Σύνοψη: Η Περιφέρεια Αττικής κλιμακώνει τις παρεμβάσεις για τον περιορισμό του κινδύνου από τον ιό του Δυτικού Νείλου, με επίκεντρο περιοχές της Ανατολικής Αττικής. Η νυχτερινή επιχείρηση σε περίπου 10.000 στρέμματα Αρτέμιδας και Σπάτων αποτελεί έκτακτη παρέμβαση πάνω σε ένα πρόγραμμα που βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Φεβρουάριο. Παράλληλα, η Περιφέρεια επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα ευρύτερο ζήτημα: τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων, τον συντονισμό με τους Δήμους και την ανάγκη τα επιδημιολογικά δεδομένα να οδηγούν γρήγορα σε επιχειρησιακές αποφάσεις.
————–
Αναλυτικά…
Η Ανατολική Αττική στο επίκεντρο της επιχειρησιακής πίεσης για τον Ιό του Δυτικού Νείλου
Σε μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση που ολοκληρώθηκε τα ξημερώματα της Παρασκευής, η Περιφέρεια Αττικής προχώρησε σε επίγειες εφαρμογές ακμαιοκτονίας σε έκταση περίπου 10.000 στρεμμάτων. Οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν από αργά το βράδυ της Πέμπτης έως τις πρώτες πρωινές ώρες, με στόχο περιοχές όπου η εικόνα από τα διαθέσιμα επιδημιολογικά και εντομολογικά στοιχεία κρίθηκε ότι απαιτεί πρόσθετη δράση.
Το βάρος έπεσε στην Αρτέμιδα και στην περιοχή κατά μήκος της οδού Αρίωνος, αλλά και σε αγροτικές εκτάσεις των Σπάτων, στην Κιάφα, κοντά στο αεροδρόμιο. Πρόκειται για μια γεωγραφική ζώνη με σύνθετα χαρακτηριστικά, όπου η διαχείριση των κουνουπιών δεν εξαντλείται σε έναν συμβατικό κύκλο ψεκασμών.
Η έκτακτη ακμαιοκτονία με εφαρμογές ULV από το έδαφος έρχεται ως συμπληρωματικό μέτρο σε ένα ήδη εκτεταμένο πρόγραμμα προνυμφοκτονίας και παρακολούθησης. Για τη συγκεκριμένη εφαρμογή χρησιμοποιήθηκε, κατ’ εξαίρεση και σύμφωνα με την προβλεπόμενη έγκριση, το βιοκτόνο σκεύασμα CYTROL 10/4.
- Από την πρόληψη στην άμεση επιχειρησιακή αντίδραση
Η σημασία της παρέμβασης βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός. Η Περιφέρεια έχει ξεκινήσει τη φετινή περίοδο ήδη από το τελευταίο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου, όταν άρχισαν οι δειγματοληψίες προνυμφών στις χαρτογραφημένες εστίες.
Οι τακτικοί κύκλοι προνυμφοκτονίας ξεκίνησαν τον Μάρτιο και επαναλαμβάνονται σε διαστήματα περίπου 10 έως 15 ημερών, με ακόμη συχνότερες παρεμβάσεις στην Ανατολική Αττική. Συνολικά, μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη 102 κύκλοι επίγειων εφαρμογών, 20 εφαρμογές από αέρος, ενώ έχουν χρησιμοποιηθεί και ειδικά drones για σημεία όπου η πρόσβαση είναι δυσχερής.
Η επιχειρησιακή λογική, επομένως, βασίζεται περισσότερο στην πρόληψη και στην επιτήρηση παρά στην εκ των υστέρων αντιμετώπιση. Η παρουσία προνυμφών, η δραστηριότητα των ακμαίων κουνουπιών και τα επιδημιολογικά δεδομένα συνθέτουν την εικόνα πάνω στην οποία αποφασίζεται πού θα αυξηθεί η ένταση των μέτρων.
- 484 εστίες στην Ανατολική Αττική
Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της προσπάθειας. Έως τις 27 Αυγούστου, τα συνεργεία της Περιφέρειας έχουν πραγματοποιήσει παρεμβάσεις σε 12 Δήμους και 52 οικισμούς της Ανατολικής Αττικής, έχοντας αντιμετωπίσει 7.484 σημειακές εστίες στον αστικό ιστό.
Παράλληλα, έχουν ελεγχθεί εκατοντάδες βόθροι, περισσότερα από 10,6 χιλιόμετρα καναλιών και ρεμάτων, 1.370 τετραγωνικά μέτρα πλημμυρισμένων εκτάσεων και 814 εστίες σε 19 κοιμητήρια.
Στον Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδος έχουν καταγραφεί 1.953 σημειακές εστίες σε δέκα οικισμούς, ο υψηλότερος αριθμός στην Περιφερειακή Ενότητα, ενώ ακολουθούν το Μαρκόπουλο-Μεσογαίας και η Παιανία.
Το πρόβλημα αποκτά πρόσθετη πολυπλοκότητα σε περιοχές χωρίς πλήρες αποχετευτικό δίκτυο, όπου οι βόθροι, τα στάσιμα νερά και οι πλημμυρισμένες εκτάσεις δημιουργούν πολλαπλές πιθανές εστίες. Επιπλέον, η γειτνίαση με το αεροδρόμιο δημιουργεί πρακτικούς περιορισμούς στην πρόσβαση και στην επιλογή των διαθέσιμων μέσων.
- Το επόμενο στοίχημα είναι ο συντονισμός
Πέρα από την επιχειρησιακή διάσταση, η υπόθεση αναδεικνύει και ένα διαχρονικό ζήτημα δημόσιας διοίκησης: ποιος παρεμβαίνει, πού και με ποια διαδικασία όταν ένας υγειονομικός κίνδυνος διαπερνά τα διοικητικά όρια.
Η Περιφέρεια προαναγγέλλει ειδική σύσκεψη με τα υπουργεία Υγείας και Εσωτερικών, τον ΕΟΔΥ και τους εμπλεκόμενους φορείς. Παράλληλα, συγκροτεί υπηρεσιακή επιτροπή που θα παρακολουθεί τις δράσεις Περιφέρειας και Δήμων και θα επεξεργαστεί πρόταση για ένα πιο σαφές επιχειρησιακό πλαίσιο συνεργασίας.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση των ψεκασμών. Είναι να περιοριστούν τα κενά συντονισμού, να ξεκαθαριστούν οι αρμοδιότητες και να υπάρχει δυνατότητα ταχύτερης κινητοποίησης όταν τα δεδομένα μεταβάλλονται.
Ο Νίκος Χαρδαλιάς έχει θέσει ως βασική γραμμή του σχεδιασμού τη συνεχή επαναξιολόγηση. Και αυτή ακριβώς είναι η κρίσιμη παράμετρος στην αντιμετώπιση του ιού: η επιδημιολογική εικόνα δεν παραμένει σταθερή, άρα ούτε και ο επιχειρησιακός σχεδιασμός μπορεί να είναι στατικός.
Συνολικά…
Η έκτακτη επιχείρηση στην Ανατολική Αττική δείχνει ότι η αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου περνά πλέον σε ένα μοντέλο συνεχούς προσαρμογής, όπου οι έκτακτες παρεμβάσεις λειτουργούν πάνω σε έναν μόνιμο μηχανισμό επιτήρησης και πρόληψης.
Το κρίσιμο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η επιχειρησιακή επάρκεια της Περιφέρειας. Είναι η αποτελεσματικότητα ολόκληρης της αλυσίδας: Περιφέρεια, Δήμοι, επιστημονικοί φορείς και υπηρεσίες δημόσιας υγείας πρέπει να λειτουργούν με σαφείς ρόλους και κοινό σχέδιο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι τοπικές συνθήκες μπορούν να μεταβάλλουν γρήγορα τον κίνδυνο, η ταχύτητα με την οποία μια επιστημονική ένδειξη μετατρέπεται σε συγκεκριμένη δράση θα αποτελέσει τελικά έναν από τους σημαντικότερους δείκτες αποτελεσματικότητας.
