Σύνοψη: Η υπόθεση των «σπιτιών ανακύκλωσης» αποκτά χαρακτηριστικά μείζονος πολιτικής σύγκρουσης, καθώς στο προσκήνιο βρίσκεται το ύψος των δημοσιονομικών διορθώσεων και το ποιος θα επωμιστεί το οικονομικό βάρος. Το ΠΑΣΟΚ καλεί την κυβέρνηση να απαντήσει χωρίς υπεκφυγές για τα περίπου 40 εκατ. ευρώ που συνδέονται με αποφάσεις ανάκτησης. Πίσω από την κομματική αντιπαράθεση βρίσκεται ένα πολύ πιο σοβαρό ζήτημα: η διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων, η ευθύνη των φορέων και ο κίνδυνος μεταφοράς του κόστους στους δήμους και τελικά στους πολίτες.
———-
Αναλυτικά…
Το «χαρταετό» μπορούν να τον πετούν. Τον λογαριασμό ποιος θα τον πληρώσει;
Η πολιτική αντιπαράθεση για τα «σπιτάκια ανακύκλωσης» έχει περάσει πλέον σε άλλη πίστα.
Το ΠΑΣΟΚ επιλέγει να χτυπήσει την κυβέρνηση στο σημείο όπου τα επικοινωνιακά τεχνάσματα τελειώνουν και αρχίζουν οι αριθμοί: στα περίπου 40 εκατ. ευρώ που συνδέονται με αποφάσεις ανάκτησης και δημοσιονομικές διορθώσεις.
Και το ερώτημα που θέτει είναι τόσο απλό, ώστε δύσκολα μπορεί να χαθεί μέσα στον θόρυβο της πολιτικής αντιπαράθεσης:
- Ποιος πληρώνει;
Γιατί μπορεί η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση να διαφωνούν για την ερμηνεία των ελέγχων, μπορεί να ανταλλάσσονται πυρά για την ΕΔΕΛ, το Ελεγκτικό Συνέδριο και τις διοικητικές πράξεις. Υπάρχει όμως ένα σημείο που δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι οικονομικό.
Εάν οι ανακτήσεις καταστούν οριστικές, κάποιος θα πρέπει να βάλει το χέρι στην τσέπη.
Και αυτός ο «κάποιος» δεν μπορεί να μείνει αόριστος.
- Από το πράσινο αφήγημα στον δημοσιονομικό λογαριασμό
Τα έργα ανακύκλωσης παρουσιάστηκαν ως μέρος της προσπάθειας για μια πιο σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων και μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στην ανακύκλωση.
Η πολιτική εικόνα ήταν εύκολη: πράσινη μετάβαση, κυκλική οικονομία, σύγχρονες υποδομές.
Όμως τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν είναι ανεξάντλητος κουμπαράς. Κάθε ευρώ που χρηματοδοτεί ένα έργο συνοδεύεται από κανόνες, διαδικασίες, ελέγχους και υποχρέωση να αποδεικνύεται ότι χρησιμοποιήθηκε σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.
Και όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί εντοπίζουν παρατυπίες και ακολουθούν αποφάσεις δημοσιονομικών διορθώσεων, το ζήτημα παύει να είναι μόνο πολιτικό.
Γίνεται υπόθεση διαχείρισης δημόσιου χρήματος.
- Η ΕΔΕΛ, το Ελεγκτικό Συνέδριο και το παιχνίδι των εντυπώσεων
Εδώ ακριβώς επιχειρείται, σύμφωνα με την κριτική του ΠΑΣΟΚ, να μεταφερθεί η συζήτηση από την ουσία στη διαδικασία.
Η κυβέρνηση καλείται να εξηγήσει τι ακριβώς ισχύει για τις αποφάσεις ανάκτησης, ποιες έχουν προσβληθεί, ποιες εκκρεμούν και ποιο είναι το πραγματικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να αμφισβητείται μια πράξη μέσα από τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες και άλλο να δημιουργείται η εντύπωση ότι μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Υπάρχει. Και είναι αποτιμημένο σε εκατομμύρια ευρώ.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο, άλλωστε, αποτελεί μέρος της θεσμικής αρχιτεκτονικής ελέγχου των δημόσιων δαπανών. Η ΕΔΕΛ έχει διαφορετικό ρόλο στο σύστημα δημοσιονομικού ελέγχου. Η σύγκριση ή αντιπαράθεσή τους ως πολιτικών «στρατοπέδων» δεν βοηθά την ουσία.
Αυτό που χρειάζεται είναι να γίνει γνωστό τι αποφασίστηκε, για ποιον λόγο και ποιος τελικά θα πληρώσει την οικονομική ασυνέπεια.
- Ο λογαριασμός δεν μπορεί να εξαφανιστεί μέσα στη γραφειοκρατία
Το πιο πολιτικά ευαίσθητο σημείο βρίσκεται στους δήμους.
Εάν το κόστος μετακυλιστεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, τότε το πρόβλημα δεν θα μείνει στα λογιστικά βιβλία κάποιου φορέα.
Οι δήμοι έχουν ήδη περιορισμένους πόρους και αυξημένες ανάγκες. Μια σημαντική οικονομική επιβάρυνση μπορεί να σημαίνει λιγότερες δυνατότητες για υπηρεσίες, επενδύσεις ή άλλες παρεμβάσεις προς τους πολίτες.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της πολιτικής πίεσης που ασκεί το ΠΑΣΟΚ.
Δεν ζητά απλώς να μάθει ποιος έκανε λάθος.
Ζητά να μάθει ποιος θα πληρώσει το λάθος.
Είναι δύο διαφορετικά ερωτήματα. Το δεύτερο, όμως, αφορά άμεσα τον φορολογούμενο.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να απαντά μόνο με πολιτική αντιπαράθεση
Σε μια τέτοια υπόθεση, η επικοινωνιακή διαχείριση έχει ημερομηνία λήξης.
Οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για το ποιος κέρδισε μια τηλεοπτική ή διαδικτυακή αντιπαράθεση. Ενδιαφέρονται για το εάν θα υπάρξει οικονομική επιβάρυνση του δήμου τους, εάν θα χαθούν πόροι και εάν τελικά το κόστος μιας προβληματικής διαδικασίας θα μεταφερθεί στους ίδιους.
Γι’ αυτό και το ερώτημα των 40 εκατ. ευρώ επιστρέφει επίμονα.
Η κυβέρνηση μπορεί να επικαλείται τις θεσμικές διαδικασίες. Και ορθώς πρέπει να τις επικαλείται. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό οφείλει να δώσει πλήρη εικόνα για το πού βρίσκεται σήμερα η υπόθεση.
- Ποια ποσά έχουν οριστικοποιηθεί;
- Ποια έχουν προσβληθεί;
- Ποιοι φορείς καλούνται να τα επιστρέψουν;
- Και ποιος θα είναι ο τελικός δημοσιονομικός αντίκτυπος;
Αυτές είναι οι απαντήσεις που έχουν σημασία.
Συνολικά…
Η υπόθεση των «σπιτιών ανακύκλωσης» δεν πρόκειται να κλείσει με μια ακόμη πολιτική αντιπαράθεση.
Το πραγματικό πρόβλημα έχει αριθμηθεί.
Μιλάμε για ποσά που προσεγγίζουν τα 40 εκατ. ευρώ και για διαδικασίες δημοσιονομικών διορθώσεων οι οποίες έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και προσφυγές.
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να μετατρέψει την υπόθεση σε μείζον ζήτημα πολιτικής λογοδοσίας. Η κυβέρνηση, από την άλλη, έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπιστεί τη θέση της και να επικαλεστεί τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες.
Αυτό όμως δεν απαντά στο βασικό.
Εάν ο λογαριασμός των 40 εκατ. ευρώ παραμείνει, ποιος θα τον πληρώσει;
Μέχρι να υπάρξει συγκεκριμένη απάντηση, η πολιτική αντιπαράθεση θα συνεχίζεται. Και όσο συνεχίζεται, ο λογαριασμός θα παραμένει στο τραπέζι.
