Σύνοψη
- Οικονομική ενίσχυση και ενεργειακή ανάσα: Άμεση διάθεση 300 εκατ. ευρώ από τον ΕΟΑΝ για ανακύκλωση και 240 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου για εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων λογαριασμών ρεύματος των Δήμων.
- Ενίσχυση εσόδων και υποδομών: Αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων στο 1%, διπλασιασμός κονδυλίων σχολικής συντήρησης (πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ) και ετήσιο κονδύλι 200 εκατ. ευρώ για αστική οδοποιία μέσω ειδικού τέλους.
- Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή εξυγίανση: Επιχορήγηση 50 εκατ. ευρώ για μπαταρίες αποθήκευσης ΑΠΕ, ρύθμιση υπόλοιπων οφειλών 60 εκατ. ευρώ προς τη ΔΕΗ και δρομολόγηση ειδικού τιμολογίου ρεύματος για ΟΤΑ.
————–
Αναλυτικά…
Η στρατηγική της περιφερειακής σύγκλισης και το δημοσιονομικό άλμα
Η ουσιαστική σύγκλιση της περιφέρειας με τα μεγάλα αστικά κέντρα δεν μπορεί να στηρίζεται σε αφηρημένες διακηρύξεις. Κατά την ομιλία του στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας στην Καλαμάτα, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε τη σύνδεση της γενικής οικονομικής ανάπτυξης με την καθημερινότητα στα μικρά νησιά και τους ορεινούς Δήμους.
Η μεταβολή των μακροοικονομικών μεγεθών της Αυτοδιοίκησης αποτυπώνει αυτή τη στόχευση: η ετήσια τακτική και έκτακτη κρατική χρηματοδότηση από τα επίπεδα κάτω των 1,8 δισ. ευρώ το 2019 έχει ανέλθει στα 3 δισ. ευρώ το 2026. Πρόκειται για μια αύξηση της τάξης του 67%, η οποία συνδυάστηκε με περίπου 20.000 νέες προσλήψεις προσωπικού, κυρίως σε κρίσιμες ανταποδοτικές υπηρεσίες, αλλά και με τη θέσπιση του κριτηρίου εντοπιότητας για τη στελέχωση δυσπρόσιτων περιοχών.
Σε θεσμικό επίπεδο, ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης λειτούργησε ως νέο επιχειρησιακό πλαίσιο, ξεκαθαρίζοντας επικαλύψεις εκατοντάδων αρμοδιοτήτων. Παράλληλα, το ισχύον εκλογικό σύστημα αποκατέστησε τη διοικητική κυβερνησιμότητα, επιτρέποντας στα Δημοτικά Συμβούλια να υλοποιούν απρόσκοπτα τα τεχνικά τους προγράμματα.
Το άμεσο πακέτο των έξι στοχευμένων παρεμβάσεων
Απαντώντας στις πιεστικές απαιτήσεις των αιρετών, η κυβέρνηση παρουσίασε ένα κοστολογημένο πλάνο άμεσης εφαρμογής, διαχωρίζοντας τις ρεαλιστικές λύσεις από ανέφικτες υποσχέσεις:
- Ανακύκλωση και κυκλική οικονομία: Άμεση πίστωση 300 εκατομμυρίων ευρώ στους Δήμους από τα ταμειακά διαθέσιμα του ΕΟΑΝ, αποκλειστικά για δράσεις διαλογής στην πηγή και τοπικές υποδομές ανακύκλωσης.
- Εκκαθάριση ενεργειακών οφειλών: Εκταμίευση 240 εκατομμυρίων ευρώ εντός του Νοεμβρίου για την πλήρη εξόφληση ληξιπρόθεσμων χρεών των ΟΤΑ προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.
- Ενίσχυση ιδίων πόρων: Δυνατότητα προαιρετικής αύξησης του συντελεστή στο τέλος παρεπιδημούντων από το 0,75% στο 1%, ενισχύοντας τα τακτικά έσοδα ιδίως των τουριστικών περιοχών.
- Σχολική στέγη: Διπλασιασμός της τακτικής επιχορήγησης για τη συντήρηση σχολείων, παράλληλα με το ευρύτερο Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ σε βάθος τετραετίας για την αναβάθμιση περίπου 2.000 σχολικών μονάδων.
- Αστικό οδικό δίκτυο: Δέσμευση 200 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την επόμενη τετραετία (συνολικά 800 εκατ. ευρώ) για έργα εσωτερικής οδοποιίας εντός οικισμών, χρηματοδοτούμενα από ειδικό τέλος μόλις εξομαλυνθεί πλήρως η διεθνής αγορά καυσίμων.
- Αποθήκευση καθαρής ενέργειας: Κρατική επιδότηση ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ για την εγκατάσταση συστημάτων μπαταριών, δίνοντας ώθηση στην τοπική ιδιοκατανάλωση από δημοτικές Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
- Οι δύο διαρθρωτικές κινήσεις για το ενεργειακό κόστος
Πέρα από τα έξι άμεσα μέτρα, το ενεργειακό κόστος αποτελεί το βασικότερο «αγκάθι» στους δημοτικούς ισολογισμούς. Η κυβέρνηση ανοίγει δύο επιπλέον διαύλους αποσυμπίεσης σε συνεργασία με τη ΔΕΗ:
- Πρώτον, δρομολογείται ειδική ρύθμιση για το εναπομείναν χρέος ύψους έως 60 εκατομμυρίων ευρώ, ώστε οι δημοτικές επιχειρήσεις και οι ΟΤΑ να αποκτήσουν καθαρό ορίζοντα πληρωμών.
- Δεύτερον, τίθεται σε τροχιά διαπραγμάτευσης η συγκρότηση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος για την Αυτοδιοίκηση. Η συγκεκριμένη παρέμβαση, που αποτελεί πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ, θα ενεργοποιηθεί μόλις αποκλιμακωθεί η διεθνής ενεργειακή μεταβλητότητα, εξασφαλίζοντας προβλέψιμο λειτουργικό κόστος για αντλιοστάσια, οδοφωτισμό και δημοτικές εγκαταστάσεις.
Συνολικά…
Το πακέτο «6+2» παρεμβάσεων που παρουσιάστηκε στην Καλαμάτα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και τις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες των τοπικών κοινωνιών. Η εκκαθάριση των ενεργειακών βαρών και η εισροή «φρέσκου» χρήματος από τον ΕΟΑΝ προσφέρουν άμεση ταμειακή ανάσα, ωστόσο η πραγματική διαφορά στην καθημερινότητα των πολιτών θα κριθεί από την ταχύτητα απορρόφησης των κονδυλίων για τη σχολική στέγη και το αστικό οδικό δίκτυο. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται πλέον να μετατρέψει τους διαθέσιμους πόρους σε απτά έργα υποδομής, αξιοποιώντας τόσο τη θεσμική ευελιξία του νέου Κώδικα όσο και τα εργαλεία της πράσινης μετάβασης.
—————–
Πηγές:
- Ομιλία Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Καλαμάτα
- Επίσημα οικονομικά και θεσμικά στοιχεία Υπουργείου Εσωτερικών / ΚΕΔΕ
