Σύνοψη: Σε εφαρμογή βρίσκεται από τις 30 Ιουνίου 2026 το νέο Voucher 5 του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), μέσω του προγράμματος SME Fund 2026, προσφέροντας επιχορήγηση έως 2.000 ευρώ για την κατοχύρωση γεωγραφικών ενδείξεων βιοτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων. Το μέτρο αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ομάδες παραγωγών και μεμονωμένους παραγωγούς, καλύπτοντας δαπάνες που σχετίζονται με την υποβολή και καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων. Το νέο ευρωπαϊκό καθεστώς διευρύνει για πρώτη φορά την προστασία που μέχρι σήμερα ίσχυε κυρίως για αγροδιατροφικά προϊόντα, αναγνωρίζοντας τη μοναδική αξία της παραδοσιακής τεχνογνωσίας και της τοπικής παραγωγής σε τομείς όπως η κεραμική, η αργυροχρυσοχοΐα, η μαρμαροτεχνία, η υφαντουργία και άλλες βιοτεχνικές δραστηριότητες.
———-
Αναλυτικά…
Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που φιλοδοξεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και να προστατεύσει την πολιτιστική και παραγωγική κληρονομιά των τοπικών κοινωνιών βρίσκεται ήδη σε ισχύ. Πρόκειται για το Voucher 5 του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), το οποίο ενεργοποιήθηκε στις 30 Ιουνίου 2026 στο πλαίσιο του προγράμματος SME Fund 2026 και παρέχει επιχορήγηση έως 2.000 ευρώ για την κατοχύρωση γεωγραφικών ενδείξεων βιοτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων (Craft and Industrial Geographical Indications – CIGIs).
Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), μέσω σχετικής ενημέρωσης που αναδημοσίευσε και το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, καλεί τις ομάδες παραγωγών αλλά και τους μεμονωμένους δημιουργούς να αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα, η οποία καλύπτει μέρος του κόστους που απαιτείται για την υποβολή και καταχώριση γεωγραφικής ένδειξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το νέο Voucher αποτελεί μία ακόμη δράση του SME Fund, ενός προγράμματος που τα τελευταία χρόνια χρηματοδοτεί μικρομεσαίες επιχειρήσεις για την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας τους, όπως εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα, διπλώματα ευρεσιτεχνίας και πλέον γεωγραφικές ενδείξεις για βιοτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα.
Η σημαντικότερη καινοτομία του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου είναι ότι επεκτείνει το σύστημα προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων πέρα από τα αγροτικά και διατροφικά προϊόντα. Μέχρι σήμερα, οι γεωγραφικές ενδείξεις ήταν κυρίως συνδεδεμένες με προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, τα τυριά, οι οίνοι και άλλα τρόφιμα. Πλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί ένα αντίστοιχο σύστημα για προϊόντα βιοτεχνίας και βιομηχανίας, αναγνωρίζοντας ότι η ποιότητα, η φήμη και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους συνδέονται άμεσα με τον τόπο παραγωγής και την τοπική τεχνογνωσία.
Στο νέο καθεστώς μπορούν να ενταχθούν προϊόντα όπως η κεραμική, τα υφαντά, τα μαρμάρινα έργα, τα ξύλινα αντικείμενα, τα μεταλλικά προϊόντα, τα κοσμήματα, τα γυάλινα είδη, καθώς και άλλες παραδοσιακές δημιουργίες που αποτελούν στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας μιας περιοχής.
Για την Ελλάδα, το νέο εργαλείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς διαθέτει μακρά παράδοση σε δεκάδες κλάδους χειροτεχνίας και μεταποίησης. Η αργυροχρυσοχοΐα των Ιωαννίνων, η μαρμαροτεχνία της Τήνου, η κεραμική της Σίφνου, η μεταξουργία του Σουφλίου, τα υφαντά πολλών ορεινών περιοχών και άλλες παραδοσιακές τέχνες μπορούν να αποκτήσουν ισχυρότερη ευρωπαϊκή προστασία, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η κατοχύρωση γεωγραφικής ένδειξης δεν λειτουργεί μόνο ως μηχανισμός νομικής προστασίας απέναντι στις απομιμήσεις. Παράλληλα, ενισχύει την αναγνωρισιμότητα των προϊόντων στις διεθνείς αγορές, αυξάνει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και δημιουργεί προστιθέμενη αξία για τις τοπικές οικονομίες. Η εμπειρία από τα αγροδιατροφικά προϊόντα έχει δείξει ότι οι προστατευόμενες ονομασίες συμβάλλουν στη δημιουργία ισχυρότερης εμπορικής ταυτότητας και καλύτερων προοπτικών εξαγωγών.
Το Voucher 5 καλύπτει επιλέξιμες δαπάνες που σχετίζονται με τη διαδικασία καταχώρισης της γεωγραφικής ένδειξης, έως το ανώτατο ποσό των 2.000 ευρώ ανά δικαιούχο. Δικαιούχοι μπορούν να είναι τόσο ομάδες παραγωγών όσο και μεμονωμένες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενίσχυση της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της προστασίας της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Παράλληλα, συνδέεται με την προσπάθεια διατήρησης της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς πολλές παραδοσιακές τεχνικές παραγωγής κινδυνεύουν να χαθούν λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού και της μαζικής παραγωγής.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους μέσω της ειδικής πλατφόρμας του EUIPO, στη διεύθυνση https://www.euipo.europa.eu/el/sme-corner/sme-fund/2026/how-to-apply-cigi ενώ ο ΟΒΙ παρέχει ενημερωτικό υλικό και καθοδήγηση σχετικά με τη διαδικασία, τις προϋποθέσεις συμμετοχής και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Συνολικά…
Το νέο Voucher 5 του EUIPO αποτελεί μια ουσιαστική ευκαιρία για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους παραδοσιακούς παραγωγούς να προστατεύσουν την ταυτότητα και την εμπορική αξία των προϊόντων τους. Η επέκταση των γεωγραφικών ενδείξεων στα βιοτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα σηματοδοτεί μια νέα εποχή για την ευρωπαϊκή πολιτική διανοητικής ιδιοκτησίας, αναγνωρίζοντας ότι η τοπική τεχνογνωσία αποτελεί σημαντικό αναπτυξιακό κεφάλαιο. Με την οικονομική ενίσχυση έως 2.000 ευρώ και την ευρωπαϊκή νομική προστασία που προσφέρει το νέο σύστημα, δημιουργούνται καλύτερες προϋποθέσεις για την ενίσχυση της εξωστρέφειας, την καταπολέμηση των απομιμήσεων, την ανάδειξη της ελληνικής παραγωγικής παράδοσης και τη δημιουργία μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας στις τοπικές οικονομίες και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
