Σύνοψη
- Κοινό θεσμικό διάβημα: Οι δήμαρχοι Λυκόβρυσης – Πεύκης, Κηφισιάς, Νέας Ιωνίας, Παπάγου – Χολαργού, Φιλοθέης – Ψυχικού και Χαλανδρίου απέστειλαν κοινή επιστολή στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στις 11 Νοεμβρίου 2026.
- Υπερσυγκέντρωση δόμησης: Εκφράζεται έντονη ανησυχία για τη δυνατότητα εκχώρησης 793.546 τ.μ. πρόσθετης δόμησης στα βόρεια προάστια μέσω της μεταφοράς συντελεστή.
- Κενό στις μελέτες: Καταγγέλλεται η πλήρης απουσία εκτίμησης των σωρευτικών επιπτώσεων στα οδικά δίκτυα, στις κοινωφελείς υποδομές και στο ισοζύγιο πρασίνου.
- Αίτημα για επανεκκίνηση: Ζητείται η άμεση απόσυρση της ΣΜΠΕ και ο επανασχεδιασμός από μηδενική βάση με ουσιαστική συμμετοχή της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης.
——————
Αναλυτικά…
Σε τροχιά δυναμικής αντίδρασης περνούν οι δήμοι των βορείων προαστίων της Αθήνας, υψώνοντας αναχώματα απέναντι στον σχεδιασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ).
Με κοινή επιστολή που διαβίβασαν στις 11 Νοεμβρίου 2026 προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, έξι επικεφαλής δημοτικών αρχών ζητούν την απόσυρση της σχετικής Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).
Την επιστολή συνυπογράφουν ο Δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριος Ψυχάλης, ο Δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, ο Δήμαρχος Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, ο Δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος, ο Δήμαρχος Φιλοθέης – Ψυχικού Μπάμπης Μπονάτσος και ο Δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος.
- Ο κίνδυνος των 800.000 νέων τετραγωνικών μέτρων
Στο επίκεντρο της αιτιολογημένης αντίθεσης των δημάρχων βρίσκεται το μέγεθος του προβλεπόμενου οικοδομικού φορτίου. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της μελέτης, ανοίγει ο δρόμος για πρόσθετη δόμηση 793.546 τ.μ. στον Βόρειο Τομέα.
Πρόκειται για έναν εξαιρετικά βαρύ όγκο, ο οποίος απειλεί να ανατρέψει τη φυσιογνωμία παραδοσιακών οικιστικών ιστών, επιτείνοντας τη συμφόρηση σε περιοχές που ήδη δοκιμάζονται καθημερινά από έντονα κυκλοφοριακά αδιέξοδα.
Όπως υπογραμμίζεται στο κοινό κείμενο, η υπό διαβούλευση ΣΜΠΕ πάσχει θεμελιωδώς: δεν περιλαμβάνει τεκμηριωμένη εκτίμηση των σωρευτικών συνεπειών που θα επιφέρει η πρόσθετη δόμηση στο οδικό δίκτυο, στις υποδομές εκπαίδευσης και πρόνοιας, καθώς και στο μικροκλίμα του λεκανοπεδίου.
- Το θεσμικό παράδοξο της Μεταφοράς Συντελεστή
Ο θεσμός της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης σχεδιάστηκε αρχικά για να αποζημιώνει ιδιοκτήτες δεσμευμένων ακινήτων και διατηρητέων κτιρίων. Ωστόσο, η υλοποίησή του μέσω οριζόντιων ΖΥΣ κινδυνεύει να μετατραπεί σε εργαλείο υπερδόμησης.
Η έλλειψη πρόσφατων τοπικών πολεοδομικών σχεδίων που να καθορίζουν με σαφήνεια τα όρια αντοχής κάθε συνοικίας δημιουργεί έντονη ανασφάλεια δικαίου, εγείροντας σοβαρές πιθανότητες νέων προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Οι δήμαρχοι τονίζουν ότι η έννοια της «φέρουσας ικανότητας» δεν μπορεί να αποτελεί θεωρητικό σχήμα. Αντιθέτως, απαιτείται επιστημονική αποτύπωση των πραγματικών αντοχών του δικτύου κοινής ωφέλειας, των αποχετευτικών αγωγών και της ενεργειακής επάρκειας προτού εγκριθεί οποιαδήποτε επέκταση δόμησης.
Μάριος Ψυχάλης: «Η Λυκόβρυση δεν αντέχει άλλο βάρος»
Την ανάγκη διαφύλαξης του αστικού χαρακτήρα των δήμων ανέδειξε σε δήλωσή του ο Δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης, Μάριος Ψυχάλης, εστιάζοντας στις ιδιαιτερότητες της περιοχής του:
«Η Λυκόβρυση έχει ήδη σημαντικές επιβαρύνσεις από τη γειτνίαση με την εθνική οδό και τις βιομηχανικές περιοχές, ενώ οι ελεύθεροι κοινόχρηστοι χώροι είναι περιορισμένοι. Η δημιουργία Ζώνης Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης θα επιβαρύνει περαιτέρω την περιοχή. Με την κοινή επιστολή ζητούμε να αποσυρθεί η μελέτη και να επανεξεταστεί ο σχεδιασμός με τη συμμετοχή των δήμων. Προτεραιότητά μας είναι να προστατεύσουμε το αστικό πράσινο, να εξασφαλίσουμε περισσότερους ελεύθερους χώρους και να ενισχύσουμε τις υποδομές που χρειάζονται καθημερινά οι κάτοικοι.»
- Αίτημα για διάλογο από μηδενική βάση
Το κοινό μέτωπο της τοπικής αυτοδιοίκησης ζητά την άμεση αναστολή της διαδικασίας έγκρισης της μελέτης και την έναρξη ουσιαστικής διαβούλευσης ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση, τους ΟΤΑ και τις τοπικές κοινωνίες.
Βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε μελλοντική ρύθμιση αποτελεί η εκπόνηση εξατομικευμένων μελετών ανά δήμο, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα θυσιαστεί ούτε ένα τετραγωνικό μέτρο κοινόχρηστου χώρου ή αστικού πρασίνου.
Συνολικά…
Η συλλογική αντίδραση των έξι δημάρχων του Βορείου Τομέα συνιστά ορόσημο για τον αστικό σχεδιασμό της Αττικής. Αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στις τεχνοκρατικές παραδοχές των κεντρικών μελετών και στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Η μεταφορά 793.546 τ.μ. δόμησης σε ήδη βεβαρημένους πολεοδομικούς ιστούς δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή λογιστική διευθέτηση συντελεστών. Αποτελεί παρέμβαση που καθορίζει την ποιότητα ζωής για τις επόμενες δεκαετίες.
Εάν η Πολιτεία επιμείνει στην εφαρμογή της ΣΜΠΕ χωρίς προηγούμενη εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας και χωρίς τη συναίνεση των δήμων, είναι βέβαιο ότι θα πυροδοτήσει νέο κύκλο δικαστικών εμπλοκών και κοινωνικών εντάσεων. Η επανεκκίνηση του διαλόγου από μηδενική βάση δεν αποτελεί απλώς αίτημα της Αυτοδιοίκησης, αλλά επιτακτική θεσμική αναγκαιότητα για τη βιώσιμη ανάπτυξη του λεκανοπεδίου.
——————-
Η κοινή επιστολή των έξι (6) δημάρχων προς τον Πρωθυπουργό.
Αθήνα, 11. Νοεμβρίου 2026.
ΠΡΟΣ:
Τον Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας
κ. Κυριάκο Μητσοτάκη
ΘΕΜΑ: Απόψεις Δημάρχων Λυκόβρυσης – Πεύκης, Κηφισιάς, Νέας Ιωνίας, Παπάγου – Χολαργού, Φιλοθέης – Ψυχικού, και Χαλανδρίου σχετικά με την διαβούλευση για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης στο Βόρειο Τομέα Αθηνών.
Κύριε Πρόεδρε,
Τις τελευταίες ημέρες οι πολίτες του Βόρειου Τομέα παρακολουθούν με προβληματισμό και ανησυχία την επιχειρούμενη αύξηση του συντελεστή δόμησης σε επιλεγμένους Δήμους της εν λόγω περιοχής, μέσω της θέσπισης ζωνών υποδοχής συντελεστή δόμησης.
Κύριε Πρόεδρε,
Απευθυνόμαστε σε εσάς γνωρίζοντας το ενδιαφέρον σας για τη διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος, κυρίως όμως τη βούλησή σας να οικοδομήσουμε πόλεις ανθεκτικές στην κλιματική απειλή, πόλεις σύγχρονες και λειτουργικές.
Ασφαλώς αντιλαμβανόμαστε το δικαίωμα αποζημίωσης ιδιοκτητών διατηρητέων κτηρίων ή ακόμα και το δίκαιο αίτημα αποζημίωσης ιδιοκτητών για ακίνητα που έχουν απαλλοτριωθεί, όμως θεωρούμε ότι ο καθορισμός ζωνών υποδοχής συντελεστή δόμησης έχει γίνει με τρόπο πρόχειρο και χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.
Επί παραδείγματι, στα μη απαλλοτριωμένα ακίνητα που έχουν προσμετρηθεί για τον καθορισμό της δομήσιμης επιφάνειας βάσει της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Χωρικού Συστήματος της περιφερειακής ενότητας του Βόρειου Τομέα Αθηνών, συγκαταλέγεται πλήθος ακινήτων που ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο, σε φορείς του Δημοσίου (πχ ΚΤΥΠ ΑΕ) ή ακόμα και στον ελληνικό στρατό και νομικά πρόσωπα του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Δημιουργείται με αυτό τον τρόπο μια λανθασμένη στους πολίτες εντύπωση ότι δύναται να οικοδομηθούν χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα, ενώ στην πραγματικότητα το Κράτος δεν έχει τέτοια πρόθεση, ακόμα κι αν δημόσιοι φορείς αποκτήσουν αυτό το δικαίωμα συντελεστή. Επιπλέον, με το κυοφορούμενο νομοθέτημα επιχειρείται να δοθεί το δικαίωμα επιπρόσθετης δόμησης καθ’ υπέρβαση του ισχύοντος συντελεστή, τη στιγμή που οι δήμοι
- με επίμονες και συνεχείς παρεμβάσεις τους πέτυχαν να περιορίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις των «ευεργετικών» διατάξεων του ΝΟΚ μέχρι και την οριστική άρση τους από το ΣτΕ.
- έχουν πετύχει με σειρά αποφάσεων του ΣτΕ (Ολομέλεια 1528/2003, 376/2014.1118-1119/2014.3341/2013, 1071-1073/1994, 2366/2007, 6070/1996) να διαφυλάξουν τα ιδιαίτερα πολεοδομικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, και να άρουν τις παρεμβάσεις που επιφέρουν επιδείνωση των όρων διαβίωσης βάσει του άρθρου 24 του Συντάγματος.
- σχεδιάζουν και μελετούν δράσεις και παρεμβάσεις με στόχο τη θωράκιση και την ανθεκτικότητα των πόλεων, κάτι που ανατρέπεται ολοσχερώς από τη δυνατότητα δόμησης 793.546 τμ επιπλέον και καθ’ υπέρβαση των συντελεστών δόμησης που ισχύουν.
Τέλος, κύριε Πρόεδρε, όπως καλά και εσείς γνωρίζετε, οι υποδομές των πόλεων (οδικό δίκτυο, δίκτυο ομβρίων, αποχετευτικό δίκτυο, χώροι στάθμευσης κ.ά) βρίσκονται σε οριακό αν όχι πεπερασμένο σημείο, και από την μελέτη που βρίσκεται σε διαβούλευση δεν προκύπτει ότι έχουν αξιολογηθεί οι σωρευτικές επιπτώσεις της πρόσθετης δόμησης στις κυκλοφοριακές συνθήκες, στις δημόσιες υποδομές και στην ποιότητα ζωής.
Κύριε Πρόεδρε,
Δεν έχουμε ανάγκη περαιτέρω οικοδόμησης, δεν έχουμε ανάγκη πολυώροφα και ογκώδη κτήρια. Έχουμε ανάγκη από σύγχρονους και λειτουργικούς κοινόχρηστους χώρους, νέα δίκτυα και υποδομές ώστε να ανταποκριθούμε στην κλιματική απειλή και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Η προστασία του αστικού πρασίνου, των ελεύθερων χώρων και του οικιστικού περιβάλλοντος πρέπει να αποτελεί βασική προϋπόθεση κάθε νέου πολεοδομικού σχεδιασμού, στοιχείο που φαίνεται να απουσιάζει από τη μελέτη που είναι σε διαβούλευση. Κάθε σχεδιασμός που δημιουργεί νέες δυνατότητες δόμησης οφείλει να συνοδεύεται από σαφείς προβλέψεις για τις αναγκαίες υποδομές και την προστασία του περιβάλλοντος.
Κύριε Πρόεδρε,
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, η οποία έχει άμεση γνώση των πραγματικών αναγκών και προβλημάτων των τοπικών κοινωνιών, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλός αποδέκτης ειλημμένων αποφάσεων. Για τους λόγους αυτούς, ζητούμε:
- Την απόσυρση της συγκεκριμένης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από τη διαδικασία διαβούλευσης.
- Την επανεξέταση του σχεδιασμού από μηδενική βάση, με ουσιαστική συμμετοχή των οικείων Δήμων.
- Την εκπόνηση ολοκληρωμένης αξιολόγησης της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών περιβαλλοντικών και πολεοδομικών επιπτώσεων ανά περιοχή.
- Τη θεσμοθέτηση ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω απόφαση.
Μετά τιμής,
- Μάριος Ψυχάλης / Δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης
- Παναγιώτης Μανούρης / Δήμαρχος Νέας Ιωνίας
- Ηλίας Αποστολόπουλος / Δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού
- Χαράλαμπος Μπονάτσος / Δήμαρχος Φιλοθέης – Ψυχικού
- Συμεών (Σίμος) Ρούσσος / Δήμαρχος Χαλανδρίου
- Βασίλης Ξυπολυτάς / Δήμαρχος Κηφισιάς
—————-
Πηγές
- Κοινή επιστολή δημάρχων Βορείου Τομέα Αθηνών προς τον Πρωθυπουργό (11/11/2026)
- Επίσημη δήλωση Δημάρχου Λυκόβρυσης – Πεύκης, Μάριου Ψυχάλη
- Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ)
- Ρεπορτάζ & Σύνταξη: Δημοσιογραφική Ομάδα Ενημέρωσης
