Σύνοψη: Η άνοδος των τιμών σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια οδηγεί την ΠΕΔ Στερεάς Ελλάδας σε αίτημα άμεσης έκτακτης χρηματοδότησης προς το υπουργείο Οικονομικών. Οι δήμοι προειδοποιούν για επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης ενόψει του χειμώνα και ζητούν παράλληλα πρόσθετους πόρους για τη λειτουργία των σχολείων. Η παρέμβαση αποκτά μεγαλύτερο βάρος καθώς η ΚΕΔΕ έχει ήδη καταγράψει σημαντικό διαχρονικό χρηματοδοτικό κενό στους ΟΤΑ.
———–
Αναλυτικά…
Η ενεργειακή πίεση περνά πλέον από τους οικογενειακούς και επιχειρηματικούς προϋπολογισμούς στα ταμεία των δήμων, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση να προετοιμάζεται για έναν δύσκολο χειμώνα. Στη Στερεά Ελλάδα, το ζήτημα έφτασε στο διοικητικό συμβούλιο της ΠΕΔ, το οποίο ζήτησε άμεση έκτακτη χρηματοδότηση για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου στη Λαμία και στο επίκεντρο βρέθηκε η άνοδος του κόστους σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια. Σύμφωνα με την ΠΕΔ, η εξέλιξη αυτή έχει ήδη επιβαρύνει τη ρευστότητα των δήμων, ενώ η εικόνα μπορεί να γίνει δυσκολότερη με την έναρξη της περιόδου θέρμανσης.
- Έκτακτη χρηματοδότηση για τους δήμους
Το αίτημα δεν αφορά μόνο την κάλυψη ενός πρόσκαιρου λογαριασμού. Για τους δήμους, η αύξηση του ενεργειακού κόστους επηρεάζει μια σειρά από ανελαστικές λειτουργίες: δημοτικό φωτισμό, καθαριότητα, δημοτικά κτίρια, οχήματα και υπηρεσίες που δεν μπορούν να ανασταλούν όταν αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας.
Η ΠΕΔ Στερεάς Ελλάδας ζητά, επομένως, πρόσθετη κρατική ενίσχυση ώστε η επιβάρυνση να μην μετατραπεί σε ευρύτερη δημοσιονομική πίεση μέσα στους επόμενους μήνες. Παράλληλα, στο ίδιο αίτημα εντάσσεται η λειτουργία των σχολείων, όπου το κόστος θέρμανσης και ενέργειας αποτελεί ξεχωριστό βάρος για τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔ και δήμαρχος Τανάγρας, Βασίλης Περγάλιας, έχει επισημάνει ότι η ΚΕΔΕ έχει ήδη ενημερώσει το υπουργείο Εσωτερικών για την κατάσταση. Όπως ανέφερε, το ύψος της χρηματοδότησης που τελικά θα διατεθεί είναι πλέον κρίσιμο, προκειμένου οι πρόσθετοι πόροι να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες δήμων και σχολείων.
- Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι διαχρονικό
Πίσω από το έκτακτο αίτημα υπάρχει ένα ευρύτερο ζήτημα χρηματοδότησης της Αυτοδιοίκησης. Η μελέτη που παρουσίασε η ΚΕΔΕ τον Ιούλιο, σε συνεργασία με την ΕΕΤΑΑ, υπολογίζει το λειτουργικό κόστος των δήμων για το 2025 σε περίπου 5,35 δισ. ευρώ. Από αυτό, το 46,4% αφορά μισθολογικές δαπάνες και το 27,2% λειτουργικές δαπάνες, στις οποίες περιλαμβάνονται ενέργεια, τηλεπικοινωνίες και συντηρήσεις.
Η ίδια μελέτη καταγράφει σημαντική απόσταση μεταξύ των αναγκών και των διαθέσιμων πόρων. Η ΚΕΔΕ υπολογίζει χρηματοδοτικό κενό άνω των 1,3 δισ. ευρώ για τη λειτουργία των δήμων και επιπλέον ανάγκες άνω των 1,2 δισ. ευρώ για συντήρηση και αναβάθμιση υποδομών.
Αυτό σημαίνει ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους δεν εμφανίζεται σε ένα οικονομικό περιβάλλον με μεγάλα περιθώρια απορρόφησης νέων επιβαρύνσεων. Αντίθετα, έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη πιεσμένη εξίσωση, όπου οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν περισσότερες αρμοδιότητες και ταυτόχρονα να διατηρήσουν βασικές υπηρεσίες.
- Το στοίχημα για τον χειμώνα
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η πίεση θα αντιμετωπιστεί με έκτακτες παρεμβάσεις ή εάν θα απαιτηθεί ευρύτερη αναπροσαρμογή του τρόπου χρηματοδότησης των ΟΤΑ. Η ΚΕΔΕ έχει ήδη επισημάνει ότι το υφιστάμενο σύστημα δεν διαθέτει μηχανισμό που να προσαρμόζει αυτόματα τη χρηματοδότηση στις πραγματικές αυξήσεις του λειτουργικού κόστους.
Για τους δήμους της Στερεάς Ελλάδας, το άμεσο ζητούμενο είναι σαφές: να υπάρξουν διαθέσιμοι πόροι πριν οι αυξημένες ενεργειακές δαπάνες περιορίσουν ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα χρηματοδότησης των καθημερινών δημοτικών υπηρεσιών. Το αίτημα για έκτακτη χρηματοδότηση λειτουργεί έτσι και ως προειδοποίηση για το εύρος της πίεσης που μπορεί να μεταφερθεί στην Αυτοδιοίκηση τους επόμενους μήνες.
Συνολικά…
Η παρέμβαση των δήμων της Στερεάς Ελλάδας αποτυπώνει μια πίεση που δεν περιορίζεται στην τιμή του πετρελαίου ή του ηλεκτρικού ρεύματος. Το ενεργειακό κόστος λειτουργεί ως επιταχυντής ενός ήδη υπαρκτού προβλήματος χρηματοδότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η συγκυρία αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή οι δήμοι έχουν περιορισμένα περιθώρια να περικόψουν δαπάνες χωρίς να επηρεάσουν υπηρεσίες καθημερινότητας. Παράλληλα, η λειτουργία των σχολείων, η καθαριότητα, ο φωτισμός, η συντήρηση δημοτικών εγκαταστάσεων και οι μετακινήσεις αποτελούν ανάγκες που συνεχίζονται ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των τιμών.
Η πρόσφατη μελέτη της ΚΕΔΕ ενισχύει τη συζήτηση, καθώς καταγράφει σημαντική απόσταση ανάμεσα στο πραγματικό κόστος άσκησης των δημοτικών αρμοδιοτήτων και στους διαθέσιμους πόρους.
Το κρίσιμο πλέον είναι εάν η Πολιτεία θα αντιμετωπίσει την τρέχουσα πίεση ως έκτακτη ανάγκη με στοχευμένη ενίσχυση ή εάν η νέα ενεργειακή επιβάρυνση θα αποτελέσει αφορμή για μια πιο μόνιμη συζήτηση γύρω από τη χρηματοδοτική επάρκεια των δήμων.
