Σύνοψη: Η αστυνομική έρευνα στο Αιγάλεω αποκάλυψε επαναλαμβανόμενες απορρίψεις υγρών βιομηχανικών αποβλήτων υψηλής οξύτητας σε φρεάτιο πρατηρίου καυσίμων. Οι Αρχές είχαν θέσει την εγκατάσταση υπό διακριτική παρακολούθηση και κατέγραψαν τουλάχιστον τέσσερα περιστατικά μέσα σε 20 ημέρες. Στις 22 Σεπτεμβρίου εντοπίστηκε 41χρονος οδηγός βυτιοφόρου την ώρα της απόρριψης και συνελήφθη μαζί με τον προσωρινά υπεύθυνο του πρατηρίου. Σε βάρος ακόμη δύο ατόμων σχηματίστηκε δικογραφία.
Ο τεχνικός έλεγχος της ΕΥΔΑΠ έδειξε ότι ο αγωγός συνδεόταν με το δίκτυο ομβρίων και οδηγούσε στον Κηφισό, με τελικό αποδέκτη τη θάλασσα. Παράλληλα, περιβαλλοντολόγος του ΥΠΕΝ εκτίμησε ότι το υλικό ήταν υγρά βιομηχανικά απόβλητα υψηλής οξύτητας.
Η έρευνα επεκτείνεται πλέον στα δρομολόγια των βυτιοφόρων, στις ποσότητες που παραλαμβάνονταν και σε εκείνες που παραδίδονταν στις προβλεπόμενες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, ώστε να αποσαφηνιστεί η πλήρης έκταση της υπόθεσης.
—————–
Αναλυτικά…
Τουλάχιστον τέσσερις απορρίψεις σε 20 ημέρες κατέγραψαν οι Αρχές – Η διαδρομή από το φρεάτιο του πρατηρίου στο δίκτυο ομβρίων, τον Κηφισό και τελικά τη θάλασσα
- Η έρευνα που αποκάλυψε τη διαδρομή των αποβλήτων
Μια υπόθεση παράνομης διαχείρισης βιομηχανικών αποβλήτων στο Αιγάλεω φέρνει στο προσκήνιο όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να γινόταν η απόρριψη, αλλά και το πώς ένα φορτίο υγρών αποβλήτων μπορούσε να μετατραπεί από αντικείμενο νόμιμης μεταφοράς σε περιβαλλοντικό κίνδυνο για έναν από τους βασικούς υδάτινους αποδέκτες της Αττικής.
Η Ομάδα Αποτροπής Απόρριψης Αποβλήτων της ΓΑΔΑ είχε θέσει υπό διακριτική παρακολούθηση πρατήριο υγρών καυσίμων στην περιοχή του Αιγάλεω, έπειτα από πληροφορίες για παράνομη διοχέτευση αποβλήτων. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ., μέσα σε διάστημα 20 ημερών διαπιστώθηκαν τουλάχιστον τέσσερις απορρίψεις υγρών βιομηχανικών αποβλήτων υψηλής οξύτητας.
Η επιχείρηση κορυφώθηκε το πρωί της 22ας Σεπτεμβρίου, όταν οι αστυνομικοί εντόπισαν και ακινητοποίησαν 41χρονο οδηγό βυτιοφόρου τη στιγμή που φέρεται να άδειαζε το φορτίο στο φρεάτιο του πρατηρίου.
Συνελήφθη επίσης 63χρονος, προσωρινά υπεύθυνος της εγκατάστασης, ενώ σε βάρος ακόμη δύο ατόμων σχηματίστηκε δικογραφία. Το βυτιοφόρο κατασχέθηκε.
- Το κρίσιμο εύρημα: ο αγωγός οδηγούσε στον Κηφισό
Το σημαντικότερο στοιχείο της έρευνας δεν ήταν μόνο το τι απορριπτόταν, αλλά το πού κατέληγε.
Κλιμάκιο της ΕΥΔΑΠ πραγματοποίησε τεχνικό έλεγχο στο πρατήριο, χρησιμοποιώντας ειδική κάμερα και χρωματισμένο υγρό. Η διαδικασία έδειξε, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., ότι ο συγκεκριμένος αγωγός συνδεόταν με το δίκτυο ομβρίων και η διαδρομή του κατέληγε στον Κηφισό. Από εκεί, το νερό και ό,τι είχε διοχετευθεί σε αυτόν τον αγωγό οδηγούνταν τελικά προς το παραλιακό μέτωπο της Αθήνας.
Η διαδρομή αυτή είναι που μετατρέπει μια παράνομη απόρριψη σε ζήτημα ευρύτερης περιβαλλοντικής σημασίας. Τα απόβλητα δεν παρέμεναν εντός μιας ιδιωτικής εγκατάστασης, αλλά διοχετεύονταν σε δίκτυο που μπορούσε να τα μεταφέρει σε φυσικό αποδέκτη.
Η ΕΥΔΑΠ, άλλωστε, περιγράφει τα δίκτυα αποχέτευσης ως υποδομές συλλογής και μεταφοράς προς τους τελικούς αποδέκτες και τα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων. Η χρήση ενός τέτοιου δικτύου για την ανεξέλεγκτη διοχέτευση βιομηχανικού φορτίου αποτελεί επομένως κρίσιμο στοιχείο για την έρευνα.
- Τι έδειξε η αυτοψία για το φορτίο
Μετά τον εντοπισμό του βυτιοφόρου στο σημείο κλήθηκε περιβαλλοντολόγος του Τμήματος Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, η αξιολόγηση βασίστηκε στις παραμέτρους του αναλυθέντος δείγματος αλλά και στα χαρακτηριστικά του υλικού. Καταγράφηκαν έντονη οσμή, σκούρο καφέ χρώμα και υψηλή συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων. Η εκτίμηση ήταν ότι επρόκειτο για υγρά βιομηχανικά απόβλητα υψηλής οξύτητας.
Η Αστυνομία συνδέει την απόρριψη με ρύπανση και υποβάθμιση επιφανειακών υδάτων και αναφέρει ότι υπήρχε κίνδυνος για τη δημόσια υγεία. Το ακριβές περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ωστόσο, αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα και θα πρέπει να προκύψει από την ολοκλήρωση των αναλύσεων και των ελέγχων.
- Πού κατευθύνεται τώρα η έρευνα
Το επόμενο επίπεδο της υπόθεσης αφορά την αλυσίδα διαχείρισης των αποβλήτων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, βυτιοφόρα ιδιωτικής εταιρείας παραλάμβαναν απόβλητα από βιομηχανικές εγκαταστάσεις και, κατά τις πληροφορίες που διερευνώνται, ακόμη και από κρατικό νοσοκομείο, με προορισμό εγκαταστάσεις επεξεργασίας.
Οι Αρχές αναμένεται να αντιπαραβάλουν τα στοιχεία για τις ποσότητες που παραλάμβαναν τα βυτιοφόρα με τις ποσότητες που παρέδιδαν στους δηλωμένους χώρους επεξεργασίας. Το συγκεκριμένο σκέλος είναι κομβικό, καθώς μπορεί να δείξει εάν υπήρχε απόκλιση μεταξύ των φορτίων που καταγράφονταν κατά την παραλαβή και εκείνων που τελικά παραδίδονταν.
Στην υπόθεση έχει αναφερθεί και βιομηχανία τροφίμων. Η εταιρεία έχει δηλώσει ότι το συγκεκριμένο βυτιοφόρο δεν ανήκε στον ιδιόκτητο στόλο της και ότι η μεταφορά των αποβλήτων είχε ανατεθεί μέσω σύμβασης σε τρίτη εταιρεία. Η θέση αυτή αποτελεί μέρος της δημόσιας τοποθέτησής της και δεν προδικάζει το αποτέλεσμα της έρευνας.
- Το οικονομικό κίνητρο πίσω από την παράνομη διαχείριση
Η παράνομη διάθεση αποβλήτων έχει και μια λιγότερο ορατή οικονομική πλευρά. Η νόμιμη διαχείριση βιομηχανικών αποβλήτων συνεπάγεται κόστος συλλογής, μεταφοράς, επεξεργασίας, τεκμηρίωσης και συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Ακριβώς γι’ αυτό η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένη αλυσίδα ευθύνης. Ο ν. 4819/2021 αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση αποβλήτων στην Ελλάδα, ενώ το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι τα επικίνδυνα απόβλητα ταξινομούνται με βάση τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων και ότι η συλλογή και μεταφορά τους συνδέεται με ειδικές απαιτήσεις και καταχωρίσεις στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων.
Επομένως, κάθε φορτίο δεν είναι απλώς ένα φυσικό υλικό που πρέπει να «φύγει» από μια βιομηχανική εγκατάσταση. Συνοδεύεται από υποχρεώσεις καταγραφής, μεταφοράς και παράδοσης στον προβλεπόμενο αποδέκτη. Όταν η αλυσίδα αυτή διαρρηγνύεται, το οικονομικό όφελος από την αποφυγή του νόμιμου κόστους μεταφέρεται στην κοινωνία και στο περιβάλλον.
- Πρόστιμα και επόμενα βήματα
Σε βάρος του ιδιοκτήτη του βυτιοφόρου επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο 2.840 ευρώ, ενώ στον οδηγό επιβλήθηκε πρόστιμο 1.348 ευρώ για παραβάσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη μη τήρηση στοιχείων μεταφοράς, την απόρριψη επικίνδυνου φορτίου και τους χρόνους ημερήσιας ανάπαυσης. Το όχημα κατασχέθηκε.
Η υπόθεση, ωστόσο, δεν κρίνεται από τα διοικητικά πρόστιμα. Το βασικό ερώτημα είναι αν θα αποδειχθεί η πλήρης έκταση της παράνομης δραστηριότητας, ποιοι συμμετείχαν σε κάθε στάδιο και πόσες ποσότητες αποβλήτων ενδέχεται να διοχετεύθηκαν με τον ίδιο τρόπο.
Οι έρευνες της Ομάδας Αποτροπής Απόρριψης Αποβλήτων συνεχίζονται, με την Αστυνομία να δηλώνει ότι αντίστοιχοι έλεγχοι πραγματοποιούνται καθημερινά.
Συνολικά…
Η υπόθεση του Αιγάλεω έχει ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή αποκαλύπτει όχι απλώς μια παράνομη απόρριψη, αλλά μια πιθανή παράκαμψη ολόκληρης της προβλεπόμενης αλυσίδας διαχείρισης αποβλήτων. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η διαδρομή: από το βυτιοφόρο στο φρεάτιο, από εκεί στο δίκτυο ομβρίων, στη συνέχεια στον Κηφισό και τελικά στη θάλασσα, σύμφωνα με τα ευρήματα των Αρχών.
Το γεγονός ότι καταγράφηκαν τουλάχιστον τέσσερις απορρίψεις μέσα σε 20 ημέρες δίνει στην έρευνα επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα. Δεν αρκεί, επομένως, να αποσαφηνιστεί ποιος έκανε την τελευταία απόρριψη. Χρειάζεται να εξεταστεί ολόκληρη η αλυσίδα: ποιος παρήγαγε τα απόβλητα, ποιος είχε αναλάβει τη συλλογή, ποιος τα μετέφερε, ποιος ήταν ο δηλωμένος προορισμός και ποιες ποσότητες τελικά παραδόθηκαν.
Το θεσμικό πλαίσιο του ν. 4819/2021 έχει ακριβώς αυτή τη λογική: η διαχείριση των αποβλήτων να είναι ιχνηλάσιμη και να πραγματοποιείται από τους προβλεπόμενους φορείς και εγκαταστάσεις.
Το τελικό αποτύπωμα της υπόθεσης θα κριθεί από τα στοιχεία που θα προκύψουν από τις εργαστηριακές εξετάσεις, την αντιπαραβολή των παραστατικών και την ποινική έρευνα. Μέχρι τότε, οι ευθύνες κάθε εμπλεκόμενου προσώπου πρέπει να αξιολογούνται με βάση τα συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία και όχι τις πρώτες πληροφορίες.
Αυτό που ήδη προκύπτει, πάντως, είναι η ανάγκη αποτελεσματικού ελέγχου σε κάθε κρίκο της αλυσίδας. Γιατί όταν ένα βιομηχανικό απόβλητο δεν φτάνει στον νόμιμο προορισμό του, το κόστος της παράνομης διαχείρισης δεν εξαφανίζεται· μεταφέρεται στο περιβάλλον, στις υποδομές και τελικά στην κοινωνία.
Πηγή φωτό: newsbeast.gr
