Σύνοψη: Τριάντα έξυπνοι αισθητήρες εγκαταστάθηκαν σε 30 υδατοδεξαμενές του Υμηττού, επιτρέποντας την απομακρυσμένη και συνεχή καταγραφή της στάθμης του νερού. Το σύστημα αφορά 22 δεξαμενές για επίγεια πυροσβεστικά μέσα και οκτώ για τον ανεφοδιασμό ελικοπτέρων, σε επτά δήμους. Η επόμενη φάση προβλέπει τη λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας, μέσω της οποίας οι δήμοι θα έχουν εικόνα των υποδομών τους και ο ΣΠΑΥ συνολική εποπτεία του δικτύου. Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόληψη, η επιχειρησιακή ετοιμότητα και η αξιοποίηση δεδομένων αποτελούν βασικούς άξονες της πολιτικής προστασίας. Το 2026, μάλιστα, η εθνική στρατηγική πρόληψης περιλαμβάνει και έργα υδατοδεξαμενών, ενώ ο Υμηττός αποτελεί χαρακτηριστικό περιαστικό οικοσύστημα υψηλής επικινδυνότητας.
————-
Αναλυτικά…
Ο Υμηττός αποκτά ψηφιακό «ραντάρ» για τις υδατοδεξαμενές
Η πυροπροστασία ενός περιαστικού δάσους δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό των πυροσβεστικών οχημάτων ή την ταχύτητα ανάπτυξης των εναέριων μέσων. Κρίνεται και από κάτι πολύ πιο πρακτικό: αν οι κρίσιμες υποδομές ανεφοδιασμού είναι διαθέσιμες τη στιγμή που χρειάζονται.
Σε αυτή την ακριβώς ανάγκη επιχειρεί να απαντήσει ο Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ), εγκαθιστώντας 30 έξυπνους αισθητήρες σε υδατοδεξαμενές του Υμηττού. Οι αισθητήρες καταγράφουν τη στάθμη του νερού και δημιουργούν τη βάση για συνεχή ψηφιακή εποπτεία ενός δικτύου που έχει άμεση επιχειρησιακή χρησιμότητα σε περίπτωση πυρκαγιάς.
Η πρωτοβουλία υλοποιείται με χορηγία της Kaizen Gaming και αφορά επτά δήμους: Αγία Παρασκευή, Βύρωνα, Ζωγράφου, Καισαριανή, Κρωπία, Παπάγου-Χολαργό και Παιανία.
- Από τον έλεγχο στο πεδίο, στην εικόνα σε πραγματικό χρόνο
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι απλώς η τοποθέτηση αισθητήρων. Είναι η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να οργανωθεί η διαχείριση των υποδομών.
Οι 22 κλειστές υδατοδεξαμενές προορίζονται για τον ανεφοδιασμό επίγειων πυροσβεστικών μέσων, ενώ άλλες οκτώ εξυπηρετούν ελικόπτερα. Ένα πρόβλημα στη διαθεσιμότητα νερού, όταν εντοπίζεται εγκαίρως, μπορεί να αντιμετωπιστεί πριν μετατραπεί σε επιχειρησιακό κενό.
Αυτό αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περιοχή όπως ο Υμηττός, όπου η προστασία του δάσους συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια του πυκνού αστικού ιστού γύρω του. Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη επιτήρηση ή τα πυροσβεστικά μέσα· λειτουργεί συμπληρωματικά, προσφέροντας δεδομένα που μπορούν να κάνουν τον σχεδιασμό πιο έγκαιρο και στοχευμένο.
Ήδη, άλλωστε, στον Υμηττό αξιοποιούνται drones και θερμικές κάμερες για την επιτήρηση του δάσους, γεγονός που δείχνει ότι η περιοχή εξελίσσεται σε πεδίο εφαρμογής ενός περισσότερο τεχνολογικά υποστηριζόμενου μοντέλου πρόληψης.
- Η αξία βρίσκεται στη διασύνδεση των δεδομένων
Το επόμενο βήμα είναι η ενεργοποίηση ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας. Εκεί βρίσκεται και το μεγαλύτερο επιχειρησιακό ενδιαφέρον της παρέμβασης.
Κάθε δήμος θα μπορεί να παρακολουθεί τις δικές του δεξαμενές, ενώ ο ΣΠΑΥ θα αποκτήσει συνολική εικόνα για το δίκτυο του Υμηττού. Έτσι, μια υποδομή που μέχρι σήμερα απαιτεί περιοδικούς ελέγχους μπορεί να μετατραπεί σε διαρκώς παρακολουθούμενο επιχειρησιακό πόρο.
Η λογική αυτή συνδέεται με τη γενικότερη μετατόπιση της πολιτικής προστασίας από την αποκλειστική αντιμετώπιση του συμβάντος στην πρόληψη και την έγκαιρη προετοιμασία. Το ίδιο μοντέλο αποτυπώνεται και στον εθνικό σχεδιασμό, όπου οι υδατοδεξαμενές, οι δασικές υποδομές, οι καθαρισμοί και η συντήρηση του οδικού δικτύου εντάσσονται στις δράσεις πρόληψης. Για το 2026, το πρόγραμμα Antinero περιλαμβάνει έργα περίπου 82 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές δράσεις πρόληψης της περιόδου 2022-2026 ανέρχονται σε περίπου 667 εκατ. ευρώ.
- Μικρή υποδομή, μεγαλύτερη επιχειρησιακή εικόνα
Η συγκεκριμένη επένδυση έχει ένα ακόμη ενδιαφέρον χαρακτηριστικό: δεν απαιτεί τη δημιουργία μιας νέας μεγάλης υποδομής. Αξιοποιεί υφιστάμενες δεξαμενές και προσθέτει πάνω τους ένα ψηφιακό επίπεδο παρακολούθησης.
Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική προστιθέμενη αξία θα κριθεί από το τι θα γίνει με τα δεδομένα. Αν οι ενδείξεις μετατρέπονται σε ειδοποιήσεις, προτεραιοποίηση εργασιών και έγκαιρη αναπλήρωση, τότε η τεχνολογία αποκτά ουσιαστικό επιχειρησιακό αποτύπωμα.
Η πρωτοβουλία του ΣΠΑΥ εντάσσεται έτσι σε μια ευρύτερη προσπάθεια να γίνει η πολιτική προστασία περισσότερο προληπτική, διασυνδεδεμένη και βασισμένη σε πραγματικές πληροφορίες. Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον Υμηττό, έναν από τους κρίσιμους περιαστικούς δασικούς όγκους της Αττικής.
Συνολικά…
Η εγκατάσταση των 30 αισθητήρων δεν αποτελεί από μόνη της λύση για τον κίνδυνο των δασικών πυρκαγιών. Αποτελεί, όμως, ένα κρίσιμο κομμάτι μιας υποδομής πρόληψης που μπορεί να γίνει αποτελεσματικότερη όταν λειτουργεί με συνεχή δεδομένα.
Το πραγματικό στοίχημα για τον ΣΠΑΥ και τους δήμους είναι η ψηφιακή πλατφόρμα να μη μείνει ένα ακόμη εργαλείο απεικόνισης, αλλά να συνδεθεί με συγκεκριμένες διαδικασίες: ελέγχους, αναπληρώσεις, ειδοποιήσεις και επιχειρησιακές αποφάσεις.
Σε αυτή την περίπτωση, η τεχνολογία αποκτά σαφή οικονομική και θεσμική αξία, επειδή ενισχύει την αξιοποίηση ήδη διαθέσιμων υποδομών και περιορίζει τον κίνδυνο να διαπιστωθεί μια κρίσιμη έλλειψη όταν η φωτιά έχει ήδη ξεκινήσει.
Για έναν Υμηττό που βρίσκεται δίπλα σε εκατομμύρια κατοίκους, η μετάβαση από την αποσπασματική εποπτεία στη συνεχή εικόνα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι μέρος της σύγχρονης πολιτικής προστασίας.
