Σύνοψη: Η επόμενη ημέρα των πυρκαγιών αποκαλύπτει το πραγματικό μέγεθος των ζημιών σε κατοικίες και άλλες υποδομές. Η ΓΔΑΕΦΚ πραγματοποίησε 325 αυτοψίες, χαρακτηρίζοντας 118 κτίρια επικίνδυνα, 119 προσωρινά μη κατοικήσιμα και 88 ασφαλή. Η Δυτική Αττική συγκεντρώνει τις περισσότερες καταστροφές, ενώ σημαντικές ζημιές καταγράφηκαν και στο Ρέθυμνο, την Αργολίδα, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Αχαΐα. Την ίδια στιγμή ενεργοποιείται το πλαίσιο κρατικής αρωγής για τους πυρόπληκτους, με οικονομικές ενισχύσεις για βασικές ανάγκες, οικοσκευή, μικροεπισκευές και προσωρινή στέγαση. Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται επιχορήγηση έως 70% της εκτιμημένης ζημιάς. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η ταχύτητα με την οποία η καταγραφή θα μετατραπεί σε πραγματική αποκατάσταση.
- Οι αριθμοί της καταστροφής αποκαλύπτουν το μέγεθος της ζημιάς
Οι φωτιές μπορεί να έχουν υποχωρήσει, όμως για τους κατοίκους των πληγεισών περιοχών η κρίσιμη φάση μόλις ξεκινά.
Εκεί όπου μέχρι πριν από λίγες ημέρες υπήρχαν σπίτια, επιχειρήσεις, δασικές εκτάσεις και καλλιέργειες, σήμερα οι κάτοικοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες μιας καταστροφής που σε αρκετές περιπτώσεις άλλαξε οριστικά την εικόνα ολόκληρων περιοχών.
- Η πρώτη εικόνα
Η πρώτη συστηματική εικόνα έρχεται από τις αυτοψίες της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών.
Συνολικά ελέγχθηκαν 325 κτίρια. Από αυτά, μόλις 88 κρίθηκαν κατάλληλα για χρήση. Αντίθετα, 119 χαρακτηρίστηκαν προσωρινά μη κατοικήσιμα, ενώ 118 κρίθηκαν επικίνδυνα.
Με άλλα λόγια, σχεδόν τρία στα τέσσερα κτίρια που ελέγχθηκαν δεν μπορούν να θεωρηθούν άμεσα ασφαλή για κανονική χρήση. Πρόκειται για έναν αριθμό που μεταφέρει πλέον το επίκεντρο της κρίσης από το πύρινο μέτωπο στην αποκατάσταση.
- Πόρτο Γερμενό: η καταστροφή χτύπησε κατοικημένες περιοχές
Η Δυτική Αττική βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των περιοχών που επλήγησαν περισσότερο.
Στους δήμους Μάνδρας-Ειδυλλίας και Μεγαρέων πραγματοποιήθηκαν 206 αυτοψίες, οι περισσότερες από κάθε άλλη περιοχή που περιλαμβάνεται στην καταγραφή.
Τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα βαριά: 57 κτίρια χαρακτηρίστηκαν ασφαλή, 65 προσωρινά μη κατοικήσιμα και 84 επικίνδυνα.
Στο Πόρτο Γερμενό, η εικόνα που αντικρίζουν οι κάτοικοι επιστρέφοντας στις γειτονιές τους είναι αυτή μιας εκτεταμένης καταστροφής. Κατοικίες και φυσικό περιβάλλον έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ενώ οι εκτιμήσεις του δήμου κάνουν λόγο για περισσότερα από 100 κατεστραμμένα σπίτια, με τον τελικό αριθμό να ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Η καταγραφή των ζημιών βρίσκεται σε εξέλιξη με επτά τριμελείς επιτροπές, οι οποίες εξετάζουν τα κτίρια και αποτυπώνουν την κατάστασή τους.
Η σήμανση των κτιρίων αποτελεί πλέον το πρώτο κρίσιμο βήμα για τους ιδιοκτήτες. Το αν ένα κτίσμα χαρακτηρίζεται ασφαλές, προσωρινά μη κατοικήσιμο ή επικίνδυνο καθορίζει ουσιαστικά και το επόμενο στάδιο της διαδικασίας στήριξης.
Ψάθα: η φωτιά υποχώρησε, ο κίνδυνος παραμένει
Στην Ψάθα η καταστροφή έχει αφήσει επίσης έντονο αποτύπωμα. Κατοικίες έχουν καεί, ενώ σημαντικές δασικές εκτάσεις έχουν καταστραφεί.
Το γεγονός ότι το βασικό μέτωπο των πυρκαγιών αδρανοποιήθηκε δεν σημαίνει ότι η κατάσταση έχει επιστρέψει στην κανονικότητα. Οι διάσπαρτες εστίες και οι ισχυροί άνεμοι διατηρούν τον κίνδυνο αναζωπύρωσης, με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να παραμένουν σε επιφυλακή.
Για τους κατοίκους, το επόμενο στάδιο είναι η καταγραφή των ζημιών και η υποβολή των απαιτούμενων αιτήσεων για την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων ενισχύσεων.
- Ρέθυμνο: πίσω από τους αριθμούς υπάρχει και ανθρώπινη απώλεια
Στην Κρήτη, η αποτίμηση έχει διαφορετικό βάρος. Η πυρκαγιά στο Ρέθυμνο δεν άφησε μόνο καμένες περιουσίες και εκτάσεις. Δύο πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους την ώρα που επιχειρούσαν.
Στις περιοχές Κρύα Βρύση, Άγιος Παύλος και Σακτούρια καταγράφηκαν σημαντικές καταστροφές σε κατοικίες, ξενοδοχεία και επιχειρήσεις, ενώ προβλήματα προέκυψαν και σε υποδομές ηλεκτροδότησης.
Οι αυτοψίες που ολοκληρώθηκαν στο Ρέθυμνο ανήλθαν σε 55. Από τα κτίρια που ελέγχθηκαν, 24 κρίθηκαν ασφαλή, 12 προσωρινά μη κατοικήσιμα και 19 επικίνδυνα.
Η παράλληλη καταγραφή ζημιών στις κατοικίες και στις οικοσκευές αποσκοπεί στην επιτάχυνση της διαδικασίας που θα ακολουθήσει για τις αποζημιώσεις και τη στεγαστική συνδρομή.
- Τι δείχνουν οι αυτοψίες σε Αχαΐα, Αργολίδα, Βοιωτία και Φωκίδα
Η καταστροφή δεν περιορίστηκε στις δύο περιοχές που συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη δημοσιότητα.
Στην Αχαΐα έγιναν 19 αυτοψίες. Τρία κτίρια κρίθηκαν ασφαλή και 16 προσωρινά μη κατοικήσιμα, χωρίς να καταγραφεί επικίνδυνο κτίριο.
Στην Αργολίδα, από τα 14 κτίρια που ελέγχθηκαν, δύο χαρακτηρίστηκαν ασφαλή, δέκα προσωρινά μη κατοικήσιμα και δύο επικίνδυνα.
Στη Βοιωτία η εικόνα ήταν ακόμη πιο δύσκολη: από 14 ελέγχους προέκυψαν ένα ασφαλές, έξι προσωρινά μη κατοικήσιμα και επτά επικίνδυνα κτίρια.
Στη Φωκίδα, τέλος, πραγματοποιήθηκαν 17 αυτοψίες, με ένα ασφαλές, δέκα προσωρινά μη κατοικήσιμα και έξι επικίνδυνα κτίρια.
Από την αυτοψία στις αποζημιώσεις
Η καταγραφή των ζημιών αποτελεί την προϋπόθεση για να περάσει η κρατική παρέμβαση από το στάδιο της διαπίστωσης σε εκείνο της οικονομικής στήριξης.
Για τις πρώτες ανάγκες των πληγέντων προβλέπεται βοήθημα 600 ευρώ. Για την αντικατάσταση οικοσκευής και την πραγματοποίηση μικρών επισκευών μπορεί να δοθεί οικονομική ενίσχυση έως 6.000 ευρώ.
Όπου η κατοικία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί, προβλέπεται επίδομα προσωρινής στέγασης μεταξύ 300 και 500 ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το επόμενο θεσμικό βήμα: η έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την οριοθέτηση των πληγεισών περιοχών. Η διαδικασία αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη στεγαστική συνδρομή που αφορά επισκευές ή ανακατασκευή κατοικιών.
Για τις επιχειρήσεις, το πλαίσιο προβλέπει επιχορήγηση που μπορεί να φτάσει έως το 70% της εκτιμημένης ζημιάς, ενώ προβλέπονται επίσης φορολογικές και ασφαλιστικές διευκολύνσεις.
Το πραγματικό στοίχημα είναι η αποκατάσταση
Η φωτιά αφήνει πίσω της ένα πρόβλημα που δεν αντιμετωπίζεται με την ίδια ταχύτητα με την οποία εξαπλώθηκε.
Για μια οικογένεια που έχασε το σπίτι της, η οικονομική ενίσχυση είναι αναγκαία, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της λύση. Ακολουθούν έλεγχοι, αιτήσεις, εγκρίσεις, επισκευές ή ανακατασκευές και, μέχρι τότε, η ανάγκη προσωρινής στέγασης.
Το ίδιο ισχύει για τις επιχειρήσεις. Η αποτίμηση της ζημιάς είναι μόνο η αρχή. Η πραγματική πρόκληση είναι να μπορέσουν να επιστρέψουν σε λειτουργία και να διατηρήσουν την οικονομική τους δραστηριότητα.
Κάπως έτσι, η επόμενη ημέρα των πυρκαγιών αποκτά ένα διαφορετικό περιεχόμενο. Δεν αφορά πλέον μόνο την κατάσβεση, αλλά την ικανότητα του μηχανισμού αποκατάστασης να κινηθεί γρήγορα, οργανωμένα και αποτελεσματικά.
- Ξεκινά η διαδικασία των αιτήσεων για τις αποζημιώσεις
Η διαδικασία για τη χορήγηση των πρώτων οικονομικών ενισχύσεων ξεκινά τη Δευτέρα. Οι πολίτες θα πρέπει να καταθέσουν τις απαραίτητες αιτήσεις και τα δικαιολογητικά, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται το Ε1, το Ε9 και πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για την ενίσχυση που αφορά την οικοσκευή και τις πρώτες βιοτικές ανάγκες.
Οι αιτήσεις θα συγκεντρωθούν από τον δήμο και εφόσον ο φάκελος είναι πλήρης, προβλέπεται η καταβολή των χρημάτων μέσα σε διάστημα δέκα ημερών από την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας. Παράλληλα, για τα κόκκινα, μη κατοικήσιμα σπίτια, το κράτος θα αναλάβει το κόστος των κατεδαφίσεων.
Συνολικά…
Η εικόνα των 325 αυτοψιών δείχνει ότι το αποτύπωμα των πυρκαγιών είναι πολύ βαθύτερο από τις πρώτες εικόνες των καμένων εκτάσεων. Τα 118 επικίνδυνα και τα 119 προσωρινά μη κατοικήσιμα κτίρια μεταφράζονται σε εκατοντάδες ανθρώπους που αντιμετωπίζουν άμεσα προβλήματα στέγασης, περιουσίας και επιστροφής στην καθημερινότητα.
Η κρατική αρωγή δημιουργεί ένα πλαίσιο οικονομικής στήριξης, όμως η αποτελεσματικότητά της θα κριθεί στην πράξη. Η ταχύτητα των αυτοψιών, η ολοκλήρωση της οριοθέτησης, η έγκαιρη καταβολή των ενισχύσεων και η έναρξη των επισκευών αποτελούν τα επόμενα κρίσιμα βήματα.
Για τις πυρόπληκτες περιοχές, η μάχη δεν τελείωσε όταν έσβησαν οι φλόγες. Τώρα αρχίζει η πολύ πιο μακρά προσπάθεια να ξαναχτιστεί ό,τι χάθηκε.
