Σύνοψη: Η υπόθεση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» αποτελεί μία από τις πλέον πολυσυζητημένες υποθέσεις στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων και της αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων. Το άρθρο καταγράφει το χρονικό των προμηθειών, τις καταγγελίες για υπερκοστολογήσεις και περιορισμό του ανταγωνισμού, καθώς και τα πορίσματα των ελεγκτικών αρχών που οδήγησαν στην έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Οι θέσεις της εταιρείας TEXAN, οι ενέργειες του ΕΔΣΝΑ μετά τη λήξη της συνεργασίας των δύο πλευρών και το σχέδιο αξιοποίησης των περίπου 585 σημείων ανακύκλωσης μέσω νέου διαγωνισμού. Σε εξέλιξη το νέο εθνικό σύστημα εγγυοδοσίας (DRS) για πλαστικά μπουκάλια και μεταλλικά κουτάκια, ένα έργο μεγάλης οικονομικής και περιβαλλοντικής σημασίας που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο συλλογής συσκευασιών στην Ελλάδα.
Από τις τελευταίες πληροφορίες προκύπτει ότι η υπόθεση βρίσκεται σε νέα φάση, με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να συνεχίζει την έρευνα, τον ΕΔΣΝΑ να προωθεί νέο μοντέλο λειτουργίας των υφιστάμενων «Σπιτιών Ανακύκλωσης» ενώ παράλληλα δρομολογείται ο διαγωνισμός περίπου 210 εκατ. ευρώ για το εθνικό σύστημα εγγυοδοσίας (DRS) με περίπου 4.000 μηχανήματα επιστροφής πλαστικών φιαλών και μεταλλικών κουτιών.
————
Αναλυτικά…
Το άρθρο περιλαμβάνει:
- Το χρονικό της υπόθεσης από το 2020 έως σήμερα.
- Πώς προέκυψαν οι καταγγελίες για υπερκοστολόγηση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης».
- Τα πορίσματα της ΕΔΕΛ και τα ευρήματα που οδήγησαν στην έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
- Τον ρόλο του ΕΔΣΝΑ, της TEXAN, των δήμων και των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
- Τι απαντά η εταιρεία και ποιες δικαστικές εξελίξεις εκκρεμούν.
- Τι προτείνει σήμερα ο ΕΔΣΝΑ για την αξιοποίηση των περίπου 585 εγκαταστάσεων και την προσωρινή ανάληψη της λειτουργίας τους από τους δήμους μέχρι τον νέο διαγωνισμό.
- Αναλυτική παρουσίαση του νέου διαγωνισμού του DRS για κουτάκια αλουμινίου και πλαστικά μπουκάλια, με το σύστημα επιστροφής εγγύησης, τις ενστάσεις που έχουν κατατεθεί και τη διαφορά του από το παλαιό πρόγραμμα των «Σπιτιών Ανακύκλωσης».
Οι πρόσφατες εξελίξεις περιλαμβάνουν την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, τη διακοπή της συνεργασίας μεταξύ ΕΔΣΝΑ και TEXAN, την πρόθεση του ΕΔΣΝΑ να προκηρύξει νέο διαγωνισμό για τη λειτουργία των 585 σημείων ανακύκλωσης στην Αττική και τον ξεχωριστό διαγωνισμό του εθνικού συστήματος εγγυοδοσίας (DRS) για πλαστικά μπουκάλια και μεταλλικά κουτάκια.
—————
Το σκάνδαλο με τα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης»
Από τις καταγγελίες υπερκοστολόγησης στις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας – Τι σχεδιάζει ο ΕΔΣΝΑ και γιατί ο νέος διαγωνισμός των 210 εκατ. ευρώ προκαλεί ήδη αντιδράσεις
Η «καινοτόμος λύση… που δεν λειτούργησε…»
Η ανακύκλωση στην Ελλάδα επρόκειτο να αποκτήσει ένα νέο, σύγχρονο πρόσωπο. Τα λεγόμενα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης», ή αλλιώς Πολυκέντρα Ανακύκλωσης, παρουσιάστηκαν ως μια καινοτόμος λύση που θα έδινε κίνητρα στους πολίτες να ανακυκλώνουν πλαστικό, αλουμίνιο, γυαλί και χαρτί, προσφέροντας μάλιστα ανταποδοτικά οφέλη. Η πραγματικότητα, όμως, εξελίχθηκε πολύ διαφορετικά.
Σήμερα, το πρόγραμμα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις σοβαρότερες υποθέσεις που έχουν απασχολήσει τον χώρο της διαχείρισης απορριμμάτων, καθώς ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ενώ ταυτόχρονα έχουν δημοσιοποιηθεί πορίσματα ελέγχων που κάνουν λόγο για σοβαρές παρατυπίες στις διαδικασίες ανάθεσης και σημαντικές αποκλίσεις στο κόστος προμήθειας των εγκαταστάσεων.
Πώς ξεκίνησε η υπόθεση
Τα πρώτα Πολυκέντρα Ανακύκλωσης εγκαταστάθηκαν πριν από αρκετά χρόνια, όμως η μεγάλη ανάπτυξη του προγράμματος ήρθε μετά το 2019.
Η Περιφέρεια Αττικής μέσω του ΕΔΣΝΑ, αλλά και άλλοι φορείς διαχείρισης απορριμμάτων, προχώρησαν στην προμήθεια εκατοντάδων μονάδων, αξιοποιώντας σε σημαντικό βαθμό ευρωπαϊκούς πόρους.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, συνολικά περίπου 240 «Σπιτάκια Ανακύκλωσης» προμηθεύτηκαν από την Αττική, την Πελοπόννησο και την Κρήτη, μέσω συμβάσεων δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Η φιλοσοφία ήταν απλή:
- ο πολίτης θα τοποθετούσε τις συσκευασίες,
- το μηχάνημα θα τις αναγνώριζε,
- θα καταγραφόταν η ποσότητα,
- και ο χρήστης θα λάμβανε ανταποδοτικό όφελος.
Το πρόγραμμα προβλήθηκε ιδιαίτερα ως εργαλείο αύξησης των ποσοστών ανακύκλωσης της χώρας.
Τα πορίσματα που άνοιξαν τον φάκελο
Η εικόνα άρχισε να αλλάζει όταν πραγματοποιήθηκαν δημοσιονομικοί έλεγχοι.
Τα πορίσματα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ), που ακολούθησαν τις σχετικές καταγγελίες, κατέγραψαν σοβαρές παρατηρήσεις σχετικά με τους διαγωνισμούς.
Σύμφωνα με τα πορίσματα που έχουν δημοσιοποιηθεί:
- υπήρχαν περιορισμένες συνθήκες ανταγωνισμού,
- εξετάζονται όροι που χαρακτηρίστηκαν ιδιαίτερα εξειδικευμένοι,
- διαπιστώθηκαν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ του κόστους αγοράς των συγκεκριμένων συστημάτων και άλλων αντίστοιχων λύσεων που υπήρχαν στη διεθνή αγορά.
Το σημείο που προκάλεσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις αφορά το κόστος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί δημοσίως, κάθε Πολυκέντρο Ανακύκλωσης αποκτήθηκε με συμβατική αξία που προσέγγιζε τις 300.000 ευρώ, ενώ σε εκθέσεις ελέγχου γίνεται αναφορά σε διαθέσιμες αντίστοιχες λύσεις με πολύ χαμηλότερο κόστος. Το ζήτημα αυτό αποτελεί βασικό αντικείμενο της συνεχιζόμενης έρευνας και δεν συνιστά από μόνο του απόδειξη τέλεσης αξιόποινης πράξης.
Η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η υπόθεση έλαβε ευρωπαϊκές διαστάσεις επειδή σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης προερχόταν από κοινοτικούς πόρους.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διερευνά εάν κατά τις διαδικασίες προμήθειας υπήρξαν παρατυπίες που επηρέασαν τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Στο πλαίσιο της έρευνας έχουν γίνει έλεγχοι και συλλογή στοιχείων από εγκαταστάσεις της εταιρείας TEXAN, ενώ εξετάζονται συμβάσεις, οικονομικά δεδομένα και η διαδικασία με την οποία ανατέθηκαν οι προμήθειες. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει τελεσίδικη δικαστική κρίση επί της υπόθεσης.
Τα στοιχεία της υπόθιεσης
- η σύγκρουση ΕΔΣΝΑ–TEXAN,
- οι 15.000 τόνοι ανακυκλώσιμων υλικών,
- τι προτείνει ο ΕΔΣΝΑ για την αξιοποίηση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης»,
- ο νέος διαγωνισμός για τα 585 σημεία,
- ο διαγωνισμός των 210 εκατ. ευρώ για το DRS (κουτάκια και πλαστικά μπουκάλια) που έχει ήδη προκαλέσει διεθνείς ενστάσεις.
Τι σχεδιάζει ο ΕΔΣΝΑ και γιατί ο νέος διαγωνισμός των 210 εκατ. ευρώ προκαλεί ήδη αντιδράσεις
Η ρήξη ΕΔΣΝΑ – TEXAN και το τέλος μιας συνεργασίας
Η υπόθεση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» μπήκε σε νέα φάση το καλοκαίρι του 2026, όταν η συνεργασία μεταξύ του ΕΔΣΝΑ και της εταιρείας TEXAN ουσιαστικά οδηγήθηκε σε διακοπή.
Σύμφωνα με έγγραφο που απέστειλε ο ΕΔΣΝΑ προς τους δήμους της Αττικής, η σύμβαση λειτουργίας και τεχνικής υποστήριξης των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης δεν πρόκειται να ανανεωθεί. Ως αποτέλεσμα, οι δήμοι κλήθηκαν να αναλάβουν προσωρινά την ευθύνη για τη φύλαξη, την ηλεκτροδότηση και τη βασική λειτουργία των εγκαταστάσεων, μέχρι να ολοκληρωθεί ένας νέος ενιαίος διαγωνισμός.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ουσιαστικά το τέλος του μοντέλου που εφαρμόστηκε τα προηγούμενα χρόνια, όπου η λειτουργία του εξοπλισμού βασιζόταν σε κεντρική σύμβαση με τον ανάδοχο.
Τι θα γίνουν τα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης»;
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα αφορά την τύχη του ήδη εγκατεστημένου εξοπλισμού, για τον οποίο έχουν δαπανηθεί δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.
Ο ΕΔΣΝΑ δεν προτείνει την απόσυρσή του. Αντίθετα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που γνωστοποιήθηκε στους δήμους, στόχος είναι να αξιοποιηθεί το σύνολο των υποδομών μέσω ενός νέου ενιαίου συστήματος διαχείρισης ανακύκλωσης.
Το σχέδιο προβλέπει ότι:
- όλα τα σημεία ανακύκλωσης θα ενταχθούν σε ένα κοινό δίκτυο,
- θα υπάρχει ενιαία παρακολούθηση της λειτουργίας τους,
- θα δημιουργηθεί νέο πλαίσιο συντήρησης, και
- η λειτουργία τους θα ανατεθεί μέσω ανοικτού διαγωνισμού που αναμένεται να προκηρυχθεί το φθινόπωρο.
Με άλλα λόγια, ο εξοπλισμός δεν θεωρείται «χαμένος». Αντίθετα, η Περιφέρεια Αττικής και ο ΕΔΣΝΑ επιδιώκουν να τον εντάξουν σε ένα νέο επιχειρησιακό μοντέλο, διαφορετικό από εκείνο που εφαρμόστηκε μέχρι σήμερα.
Ο νέος διαγωνισμός για 585 σημεία ανακύκλωσης
Η σημαντικότερη ίσως εξέλιξη είναι η προετοιμασία ενός νέου ενιαίου διαγωνισμού.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΕΔΣΝΑ, το αντικείμενο δεν θα περιορίζεται στα γνωστά «Σπιτάκια Ανακύκλωσης», αλλά θα καλύπτει συνολικά περίπου 585 σημεία ανακύκλωσης σε ολόκληρη την Αττική.
Στο νέο μοντέλο προβλέπεται:
- λειτουργία των πολυκέντρων,
- τεχνική υποστήριξη,
- συντήρηση,
- αποκατάσταση βλαβών,
- ψηφιακή παρακολούθηση της λειτουργίας,
- συλλογή στατιστικών στοιχείων,
- υποστήριξη των δήμων.
Στόχος, σύμφωνα με τον ΕΔΣΝΑ, είναι να δημιουργηθεί ενιαίο σύστημα διαχείρισης και όχι αποσπασματικές συμβάσεις ανά δήμο.
Ένα διαφορετικό έργο: το εθνικό DRS
Παράλληλα με την υπόθεση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» εξελίσσεται ένα εντελώς διαφορετικό έργο, το οποίο συχνά συγχέεται με το προηγούμενο.
Πρόκειται για το Deposit Return System (DRS), δηλαδή το εθνικό σύστημα επιστροφής εγγύησης για πλαστικές φιάλες και μεταλλικά κουτιά ποτών.
Το σύστημα αυτό αποτελεί υποχρέωση όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βασίζεται σε διαφορετική φιλοσοφία.
Ο καταναλωτής:
- αγοράζει ένα προϊόν,
- πληρώνει μια μικρή εγγύηση (deposit),
- επιστρέφει το άδειο μπουκάλι ή κουτάκι, και
- λαμβάνει πίσω το ποσό που κατέβαλε.
Το μοντέλο εφαρμόζεται ήδη με μεγάλη επιτυχία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, επιτυγχάνοντας ποσοστά συλλογής που ξεπερνούν το 90%.
Ο διαγωνισμός των περίπου 210 εκατ. ευρώ
Το νέο DRS προβλέπει την εγκατάσταση περίπου 4.000 αυτόματων μηχανημάτων επιστροφής συσκευασιών (Reverse Vending Machines), κυρίως σε:
- σούπερ μάρκετ,
- εμπορικά κέντρα,
- μεγάλες αλυσίδες λιανικής, και
- επιλεγμένα σημεία υψηλής επισκεψιμότητας.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται ότι προσεγγίζει τα 210 εκατ. ευρώ, γεγονός που το καθιστά ένα από τα μεγαλύτερα έργα ανακύκλωσης που έχουν προκηρυχθεί ποτέ στην Ελλάδα. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι έχουν ήδη εκφραστεί ενστάσεις και προβληματισμοί από εταιρείες του κλάδου σχετικά με τους όρους του διαγωνισμού και τον ανταγωνισμό. Οι διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και δεν έχει ολοκληρωθεί η ανάθεση.
Γιατί πολλοί συνδέουν τις δύο υποθέσεις;
Παρότι τα δύο έργα είναι διαφορετικά, η χρονική τους σύμπτωση έχει οδηγήσει σε συγκρίσεις.
Τα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης» ήταν πολυκέντρα που μπορούσαν να δέχονται περισσότερα από ένα είδη ανακυκλώσιμων υλικών και λειτουργούσαν με ανταποδοτικά κίνητρα.
Το DRS αφορά αποκλειστικά:
- πλαστικά μπουκάλια ποτών,
- μεταλλικά κουτάκια αλουμινίου ή λευκοσιδήρου.
Είναι δηλαδή ένα πιο εξειδικευμένο σύστημα, που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις συσκευασίες.
Ωστόσο, μετά την εμπειρία των προηγούμενων ετών, αρκετοί φορείς ζητούν αυξημένη διαφάνεια, ευρύ ανταγωνισμό και αυστηρό έλεγχο σε όλες τις φάσεις του νέου διαγωνισμού, ώστε να αποφευχθούν τα προβλήματα που ανέδειξαν οι έρευνες για τα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης».
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει τελεσίδικη δικαστική απόφαση που να αποδίδει ποινικές ευθύνες για την υπόθεση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης». Επομένως, το άρθρο πρέπει να αποδίδει τις καταγγελίες και τα πορίσματα ως αντικείμενο ερευνών και να παρουσιάζει και τις θέσεις των εμπλεκομένων. Ας δούμε όμως τα στοιχεία που ορίζουν:
- οι απαντήσεις και οι θέσεις της TEXAN,
- οι οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις της υπόθεσης,
- οι επιπτώσεις για τους δήμους και τους πολίτες, και
- τα συμπεράσματα για το μέλλον της ανακύκλωσης στην Ελλάδα υπό το φως των ερευνών που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Η θέση της TEXAN
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η εταιρεία TEXAN, η οποία αποτέλεσε τον βασικό προμηθευτή των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης που εγκαταστάθηκαν στην Αττική αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Η εταιρεία έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί υπερκοστολόγησης ή αθέμιτων διαδικασιών. Σε δημόσιες τοποθετήσεις της έχει υποστηρίξει ότι οι διαγωνισμοί πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, ότι οι τεχνικές προδιαγραφές δεν σχεδιάστηκαν από την ίδια και ότι ο εξοπλισμός που προμήθευσε δεν αποτελεί ένα απλό μηχάνημα συλλογής συσκευασιών, αλλά ένα ολοκληρωμένο πολυκέντρο ανακύκλωσης με σύνθετες λειτουργίες.
Παράλληλα, η TEXAN έχει επισημάνει ότι τα συστήματα που εγκαταστάθηκαν περιλαμβάνουν μηχανολογικό εξοπλισμό, πληροφοριακά συστήματα, λογισμικό, δυνατότητα διαχείρισης πολλαπλών ρευμάτων ανακυκλώσιμων υλικών και μηχανισμούς ανταποδοτικότητας για τους πολίτες. Υποστηρίζει επίσης ότι οι συγκρίσεις με απλά μηχανήματα επιστροφής φιαλών (Reverse Vending Machines) είναι παραπλανητικές, καθώς πρόκειται για διαφορετικές τεχνολογίες και διαφορετικό αντικείμενο έργου. Οι θέσεις αυτές έχουν δημοσιοποιηθεί από την ίδια την εταιρεία και αποτελούν μέρος της δημόσιας αντιπαράθεσης. Δεν έχουν ακόμη κριθεί από τη Δικαιοσύνη.
Οι επιπτώσεις στους δήμους
Η διακοπή της υφιστάμενης σύμβασης δημιουργεί μια μεταβατική περίοδο για δεκάδες δήμους της Αττικής.
Πολλοί δήμοι βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με την ανάγκη να εξασφαλίσουν:
- την προστασία των εγκαταστάσεων από βανδαλισμούς,
- τη συνέχιση της ηλεκτροδότησης,
- την αποκομιδή των υλικών,
- την ενημέρωση των πολιτών, και
- τη διατήρηση της λειτουργικότητας του εξοπλισμού μέχρι την ολοκλήρωση του νέου διαγωνισμού.
Στελέχη της αυτοδιοίκησης εκφράζουν την ανησυχία ότι μια παρατεταμένη μεταβατική περίοδος θα μπορούσε να οδηγήσει σε απαξίωση του εξοπλισμού, ενώ άλλοι θεωρούν ότι αποτελεί ευκαιρία για έναν συνολικό επανασχεδιασμό του συστήματος ανακύκλωσης.
Η επόμενη ημέρα
Η υπόθεση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» δεν αφορά μόνο έναν διαγωνισμό ή μια εταιρεία. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, χρηματοδοτούνται και υλοποιούνται μεγάλα δημόσια έργα με ευρωπαϊκούς πόρους.
Ο ΕΔΣΝΑ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει τις υφιστάμενες υποδομές. Αντίθετα, επιδιώκει να τις ενσωματώσει σε ένα νέο επιχειρησιακό μοντέλο, με ενιαία διαχείριση, αυξημένο έλεγχο, ψηφιακή παρακολούθηση και νέες συμβάσεις λειτουργίας.
Την ίδια στιγμή, το νέο εθνικό σύστημα εγγυοδοσίας (DRS) για πλαστικά μπουκάλια και μεταλλικά κουτάκια αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα κυκλικής οικονομίας που σχεδιάζονται στη χώρα. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την τεχνολογία που θα επιλεγεί, αλλά και από τη διαφάνεια των διαδικασιών, τον πραγματικό ανταγωνισμό μεταξύ των υποψηφίων και την αποτελεσματική εποπτεία κατά την υλοποίησή του.
Το διακύβευμα
Η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται των ευρωπαϊκών στόχων στην ανακύκλωση συσκευασιών. Η επίτευξη των δεσμεύσεων που απορρέουν από την ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί επενδύσεις, σύγχρονες υποδομές και ενεργή συμμετοχή των πολιτών.
Ωστόσο, κάθε σκιά που πέφτει πάνω σε έργα μεγάλης οικονομικής αξίας επηρεάζει και την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Όταν προκύπτουν καταγγελίες για υπερκοστολογήσεις ή περιορισμό του ανταγωνισμού, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η απόδοση τυχόν ευθυνών, αλλά και η διασφάλιση ότι τα επόμενα έργα θα σχεδιαστούν με μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία.
Η υπόθεση των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» αναδεικνύει ακριβώς αυτή την ανάγκη: να συνδυαστεί η περιβαλλοντική πολιτική με χρηστή διαχείριση των δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων.
Συνολικά…
Οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών συνεχίζονται και μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει τελεσίδικη δικαστική απόφαση που να κλείνει την υπόθεση.
Παράλληλα, ο ΕΔΣΝΑ επιχειρεί να αξιοποιήσει τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις μέσω νέου διαγωνισμού για τη λειτουργία περίπου 585 σημείων ανακύκλωσης στην Αττική, ενώ σε εθνικό επίπεδο προωθείται το νέο σύστημα εγγυοδοσίας (DRS) για πλαστικές φιάλες και μεταλλικά κουτιά, ένα έργο που αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες επιστρέφουν τις συσκευασίες ποτών.
Το εάν η νέα αυτή προσπάθεια θα αποτελέσει παράδειγμα επιτυχημένης περιβαλλοντικής πολιτικής ή θα επαναφέρει τα ερωτήματα του παρελθόντος, θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των διαγωνιστικών διαδικασιών, την πορεία των δικαστικών ερευνών και, κυρίως, από το κατά πόσο οι νέες υποδομές θα υπηρετήσουν τον βασικό τους στόχο: την αύξηση της ανακύκλωσης με τρόπο οικονομικά αποδοτικό, διαφανή και προς όφελος των πολιτών.
