Σύνοψη: Το έργο κατασκευής του κεντρικού συλλεκτήρα ομβρίων του Χαϊδαρίου, συνολικού προϋπολογισμού 9,27 εκατ. ευρώ, εισέρχεται στη φάση της δημοπράτησης με προβλεπόμενο χρόνο ολοκλήρωσης τους 24 μήνες. Αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού αντιπλημμυρικής προστασίας επτά δήμων της Δυτικής Αθήνας και περιλαμβάνει την κατασκευή του βασικού συλλεκτήρα και των συμβαλλόντων αγωγών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η οικονομική διάρθρωση του έργου, καθώς περίπου το 53% του συνολικού προϋπολογισμού αφορά τις βασικές κατασκευαστικές εργασίες, ενώ το υπόλοιπο ποσό κατανέμεται σε γενικά έξοδα, εργολαβικό όφελος, απρόβλεπτες δαπάνες, απολογιστικές εργασίες, διαχείριση αποβλήτων και αναθεώρηση τιμών.
Παράλληλα, η επιλογή του αναδόχου θα βασιστεί στη βέλτιστη σχέση ποιότητας και τιμής, ενσωματώνοντας κριτήρια περιβαλλοντικής και οικονομικής βιωσιμότητας, καθώς και κυκλικής οικονομίας. Ωστόσο, η προκήρυξη δεν εξειδικεύει στο δημοσιοποιημένο τμήμα της τη μεθοδολογία βαθμολόγησης αυτών των ποιοτικών κριτηρίων, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για τον τρόπο εφαρμογής και τη διασφάλιση της διαφάνειας.
————
Αναλυτικά….
Στη δημοπράτηση οδηγείται το έργο «Κατασκευή Κεντρικού Συλλεκτήρα Χαϊδαρίου», συνολικού προϋπολογισμού 9.274.193,55 ευρώ, με αντικείμενο την κατασκευή του βασικού συλλεκτήρα ομβρίων και των συμβαλλόντων αγωγών, στο πλαίσιο της ευρύτερης μελέτης αντιπλημμυρικών έργων που καλύπτει επτά δήμους της Δυτικής Αθήνας.
Η συνολική διάρκεια υλοποίησης του έργου ορίζεται σε 24 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης, ενώ η ανάθεση θα πραγματοποιηθεί μέσω ανοικτού διαγωνισμού σύμφωνα με τον Ν. 4412/2016.
Δύο σημεία αναδεικνύονται περισσότερο από την διακήρυξη του έργου:
- Η διάρθρωση του προϋπολογισμού, όπου οι καθαρές κατασκευαστικές εργασίες αντιστοιχούν μόλις στο 53% του συνολικού κόστους.
- Τα κριτήρια ανάθεσης, τα οποία εισάγουν ποιοτικές αξιολογήσεις που, τουλάχιστον στο απόσπασμα της διακήρυξης, δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένη και μετρήσιμη μεθοδολογία βαθμολόγησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή του συνολικού προϋπολογισμού. Από τα 9,27 εκατ. ευρώ, η πραγματική δαπάνη για τις βασικές κατασκευαστικές εργασίες ανέρχεται σε 4.925.209,40 ευρώ, δηλαδή περίπου 53% του συνολικού κόστους.
Το υπόλοιπο ποσό κατανέμεται σε:
- 537,69 ευρώ για γενικά έξοδα και εργολαβικό όφελος,
- 057,24 ευρώ για απρόβλεπτες δαπάνες,
- 497.500 ευρώ για απολογιστικές εργασίες,
- 550 ευρώ για γενικά έξοδα και όφελος επί των απολογιστικών,
- 000 ευρώ για τη διαχείριση αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ),
- 339,22 ευρώ για αναθεώρηση τιμών.
Με άλλα λόγια, σχεδόν 4,35 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 47% του συνολικού προϋπολογισμού, δεν αφορά τις καθαυτό κατασκευαστικές εργασίες αλλά πρόσθετες οικονομικές προβλέψεις και επιμέρους δαπάνες που συνοδεύουν την εκτέλεση του έργου.
Η διακήρυξη επισημαίνει ακόμη ότι το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης δεν μπορεί να μεταβληθεί ουσιωδώς κατά την εκτέλεση του έργου, ενώ προβλέπεται περιορισμένη δυνατότητα μεταφοράς κονδυλίων μεταξύ ομάδων εργασιών («επί έλασσον δαπάνες»), μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μετά από γνωμοδότηση του αρμόδιου Τεχνικού Συμβουλίου.
Το έργο θα εκτελεστεί στον Δήμο Χαϊδαρίου, έχει διάρκεια 24 μηνών από την υπογραφή της σύμβασης και θα ανατεθεί μέσω ανοικτού διαγωνισμού, χωρίς δυνατότητα υποβολής εναλλακτικών προσφορών ή προσφορών για μέρος του αντικειμένου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το νέο μοντέλο αξιολόγησης των προσφορών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το σύστημα επιλογής του αναδόχου. Σε αντίθεση με τις κλασικές εργολαβίες όπου κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζει η οικονομική προσφορά, η συγκεκριμένη προκήρυξη προβλέπει ότι η ανάθεση θα γίνει με βάση τη βέλτιστη σχέση ποιότητας – τιμής.
Εκτός από την προσφερόμενη έκπτωση, η αξιολόγηση θα βασιστεί σε τρία ακόμη κριτήρια:
- περιβαλλοντική βιωσιμότητα,
- οικονομική βιωσιμότητα,
- κυκλική οικονομία του έργου.
Η προκήρυξη παραπέμπει σε ευρωπαϊκά πρότυπα (EN 17472:2022 και ISO 59020:2024) και σε πολιτικές για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις, χωρίς όμως στο απόσπασμα που δημοσιοποιείται να εξειδικεύεται ο τρόπος βαθμολόγησης των επιμέρους κριτηρίων, η βαρύτητα που θα έχει το καθένα ούτε η μεθοδολογία με την οποία θα συγκρίνονται οι προσφορές.
Μάλιστα, ζητείται από τους υποψηφίους να τεκμηριώσουν τη βιωσιμότητα του έργου σύμφωνα με το πρότυπο ΕΝ 17472:2022 ή ισοδύναμη μεθοδολογία, καθώς και την κυκλικότητα σύμφωνα με το ISO 59020:2024 ή αντίστοιχο πρότυπο.
Το γεγονός αυτό αφήνει ανοικτά ερωτήματα ως προς το πώς θα αποτιμηθούν στην πράξη έννοιες όπως η «περιβαλλοντική βιωσιμότητα», η «οικονομική βιωσιμότητα», «κυκλική οικονομία» και «κυκλικότητα» του έργου και ποια θα είναι η πραγματική επίδρασή τους στην τελική επιλογή του αναδόχου σε σχέση με την οικονομική προσφορά.
Η προκήρυξη αναφέρει ότι τα κριτήρια συνδέονται με τις ευρωπαϊκές πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης και κυκλικής οικονομίας, ωστόσο η πλήρης αξιολόγησή τους προϋποθέτει αναλυτική περιγραφή της βαθμολόγησης και της στάθμισης, στοιχεία που δεν περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο τμήμα της διακήρυξης.
Ωστόσο, η διατύπωση των σχετικών όρων αφήνει σημαντικό περιθώριο ερμηνείας, καθώς οι γενικές έννοιες που χρησιμοποιούνται, -όπως «περιβαλλοντική βιωσιμότητα», «οικονομική βιωσιμότητα» και «κυκλική οικονομία»-, χωρίς στο απόσπασμα της διακήρυξης να εξειδικεύεται ο τρόπος ποσοτικοποίησης, η ακριβής βαθμολόγηση ή η βαρύτητα κάθε επιμέρους κριτηρίου.
Έτσι, ενώ η οικονομική έκπτωση παραμένει ένα από τα στοιχεία της αξιολόγησης, η τελική επιλογή του αναδόχου θα εξαρτηθεί και από τεχνικές αξιολογήσεις που προϋποθέτουν κρίση των αρμόδιων επιτροπών ως προς την ποιότητα των υποβαλλόμενων προτάσεων, ενώ ταυτόχρονα, παραμένει ως κρίσιμο ζήτημα η διασφάλιση ότι η εφαρμογή των ποιοτικών κριτηρίων θα γίνεται με αντικειμενικό, μετρήσιμο και πλήρως διαφανή τρόπο, ώστε να μην δημιουργούνται περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών κατά τη διαδικασία ανάθεσης.
Η προκήρυξη δεν επιτρέπει την υποβολή εναλλακτικών προσφορών ούτε την ανάθεση μέρους του αντικειμένου, καθώς το έργο θεωρείται ενιαίο τεχνικό σύνολο. Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να καταθέσει μία μόνο προσφορά, στο πλαίσιο της ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας.
Η αποσφράγιση των προσφορών για τον διαγωνισμό, θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 23/7/2026 και ώρα 10.00 π.μ. στα γραφεία της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Αττικής (Λ. Συγγρού 80-88, Αθήνα, 5ος όροφος).
Για να δείτε την διακήρυξη κάντε κλικ εδώ…
Συνολικά…
Η δημοπράτηση του κεντρικού συλλεκτήρα Χαϊδαρίου σηματοδοτεί μια προσπάθεια ενσωμάτωσης των σύγχρονων ευρωπαϊκών πολιτικών βιωσιμότητας στις δημόσιες συμβάσεις, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την αποκλειστική αξιολόγηση της οικονομικής προσφοράς σε ένα πολυκριτηριακό μοντέλο επιλογής. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να συμβάλει στην υλοποίηση έργων με μεγαλύτερη περιβαλλοντική και λειτουργική αξία, εφόσον συνοδεύεται από σαφείς, αντικειμενικούς και μετρήσιμους κανόνες αξιολόγησης.
Παράλληλα, η ανάλυση της κατανομής του προϋπολογισμού αναδεικνύει ότι σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται σε συνοδευτικές δαπάνες που αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της εκτέλεσης ενός μεγάλου δημόσιου έργου. Ωστόσο, η αναλογία μεταξύ καθαρών κατασκευαστικών εργασιών και λοιπών προβλέψεων είναι πιθανό να αποτελέσει αντικείμενο δημόσιου διαλόγου.
Τελικά, η επιτυχία του έργου δεν θα κριθεί μόνο από την τήρηση του χρονοδιαγράμματος και του προϋπολογισμού, αλλά και από το κατά πόσο η διαδικασία ανάθεσης θα διασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού, διαφάνεια και τεκμηριωμένη εφαρμογή των ποιοτικών κριτηρίων που εισάγει η συγκεκριμένη διακήρυξη.
