Σύνοψη: Η αποκάλυψη κυκλώματος πολεοδομικών εξυπηρετήσεων φαίνεται να λειτουργεί ως καταλύτης για μια ευρύτερη επιχείρηση εντοπισμού φαινομένων διαφθοράς σε ολόκληρο τον μηχανισμό των πολεοδομικών υπηρεσιών της χώρας. Με εντολή του προέδρου της Αρχής για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, Χαράλαμπου Βουρλιώτη, οι υπηρεσίες Εσωτερικών Υποθέσεων και οι λεγόμενοι «Αδιάφθοροι» της ΕΛ.ΑΣ. ξεκινούν πολυεπίπεδους ελέγχους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τραπεζικοί λογαριασμοί, φορολογικά στοιχεία, δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης και κάθε πιθανή ένδειξη αδικαιολόγητου πλουτισμού. Παράλληλα εξετάζονται διαδρομές χρημάτων, μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων και πιθανά πρόσωπα που λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι ή αποδέκτες παράνομων συναλλαγών.
Η έρευνα αναμένεται να έχει μεγάλη χρονική διάρκεια και να οδηγήσει στη σύνταξη αυτοτελών πορισμάτων ανά υπηρεσία, με τελικό αποδέκτη τις δικαστικές αρχές.
———-
Αναλυτικά…
Το ντόμινο εξελίξεων που πυροδότησε η αποκάλυψη του κυκλώματος πολεοδομικών εξυπηρετήσεων φαίνεται ότι ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο εκτεταμένων ερευνών στη δημόσια διοίκηση, με τις πολεοδομικές υπηρεσίες να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς επιχείρησης ελέγχου.
Η υπόθεση, η οποία ήδη οδήγησε σε έξι προφυλακίσεις εμπλεκομένων προσώπων, δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα μεμονωμένο περιστατικό παράνομων πρακτικών αλλά ως πιθανή ένδειξη ύπαρξης ευρύτερων δομών διαφθοράς που ενδέχεται να λειτουργούν επί χρόνια μέσα σε κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η εντολή του προέδρου της Αρχής για την Καταπολέμηση Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, Χαράλαμπου Βουρλιώτη, δρομολογεί ένα σχέδιο ελέγχου μεγάλης κλίμακας. Στόχος είναι η ανίχνευση πιθανών κυκλωμάτων διακίνησης μαύρου χρήματος, η αποκάλυψη παράνομου πλουτισμού και η απόδοση ευθυνών σε οποιοδήποτε επίπεδο διοικητικής ιεραρχίας.
Οι λεγόμενοι «Αδιάφθοροι» της ΕΛ.ΑΣ. αναλαμβάνουν έναν έλεγχο που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα απαιτητικός. Στο μικροσκόπιο τίθενται όχι μόνο υπάλληλοι αλλά και διευθυντικά ή ανώτερα υπηρεσιακά στελέχη, ενώ η έρευνα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην υπηρεσιακή δραστηριότητα.
Οι έλεγχοι θα κινηθούν σε πολλαπλά επίπεδα. Οι αρμόδιες αρχές αναμένεται να εξετάσουν γραμμή προς γραμμή τις φορολογικές δηλώσεις των ελεγχόμενων προσώπων, τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης και τα στοιχεία «πόθεν έσχες» για όσους έχουν σχετική υποχρέωση. Παράλληλα θα διερευνηθεί πότε αποκτήθηκαν κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και κατά πόσο αυτά μπορούν να δικαιολογηθούν από τα δηλωθέντα εισοδήματα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα φαίνεται ότι θα δοθεί στην αναζήτηση ασυνήθιστων χρηματοοικονομικών κινήσεων. Μεγάλες καταθέσεις, συχνές μεταφορές χρημάτων, αγορές ακινήτων ή πολυτελών περιουσιακών στοιχείων και κάθε οικονομική δραστηριότητα που δεν συμβαδίζει με τα επίσημα εισοδήματα αναμένεται να αποτελέσουν βασικά σημεία διερεύνησης.
Παράλληλα, η έρευνα δεν αποκλείεται να επεκταθεί σε συγγενικά ή τρίτα πρόσωπα όταν προκύπτουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιήθηκαν ως «παρένθετα πρόσωπα» για τη μεταφορά ή συγκάλυψη περιουσιακών στοιχείων. Πρόκειται για πρακτική που έχει εντοπιστεί και σε άλλες υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος και διαφθοράς, όπου η απόκρυψη πραγματικών δικαιούχων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο των ερευνών.
Πηγές με γνώση των διαδικασιών περιγράφουν την επιχείρηση ως μία από τις μεγαλύτερες που έχουν πραγματοποιηθεί σε επίπεδο εσωτερικού ελέγχου της δημόσιας διοίκησης. Κάθε υπηρεσία που ολοκληρώνει τον κύκλο ελέγχου της αναμένεται να οδηγεί στη σύνταξη ξεχωριστού πορίσματος, το οποίο θα αποστέλλεται στον αρμόδιο εισαγγελέα για περαιτέρω δικαστικές ενέργειες.
Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες, καταρτίζονται κατάλογοι υπηρεσιών που θεωρούνται υψηλού κινδύνου. Στην κορυφή εμφανίζονται υπηρεσίες μεγάλων αστικών κέντρων, κυρίως της Αττικής, καθώς και περιοχές με έντονη οικοδομική δραστηριότητα ή ισχυρή τουριστική ανάπτυξη.
Τα κοσμοπολίτικα νησιά συγκεντρώνουν επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της σημαντικής αύξησης επενδύσεων σε ακίνητα, της τουριστικής αξιοποίησης εκτάσεων και των υψηλών οικονομικών συμφερόντων που αναπτύσσονται γύρω από οικοδομικές άδειες, χρήσεις γης και κατασκευαστικά έργα.
Παράλληλα, η Αρχή φαίνεται ότι έχει ήδη περάσει σε επιθετικές κινήσεις δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων σε άλλες υποθέσεις οικονομικού ενδιαφέροντος. Η πρόσφατη υπόθεση φαρμακοποιού στα βόρεια προάστια, όπου εντοπίστηκαν μεγάλα χρηματικά ποσά, αλλά και η διερεύνηση υπόθεσης διακίνησης νοθευμένου ελαιόλαδου με πολυεπίπεδες οικονομικές προεκτάσεις, δείχνουν ότι η στρατηγική των αρχών επικεντρώνεται πλέον στην παρακολούθηση της διαδρομής του χρήματος.
Στελέχη με γνώση των ερευνών σημειώνουν ότι η φιλοσοφία των ελέγχων έχει μετατοπιστεί: από την αποκλειστική αναζήτηση ποινικών ευθυνών στην οικονομική αποτύπωση κάθε ύποπτης δραστηριότητας.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η αποκάλυψη μιας παράνομης πράξης δεν θα εξετάζεται μεμονωμένα, αλλά θα διερευνάται ολόκληρο το οικονομικό αποτύπωμα πίσω από αυτήν.
Συνολικά…
Η υπόθεση των πολεοδομιών φαίνεται να ξεπερνά τα όρια μιας ακόμη δικογραφίας διαφθοράς και να μετατρέπεται σε μια δοκιμασία αξιοπιστίας για τον μηχανισμό δημόσιου ελέγχου στην Ελλάδα. Η έκταση των ερευνών και η απόφαση για οικονομική χαρτογράφηση των εμπλεκομένων δείχνουν ότι οι αρχές επιχειρούν να αγγίξουν τον πυρήνα του προβλήματος: όχι μόνο τις παράνομες πράξεις αλλά και τους μηχανισμούς που τις συντηρούν.
Η πραγματική πρόκληση ωστόσο δεν περιορίζεται στις συλλήψεις ή στις δεσμεύσεις περιουσιών. Βρίσκεται στη δυνατότητα οικοδόμησης ενός διαφανούς και αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου που θα περιορίζει τις ευκαιρίες διαφθοράς πριν αυτές δημιουργηθούν.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς τα πρώτα πορίσματα ενδέχεται να αποκαλύψουν αν πρόκειται για μεμονωμένες εστίες παραβατικότητας ή για ένα ευρύτερο δίκτυο διασυνδέσεων με βαθύτερες προεκτάσεις.
