Σύνοψη
- Η ραγδαία άνοδος της αποχής στις εκλογικές αναμετρήσεις αποτελεί άμεση συνέπεια του ανεξέλεγκτου κομματικού λαϊκισμού και των ανεδαφικών παροχολογιών.
- Η συστηματική καλλιέργεια τεχνητής πόλωσης και η απόκρυψη της δημοσιονομικής πραγματικότητας παγιδεύουν τους πολίτες στον κυνισμό και στο ισοπεδωτικό «όλοι ίδιοι είναι».
- Η απομάκρυνση από την κάλπη δεν συνιστά απλώς αδιαφορία, αλλά συνειδητή πολιτική αποδοκιμασία που αποδυναμώνει τη δημοκρατική νομιμοποίηση των εκλεγμένων οργάνων.
- Η αποκατάσταση της θεσμικής αξιοπιστίας απαιτεί ριζική εγκατάλειψη των εύκολων συνθημάτων και επιστροφή στον ρεαλιστικό, μετρήσιμο και ειλικρινή πολιτικό λόγο.
————-
Αναλυτικά…
Το θέατρο του παραλόγου και το πανηγύρι των υποσχέσεων
Εδώ και δεκαετίες το πολιτικό σκηνικό επιμένει να στήνει το ίδιο κακόγουστο πανηγύρι. Μαγικές λύσεις με ένα άρθρο και έναν νόμο, παροχές χωρίς αντίκρισμα και ένας διαρκής διαγωνισμός για το ποιος θα υποσχεθεί τα περισσότερα.
γράφει ο «Ζήνων ο Αναρχεύς»
Οι κομματικοί μηχανισμοί συμπεριφέρονται σαν πλανόδιοι πωλητές θαυματουργών ελιξιρίων. Υπόσχονται αυξήσεις, διαγραφές χρεών και μηδενικούς φόρους, αποκρύπτοντας επιμελώς τα δημοσιονομικά δεδομένα, τα διεθνή σύμφωνα σταθερότητας και τα στενά περιθώρια της πραγματικής οικονομίας.
Το κόλπο μπορεί να πιάνει πρόσκαιρα για να κερδηθεί μια εκλογική μάχη. Το κόστος όμως μετακυλίεται άμεσα στη θεσμική αξιοπιστία της χώρας, μετατρέποντας την πολιτική αντιπαράθεση σε φθηνή επιθεώρηση.
- Από τον ενθουσιασμό στη συντριβή: Ο μηχανισμός του κυνισμού
Όταν τα μεγάλα λόγια προσκρούουν στην πραγματικότητα, η προσγείωση είναι πάντοτε ανώμαλη. Ο πολίτης που πίστεψε ότι υπάρχει μαγικό ραβδί διαπιστώνει γρήγορα ότι ο λογαριασμός έρχεται πάντα στον ίδιο.
Η απογοήτευση διαδέχεται την οργή και η οργή καταλήγει στον απόλυτο κυνισμό. Το δηλητηριώδες αξίωμα «όλοι ίδιοι είναι» δεν γεννήθηκε από το πουθενά· καλλιεργήθηκε μεθοδικά από τις συνεχείς διαψεύσεις των κομματικών αφηγημάτων.
Αντί τα κόμματα να αναλάβουν την ευθύνη της αποτυχίας τους, καταφεύγουν στην τεχνητή πόλωση. Διχάζουν την κοινωνία σε «εμάς» και «αυτούς», δημιουργώντας τοξικά χαρακώματα μόνο και μόνο για να συσπειρώσουν εκλογικά ακροατήρια που φυλλορροούν.
- Η αποχή δεν είναι τεμπελιά, είναι ηχηρό ράπισμα
Όταν η συμμετοχή κατακρημνίζεται και τα ποσοστά αποχής ξεπερνούν κάθε ιστορικό προηγούμενο, οι πολιτικοί αρχηγοί σπεύδουν υποκριτικά να «λάβουν το μήνυμα». Την επομένη, συνεχίζουν ακριβώς τις ίδιες πρακτικές.
Η αποχή δεν είναι μια ανέξοδη φυγή στον καναπέ. Είναι η de facto άρνηση συμμετοχής σε ένα παιχνίδι όπου οι όροι είναι στημένοι και τα χαρτιά σημαδεμένα. Αποτελεί συνειδητή αποδοκιμασία ενός συστήματος που αυτοαναφορικά χειροκροτεί τον εαυτό του.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτός ο φαύλος κύκλος ναρκοθετεί τη δημοκρατία. Κυβερνήσεις που εκλέγονται από μια ισχνή μειοψηφία του πραγματικού εκλογικού σώματος διαθέτουν τυπική κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά πάσχουν από βαθιά έλλειψη κοινωνικής νομιμοποίησης.
- Η ώρα του λογαριασμού και το τέλος των αυταπατών
Για να σπάσει αυτό το αδιέξοδο, δεν αρκούν οι τηλεοπτικές μετάνοιες ούτε τα γραφεία επικοινωνίας που σερβίρουν φρέσκο μακιγιάζ σε παλιές συνταγές. Απαιτείται ριζική αλλαγή παραδείγματος.
Η πολιτική οφείλει να επιστρέψει στην αλήθεια, όσο επώδυνη κι αν είναι. Οι πολίτες δεν χρειάζονται άλλα παραμύθια, αλλά ειλικρινή καταγραφή των προβλημάτων, κοστολογημένες προτάσεις και ανάληψη ευθύνης.
Όσο τα κόμματα επιλέγουν τον εύκολο δρόμο της δημαγωγίας, τόσο οι κάλπες θα αδειάζουν. Και όταν μια δημοκρατία μένει χωρίς πολίτες, το κενό το καλύπτουν πάντοτε οι πιο επικίνδυνες και αυταρχικές φωνές.
Συνολικά…
Ο κομματικός λαϊκισμός αποδείχθηκε το πιο αποτελεσματικό εργαλείο αποδόμησης της λαϊκής συμμετοχής. Τα κόμματα, παγιδευμένα στον εθισμό των εύκολων υποσχέσεων, κατάφεραν να αποξενώσουν την πλειοψηφία των πολιτών από την κορυφαία δημοκρατική διαδικασία. Η εκκωφαντική άνοδος της αποχής αποτελεί κραυγή απαξίωσης απέναντι σε ένα πολιτικό προσωπικό που αδυνατεί να μιλήσει τη γλώσσα της αλήθειας. Αν δεν υπάρξει άμεση στροφή στον ρεαλισμό, στον ουσιαστικό διάλογο και στη θεσμική σοβαρότητα, το δημοκρατικό πολίτευμα θα συνεχίσει να αποστεώνεται, μετατρεπόμενο σε ένα προνόμιο ολιγαρχικών μηχανισμών και οργανωμένων μειοψηφιών.
—————
Πηγές
- Υπουργείο Εσωτερικών – Επίσημα στατιστικά στοιχεία συμμετοχής και αποχής εθνικών και ευρωπαϊκών εκλογικών αναμετρήσεων.
- Μελέτες και εκθέσεις πολιτικής επιστήμης για την εκλογική συμπεριφορά και την αποξένωση των πολιτών από τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς.
