Σύνοψη: Οι σχολικές εκδρομές αποκτούν νέο θεσμικό πλαίσιο, με βασικές παρεμβάσεις στο κόστος, στην ασφάλεια και στην παιδαγωγική αξιοποίηση των μετακινήσεων. Η δυνατότητα συνεργασίας σχολικών μονάδων για κοινές εκδρομές δημιουργεί περιθώριο οικονομίας κλίμακας, ενώ για τα κινητά προβλέπονται αυστηρότερες διαδικασίες όταν παραβιάζεται η ιδιωτικότητα μαθητών. Παράλληλα, διευρύνονται οι δράσεις ενεργού πολιτειότητας και ενισχύονται οι ασφαλιστικές δικλίδες για το προσωπικό των τουριστικών γραφείων.
—————
Αναλυτικά…
Το νέο τοπίο στις σχολικές εκδρομές
Οι σχολικές εκδρομές επιχειρείται να αποκτήσουν πιο σαφείς κανόνες, αλλά και μεγαλύτερη παιδαγωγική στόχευση. Το νέο πλαίσιο που προωθεί το υπουργείο Παιδείας δεν περιορίζεται στην οργάνωση μιας μετακίνησης από το σχολείο σε έναν προορισμό. Αγγίζει ζητήματα που τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει ιδιαίτερο βάρος για οικογένειες και εκπαιδευτικούς: το κόστος, την προστασία των παιδιών, την ευθύνη των συνοδών και τη χρήση της τεχνολογίας. (για να δείτε την υπουργική απόφαση κάντε κλικ εδώ)
Μία από τις πιο πρακτικές αλλαγές αφορά τη δυνατότητα δύο ή περισσότερων σχολικών μονάδων να οργανώνουν από κοινού εκπαιδευτικές μετακινήσεις, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Η λογική πίσω από τη ρύθμιση είναι οικονομική: περισσότερες συμμετοχές μπορούν να επιτρέψουν καλύτερη αξιοποίηση μεταφορικών μέσων και υπηρεσιών, περιορίζοντας το κόστος ανά μαθητή.
Το μέτρο έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η τιμή μιας σχολικής εκδρομής μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για οικογένειες με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα. Δεν πρόκειται, βέβαια, για αυτόματη μείωση τιμών. Το τελικό κόστος θα εξαρτάται από τον σχεδιασμό της μετακίνησης, τον προορισμό και τις συμφωνίες που θα επιτευχθούν. Ωστόσο, η δυνατότητα κοινής διοργάνωσης δημιουργεί ένα επιπλέον εργαλείο διαπραγμάτευσης.
- Περισσότερες εκδρομές και πιο διευρυμένος εκπαιδευτικός χαρακτήρας
Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση προβλέπεται ότι ο συνολικός αριθμός των εκδρομών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και σχολικό έτος. Η κατεύθυνση αυτή συνδέει περισσότερο την εκπαιδευτική διαδικασία με δραστηριότητες έξω από τη σχολική αίθουσα.
Το αντικείμενο των μετακινήσεων διευρύνεται, ώστε να περιλαμβάνει πολιτισμό, ιστορία, επιστήμη και τεχνολογία, περιβαλλοντικά ζητήματα, δημοκρατική αγωγή, ανθρώπινα δικαιώματα και την ευεξία των μαθητών. Η προσέγγιση αυτή μετατοπίζει το βάρος από την «εκδρομή» ως απλή έξοδο προς μια εμπειρία που θα πρέπει να συνδέεται με το εκπαιδευτικό έργο.
Σημαντική είναι και η δυνατότητα αύξησης των συνοδών εκπαιδευτικών, όταν ο Σύλλογος Διδασκόντων κρίνει ότι απαιτείται ενισχυμένη εποπτεία. Η πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη αξία σε μετακινήσεις με μεγάλο αριθμό μαθητών ή αυξημένες οργανωτικές απαιτήσεις.
- Ειδικά Σχολεία και ενεργός πολιτειότητα
Για τα Ειδικά Σχολεία μειώνεται από 70% σε 50% το απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής για την πραγματοποίηση μετακίνησης. Η αλλαγή επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα πρακτικό πρόβλημα: όταν ο μαθητικός πληθυσμός είναι μικρότερος, ένα υψηλό ποσοστό συμμετοχής μπορεί εύκολα να καταστήσει μια εκδρομή μη πραγματοποιήσιμη.
Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, παράλληλα, οι μετακινήσεις μπορούν να συνδέονται με δράσεις ενεργού πολίτη, από περιβαλλοντικούς καθαρισμούς και αναπλάσεις χώρων έως πρωτοβουλίες αλληλεγγύης και παροχής βοήθειας.
- Τι προβλέπεται για τα κινητά
Στο μέτωπο των κινητών, η νέα ρύθμιση επιχειρεί να βάλει σαφέστερα όρια στη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών. Εάν μαθητής φωτογραφίζει, βιντεοσκοπεί ή ηχογραφεί άλλους μαθητές χωρίς συναίνεση, προβλέπεται διαδικασία απενεργοποίησης και φύλαξης της συσκευής, η οποία επιστρέφεται στον γονέα ή κηδεμόνα μετά το τέλος της εκδρομής.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν αφορά απλώς την πειθαρχία. Συνδέεται άμεσα με την προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, σε ένα σχολικό περιβάλλον όπου η κάμερα του κινητού μπορεί να μετατρέψει ένα στιγμιότυπο σε περιεχόμενο που διακινείται πολύ πέρα από την εκδρομή.
- Έλεγχοι στα τουριστικά γραφεία
Επιπλέον δικλίδες εισάγονται για τα τουριστικά γραφεία που συμμετέχουν στη διοργάνωση και συνοδεία μαθητικών μετακινήσεων. Ο ιδιοκτήτης και το προσωπικό που πρόκειται να συνοδεύσει μαθητές καλούνται να προσκομίζουν απόσπασμα ποινικού μητρώου.
Η επιλογή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη λογική ενίσχυσης της πρόληψης. Παράλληλα, αποσαφηνίζονται οι ρόλοι και οι ευθύνες των εκπαιδευτικών συνοδών, ώστε σε περίπτωση προβλήματος να υπάρχει πιο καθαρό πλαίσιο ως προς το ποιος έχει την ευθύνη και ποια διαδικασία ακολουθείται.
Οι υφιστάμενοι κανόνες για τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις ήδη περιλαμβάνουν ειδικές απαιτήσεις για την οργάνωση και την ασφάλεια των μαθητικών μετακινήσεων.
- Περισσότερος χρόνος για Erasmus
Αλλαγή υπάρχει και στις μετακινήσεις εκπαιδευτικών μέσω Erasmus. Ο περιορισμός των 14 ημερών δεν εφαρμόζεται όταν η μετακίνηση πραγματοποιείται στις διακοπές των Χριστουγέννων ή του Πάσχα, καθώς και από τις 22 Ιουνίου έως τις 31 Αυγούστου.
Η ρύθμιση διευκολύνει πρακτικά τον προγραμματισμό ευρωπαϊκών δράσεων, καθώς αξιοποιούνται περίοδοι κατά τις οποίες δεν υπάρχει το ίδιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα.
Συνολικά…
Το νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές επιχειρεί να απαντήσει ταυτόχρονα σε τρεις διαφορετικές ανάγκες: να γίνουν οι μετακινήσεις οικονομικά πιο προσβάσιμες, να αποκτήσουν σαφέστερο εκπαιδευτικό περιεχόμενο και να ενισχυθεί η ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών.
Η δυνατότητα κοινών εκδρομών είναι ίσως η πιο άμεση παρέμβαση για το κόστος, χωρίς όμως να αποτελεί εγγύηση ότι κάθε οικογένεια θα δει μικρότερο λογαριασμό. Η πραγματική επίδραση θα κριθεί από τον τρόπο εφαρμογής και τον ανταγωνισμό στις σχετικές αναθέσεις.
Την ίδια στιγμή, οι κανόνες για τα κινητά δείχνουν ότι η προστασία προσωπικών δεδομένων περνά πλέον από το επίπεδο της γενικής σύστασης σε συγκεκριμένες διαδικασίες. Μαζί με τους ελέγχους στο προσωπικό των τουριστικών γραφείων, διαμορφώνεται ένα πιο αυστηρό πλαίσιο ευθύνης.
Σε τελική ανάλυση, το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερες εκδρομές, αλλά ασφαλέστερες και ουσιαστικότερες εκπαιδευτικές μετακινήσεις, στις οποίες η οικονομική δυνατότητα μιας οικογένειας και η προστασία των μαθητών δεν θα αποτελούν αντικρουόμενους στόχους.
