Σύνοψη
- Κρίσιμο κενό στις υγειονομικές δομές: Δραματικές ελλείψεις σε γιατρούς και νοσηλευτές δοκιμάζουν τις αντοχές των νησιωτών και των επισκεπτών, καθιστώντας επισφαλή την αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών.
- Στρέβλωση στην κρατική χρηματοδότηση: Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) υπολογίζονται με βάση την απογραφή του χειμώνα, αγνοώντας τον πολυπλασιασμό του πληθυσμού κατά την τουριστική περίοδο.
- Απειλή για τους υδάτινους πόρους και το τοπίο: Επιτακτική ανάγκη για ολιστικό σχέδιο διαχείρισης του νερού και ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση, χωρίς να αλλοιωθεί η τοπική ταυτότητα.
- Κοινό μέτωπο διεκδίκησης: Οι θέσεις του Φόρουμ κωδικοποιούνται σε ενιαίο υπόμνημα προς την Κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία με στόχο θεσμικές και οικονομικές τομές.
———–
Αναλυτικά….
Η νησιωτική ζώνη της Αττικής συχνά αντιμετωπίζεται ως ένα προνομιακό τουριστικό προπύργιο δίπλα στην πρωτεύουσα. Πίσω όμως από τη θερινή βιτρίνα, οι τοπικές κοινωνίες έρχονται αντιμέτωπες με δομικές ελλείψεις που απειλούν ευθέως την κοινωνική συνοχή και την καθημερινή επιβίωση.
Στο Φόρουμ που διοργάνωσε η Ένωση Δημάρχων Αττικής (ΕΝ.Δ.Α.), οι επικεφαλής των νησιωτικών δήμων διατύπωσαν με σαφήνεια τα προβλήματα της απομόνωσης. Παράλληλα, κατέθεσαν ρεαλιστικές προτάσεις, υπογραμμίζοντας ότι η νησιωτικότητα δεν αποτελεί θεωρητική έννοια, αλλά σκληρή πραγματικότητα.
- Το χρόνιο έλλειμμα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας
Στην κορυφή της ιεράρχησης των αιτημάτων τέθηκε χωρίς περιστροφές η Υγεία. Οι δομές πρωτοβάθμιας περίθαλψης στα νησιά του Αργοσαρωνικού και τα απομακρυσμένα Κύθηρα λειτουργούν συχνά με προσωπικό ασφαλείας, αδυνατώντας να καλύψουν τις πάγιες ανάγκες των κατοίκων.
Το πρόβλημα οξύνεται κατακόρυφα σε περιπτώσεις έκτακτων περιστατικών. Όταν οι καιρικές συνθήκες δυσχεραίνουν τις διακομιδές, η έλλειψη ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού μετατρέπεται σε άμεση απειλή για την ανθρώπινη ζωή, τόσο των μόνιμων διαμενόντων όσο και των εκατοντάδων χιλιάδων τουριστών.
- Το στρεβλό μοντέλο χρηματοδότησης και οι ΚΑΠ
Κομβικό σημείο της δημοσιογραφικής ανάλυσης αποτελεί το θεσμικό και οικονομικό αδιέξοδο των δημοτικών προϋπολογισμών. Η κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) βασίζεται παραδοσιακά στην επίσημη απογραφή του μόνιμου πληθυσμού, δημιουργώντας μια βαθιά ανισότητα εις βάρος της περιφέρειας.
Κατά τους θερινούς μήνες, ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται γεωμετρικά. Οι απαιτήσεις για καθαριότητα, φωτισμό, αποκομιδή απορριμμάτων και πολιτική προστασία εκτινάσσονται στα ύψη, αλλά τα κονδύλια παραμένουν καθηλωμένα στα επίπεδα ενός χειμερινού οικισμού μερικών χιλιάδων κατοίκων.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ζητά άμεση αναθεώρηση του αλγορίθμου κατανομής των κρατικών πόρων. Η εισαγωγή δεικτών όπως η εποχικότητα, ο όγκος επισκεπτών και το αυξημένο λειτουργικό κόστος λόγω μεταφορών κρίνεται ως η μόνη δίκαιη λύση.
- Λειψυδρία, ανθεκτικότητα και πολιτιστική φυσιογνωμία
Πέρα από τα οικονομικά ζητήματα, η βιωσιμότητα των νησιωτικών υποδομών δοκιμάζεται από την κλιματική κρίση. Η διαχείριση του νερού αναδείχθηκε σε ζήτημα υψίστης στρατηγικής σημασίας, με τους δημάρχους να απαιτούν ολιστικό σχέδιο ύδρευσης αντί για αποσπασματικές και κοστοβόρες μεταφορές νερού.
Ταυτόχρονα, επισημάνθηκε ότι η αναπτυξιακή πίεση δεν πρέπει να οδηγήσει σε άναρχη δόμηση ή αλλοίωση της αρχιτεκτονικής ταυτότητας των ιστορικών οικισμών. Η ποιότητα ζωής του μόνιμου κατοίκου οφείλει να παραμείνει η πρώτη προτεραιότητα σε κάθε σχεδιασμό.
- Η θεσμική εκπροσώπηση και οι πρωταγωνιστές
Τις εργασίες συντόνισε ο Πρόεδρος της ΕΝ.Δ.Α., Παύλος Καμάρας, ενώ την παρουσίαση ανέλαβε ο δημοσιογράφος Γιώργος Λαιμός, με οργανωτική επιμέλεια από τη LACOM.
Στο Προεδρείο συμμετείχαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΝ.Δ.Α.:
- Θεόδωρος Γεωργάκης, Α’ Αντιπρόεδρος
- Κώστας Αναστόπουλος, Β’ Αντιπρόεδρος
- Κώστας Μακρυνόρης, Γενικός Γραμματέας
- Γιώργος Κουράσης, Ταμίας
Την Π.Ε.Δ.Α. εκπροσώπησε ο Δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης. Χαιρετισμό απηύθυναν ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠ.ΕΣ. Σάββας Χιονίδης εκπροσωπώντας την Κυβέρνηση, η Μαρία Κουκουδάκη εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, ο Βουλευτής Ν.Δ. Νίκος Βλαχάκος, ο Αντιπεριφερειάρχης Νήσων Αττικής Νίκος Παπαγεωργίου και ο οικοδεσπότης Δήμαρχος Πόρου Γιώργος Κουτουζής.
Ο κ. Παπαγεωργίου ανέλυσε τα έργα υποδομής που υλοποιεί η Περιφέρεια Αττικής στα νησιά. Αναλυτικές εισηγήσεις κατέθεσαν οι Δήμαρχοι Πόρου (Γ. Κουτουζής), Αγκιστρίου (Δ. Αναστασίου) και Τροιζηνίας – Μεθάνων (Τ. Μούγιος), καθώς και οι εκπρόσωποι των Δήμων Αίγινας (Φ. Τζίτζης) και Σπετσών (Θ. Μόσχος). Προβλήθηκαν επίσης βιντεοσκοπημένα μηνύματα των Δημάρχων Κυθήρων Στρ. Χαρχαλάκη και Σαλαμίνας Γ. Παναγόπουλου.
Πολύτιμη εμπειρία κατέθεσαν με παρεμβάσεις τους οι πρώην δήμαρχοι Κ. Αναστόπουλος, Σπ. Σπυρίδων, Κ. Βιρβιδάκης, Χρ. Πάλλης, Θ. Γεωργάκης, Κ. Μακρυνόρης, Π. Φιλίππου, Στ. Παπασταυρόπουλος και Σπ. Ζαγάρης. Την οργανωτική ευθύνη είχαν η Κάλυ Αναγνωστοπούλου (ΕΝ.Δ.Α.) και η Ελίνα Μακρυνόρη (Π.Ε.Δ.Α.).
Συνολικά…
Το Φόρουμ της Ένωσης Δημάρχων Αττικής ανέδειξε μια κρίσιμη θεσμική αναγκαιότητα: τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της νησιωτικότητας (Άρθρο 101 παρ. 4 του Συντάγματος), η οποία δεν μπορεί να εξαντλείται σε διακηρύξεις. Η συσσώρευση πιέσεων από την υπερσυγκέντρωση επισκεπτών, σε συνδυασμό με την ανεπάρκεια κρίσιμων κρατικών υποδομών, θέτει σε κίνδυνο την επιβίωση των τοπικών κοινωνιών. Το υπόμνημα θέσεων που συντάσσεται αποτελεί ένα δομημένο σχέδιο επιβίωσης, ζητώντας από την κεντρική εξουσία να εγκαταλείψει τα οριζόντια γραφειοκρατικά κριτήρια και να υιοθετήσει ένα στοχευμένο πρόγραμμα στήριξης των νησιών της Αττικής.
—————–
Πηγές
- Πορίσματα εργασιών του Φόρουμ της Ένωσης Δημάρχων Αττικής (ΕΝ.Δ.Α.).
- Εισηγήσεις και τοποθετήσεις εκπροσώπων Αυτοδιοίκησης, Περιφέρειας Αττικής και Υπουργείου Εσωτερικών.
