Σύνοψη: Νέα υπουργική απόφαση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης παρατείνει έως την 1η Σεπτεμβρίου 2026 την προθεσμία ανάρτησης στο πρόγραμμα «Διαύγεια» των δαπανών που πραγματοποίησαν οι επιχορηγούμενοι φορείς κατά τη διάρκεια του 2025. Η απόφαση τροποποιεί το κανονιστικό πλαίσιο που είχε τεθεί το 2025 για την ενίσχυση της διαφάνειας στη διαχείριση κρατικών επιχορηγήσεων. Σύμφωνα με το υπουργείο, η παράταση κρίθηκε αναγκαία λόγω προβλημάτων και παραλείψεων που παρατηρήθηκαν κατά την εφαρμογή του μέτρου. Στόχος είναι να δοθεί χρόνος σε σωματεία, ιδρύματα, αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες και λοιπούς φορείς να ολοκληρώσουν ορθά την υποβολή των στοιχείων τους χωρίς να κινδυνεύσουν με αποκλεισμό από μελλοντικές χρηματοδοτήσεις. Η εξέλιξη αναδεικνύει τόσο τις δυσκολίες ψηφιακής προσαρμογής πολλών οργανισμών όσο και τη σημασία της δημόσιας λογοδοσίας.
————
Αναλυτικά…
Η ενίσχυση της διαφάνειας στη διαχείριση των δημόσιων πόρων αποτελεί διαχρονικά ένα από τα βασικά ζητούμενα της δημόσιας διοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό, η νέα υπουργική απόφαση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 3119/03.06.2026, έρχεται να τροποποιήσει το ισχύον καθεστώς ανάρτησης δαπανών των επιχορηγούμενων φορέων στο πρόγραμμα «Διαύγεια», παρέχοντας σημαντική χρονική παράταση για την εκπλήρωση των σχετικών υποχρεώσεων.
Η απόφαση αφορά τη ρύθμιση τεχνικών και διαδικαστικών ζητημάτων που σχετίζονται με την εφαρμογή του συστήματος δημοσιοποίησης δαπανών φορέων οι οποίοι λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση. Ειδικότερα, μεταθέτει έως την 1η Σεπτεμβρίου 2026 την καταληκτική ημερομηνία ανάρτησης των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν κατά το διάστημα από 1 Ιανουαρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2025. (για να δείτε το ΦΕΚ της Απόφασης, κάντε κλικ εδώ)
Η συγκεκριμένη υποχρέωση είχε θεσπιστεί στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής ενίσχυσης της λογοδοσίας και της δημόσιας εποπτείας στη χρήση κρατικών επιχορηγήσεων. Μέσω του ειδικού Μητρώου Επιχορηγούμενων Φορέων του «Διαύγεια», πολίτες, ελεγκτικοί μηχανισμοί και δημόσιες αρχές έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι που κατευθύνονται σε φορείς εκτός του στενού δημόσιου τομέα.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της νέας απόφασης, κατά την εφαρμογή του μέτρου διαπιστώθηκαν επανειλημμένα προβλήματα στην καταχώριση των στοιχείων. Πολλοί φορείς βρέθηκαν αντιμέτωποι με δυσκολίες στην ταξινόμηση, επεξεργασία και ανάρτηση των οικονομικών δεδομένων τους, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρήθηκαν ελλείψεις ή σφάλματα που καθιστούσαν αναγκαία τη διόρθωση και επανυποβολή των πληροφοριών.
Το γεγονός αυτό ανέδειξε ένα ευρύτερο ζήτημα που απασχολεί τα τελευταία χρόνια τη δημόσια διοίκηση: την άνιση ψηφιακή ετοιμότητα των οργανισμών που συνεργάζονται με το κράτος. Αν και η ψηφιοποίηση των διοικητικών διαδικασιών έχει προχωρήσει σημαντικά, αρκετοί μικροί ή τοπικοί φορείς εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς σε ανθρώπινο δυναμικό, τεχνική υποστήριξη και εξειδικευμένη γνώση.
Η παράταση που χορηγείται επιχειρεί να λειτουργήσει ως μεταβατική διευκόλυνση. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εκτιμά ότι με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται ο κίνδυνος αποκλεισμού φορέων από μελλοντικές επιχορηγήσεις εξαιτίας διοικητικών αδυναμιών και όχι λόγω πραγματικής έλλειψης συμμόρφωσης προς τις αρχές της διαφάνειας.
Η ρύθμιση αφορά ευρύ φάσμα οργανισμών που επιχορηγούνται από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης. Σε αυτούς περιλαμβάνονται σωματεία, πολιτιστικοί και αθλητικοί σύλλογοι, αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, κοινωφελή ιδρύματα, κοινωνικοί φορείς και λοιποί οργανισμοί που λαμβάνουν δημόσια οικονομική ενίσχυση για την υλοποίηση δράσεων κοινωνικού, πολιτιστικού, εκπαιδευτικού ή αναπτυξιακού χαρακτήρα.
Παράλληλα, η απόφαση δεν μεταβάλλει τον πυρήνα της υποχρέωσης δημοσιοποίησης. Η ανάρτηση των δαπανών εξακολουθεί να αποτελεί προϋπόθεση διαφάνειας και λογοδοσίας, ενώ η μη συμμόρφωση εξακολουθεί να συνδέεται με συνέπειες ως προς τη δυνατότητα λήψης μελλοντικών κρατικών χρηματοδοτήσεων.
Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η ψηφιακή διακυβέρνηση δεν περιορίζεται μόνο στη θέσπιση κανόνων, αλλά απαιτεί και συνεχή προσαρμογή των διαδικασιών στις πραγματικές δυνατότητες των φορέων που καλούνται να τις εφαρμόσουν. Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια θα είναι η εξισορρόπηση μεταξύ αυστηρού ελέγχου των δημόσιων δαπανών και αποτελεσματικής υποστήριξης των οργανισμών που δραστηριοποιούνται προς όφελος της κοινωνίας με τη συνδρομή κρατικών πόρων.
Συνολικά…
Η παράταση της προθεσμίας ανάρτησης δαπανών στο «Διαύγεια» αποτελεί μια πρακτική παρέμβαση που αναγνωρίζει τις δυσκολίες εφαρμογής ενός απαιτητικού πλαισίου διαφάνειας. Παρότι μεταθέτει χρονικά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, δεν αναιρεί την υποχρέωση λογοδοσίας ούτε περιορίζει το δικαίωμα δημόσιου ελέγχου των κρατικών επιχορηγήσεων. Αντίθετα, επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι πληροφορίες θα αναρτηθούν με πληρότητα και ακρίβεια. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω τεχνικής και διοικητικής υποστήριξης των φορέων που διαχειρίζονται δημόσιους πόρους. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί από το κατά πόσο η παράταση θα αξιοποιηθεί για την πλήρη συμμόρφωση των υπόχρεων οργανισμών και για την ενίσχυση μιας κουλτούρας διαφάνειας που αποτελεί βασική προϋπόθεση χρηστής διοίκησης και εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
