Σύνοψη
- Οι μικροί και ακριτικοί δήμοι αντιμετωπίζουν δομικό έλλειμμα τεχνικού προσωπικού, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την ένταξη έργων σε χρηματοδοτικά προγράμματα.
- Η ΕΕΤΑΑ λειτουργεί ως θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος, αναλαμβάνοντας από τη σύνταξη μελετών έως την ωρίμανση τευχών δημοπράτησης.
- Τα στενά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης καθιστούν την τεχνική βοήθεια απαραίτητη προϋπόθεση για να μην χαθούν κοινοτικά κονδύλια.
- Η συνεργασία κεντρικής διοίκησης και αυτοδιοίκησης θέτει τις βάσεις για ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
—————
Αναλυτικά…
Το βασικότερο πρόβλημα της ελληνικής περιφερειακής διοίκησης δεν είναι πάντοτε η έλλειψη διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, αλλά η αδυναμία απορρόφησής τους. Στους μικρούς νησιωτικούς και απομακρυσμένους δήμους, η δραματική υποστελέχωση των Τεχνικών Υπηρεσιών καθιστά σχεδόν ανέφικτη την έγκαιρη εκπόνηση απαιτητικών μελετών.
Εκεί ακριβώς υπεισέρχεται ο θεσμικός ρόλος της Ελληνικής Εταιρίας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αναβαθμίσει τη λειτουργία της σε επιχειρησιακό και τεχνικό κόμβο των ΟΤΑ.
- Το δομικό έλλειμμα των υπηρεσιών δόμησης και τεχνικών έργων
Ένας μικρός δήμος της νησιωτικής χώρας συχνά λειτουργεί χωρίς εξειδικευμένους μηχανικούς, τοπογράφους ή οικονομολόγους με εμπειρία σε ευρωπαϊκές προκηρύξεις. Οι αυστηρές προδιαγραφές που θέτουν τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα οδηγούν σε γραφειοκρατικά αδιέξοδα.
Χωρίς εξωτερική υποστήριξη, κρίσιμες ανάγκες όπως η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, τα δίκτυα ύδρευσης και οι σχολικές υποδομές μένουν στο στάδιο των απλών αιτημάτων, αδυνατώντας να λάβουν οικοδομικές και περιβαλλοντικές εγκρίσεις.
- Ο μηχανισμός υποστήριξης και τα εργαλεία της ΕΕΤΑΑ
Η ΕΕΤΑΑ, ως θεσμοθετημένος επιστημονικός και τεχνικός σύμβουλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του Κράτους, καλύπτει αυτό το λειτουργικό κενό. Μέσω προγραμματικών συμβάσεων, η Τεχνική της Υπηρεσία αναλαμβάνει:
Την εκπόνηση και επικαιροποίηση αρχιτεκτονικών, στατικών και ηλεκτρομηχανολογικών μελετών.
Τη σύνταξη φακέλων δημόσιων συμβάσεων και τευχών δημοπράτησης σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο (Ν. 4412/2016).
Τη διαρκή συμβουλευτική καθοδήγηση για τη συμμόρφωση με τα αυστηρά ορόσημα που απαιτούν οι ευρωπαϊκοί ελεγκτικοί μηχανισμοί.
Η διαδικασία αυτή αποφορτίζει τις τοπικές αρχές και μετατρέπει ένα αφηρημένο αίτημα σε ένα απόλυτα ώριμο και χρηματοδοτήσιμο έργο.
- Το Ταμείο Ανάκαμψης ως καταλύτης επιτάχυνσης
Η συγκυρία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) επέβαλε πρωτόγνωρους ρυθμούς. Τα ασφυκτικά χρονικά όρια δεν συγχωρούν καθυστερήσεις στη συμβασιοποίηση και εκτέλεση των έργων.
Όπως αποδείχθηκε στην περίπτωση του Πολυδύναμου Ιατρείου στα Ψαρά, η έγκαιρη παρέμβαση των στελεχών της ΕΕΤΑΑ εξασφάλισε την απαραίτητη ωρίμανση ώστε το Υπουργείο Υγείας να εντάξει άμεσα την υποδομή στις χρηματοδοτήσεις του RRF.
Χωρίς τέτοιου είδους τεχνικές συμπράξεις, η χρηματοδοτική ψαλίδα ανάμεσα στους μεγάλους μητροπολιτικούς δήμους και τις απομακρυσμένες κοινότητες θα διευρυνόταν επικίνδυνα.
Συνολικά…
Η τεχνική συνδρομή της ΕΕΤΑΑ δεν αποτελεί απλώς μια γραφειοκρατική διευκόλυνση, αλλά θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της ισότητας ευκαιριών στην ελληνική επικράτεια. Για να μπορέσει η νησιωτικότητα να επιβιώσει και να αναπτυχθεί, ο συγκεντρωτισμός πρέπει να δίνει τη θέση του σε ευέλικτα σχήματα τεχνικής αλληλεγγύης. Το στοίχημα για την επόμενη ημέρα είναι η περαιτέρω ενίσχυση αυτών των υποστηρικτικών δομών, ώστε κανένας περιφερειακός δήμος να μην αποκλείεται από τη νέα γενιά ευρωπαϊκών πόρων λόγω έλλειψης τεχνικού προσωπικού.
————-
Πηγές
- Θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας και καταστατικοί σκοποί της Ελληνικής Εταιρίας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ Α.Ε.).
- Επιχειρησιακό πρόγραμμα και οδηγοί χρηματοδότησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) για έργα υποδομών υγείας και ΟΤΑ.
- Εκθέσεις και εισηγήσεις της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) σχετικά με την υποστελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών στους μικρούς και νησιωτικούς δήμους.
