Σύνοψη: Το θεσμικό πλαίσιο για την πρόληψη πυρκαγιών επιβάλλει τον καθαρισμό οικοπέδων από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου και τη διατήρησή τους καθαρών έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να απομακρύνουν καύσιμη ύλη, να υποβάλλουν δήλωση συμμόρφωσης και να συνεργάζονται με τις αρχές. Προβλέπονται έλεγχοι και αυστηρές κυρώσεις για παραβάτες, ενώ σε περιπτώσεις αδράνειας ο δήμος μπορεί να παρέμβει. Το μέτρο στοχεύει στην αποτροπή πυρκαγιών και στη μείωση κινδύνων για κατοικημένες περιοχές.
Αναλυτικά…
Αποψίλωση – καθαρισμός οικοπέδου για την αποφυγή πρόκλησης πυρκαγιάς και την προστασία του περιβάλλοντος
Ο Δήμος Παλαιού Φαλήρου σας ενημερώνει ό,τι σύμφωνα με:
- Tην υπ’ αριθ. οικ. 21837 Φ.700.20/2024 Απόφαση του Υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
- Το άρθρο 41 του Ν.5281/2026, ΦΕΚ 28 Α΄ 25/2/2026, ως αντικατάσταση του άρθρου 53Α του Ν. 4662/2020
- Το άρθρο 43 του Ν.5281/2026, ΦΕΚ 28 Α΄ 25/2/2026, με προσθήκη του άρθρου 53ΙΔ του Ν.4667/2020.
Οι ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, που βρίσκονται σε:
α) Περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
β) περιοχές εντός ορίων οικισμών, χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
γ) εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των περ .α) και β), κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας και
δ) εκτός σχεδίου γηπέδων με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας,
υποχρεούνται να προβαίνουν σε καθαρισμό των ανωτέρω χώρων κατά το χρονικό διάστημα από την 1η Απριλίου μέχρι την 15η Ιουνίου εκάστου έτους και να τους συντηρούν καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ήτοι από την 1η Μαΐου έως την 31η Οκτωβρίου, για την αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της.
Εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών, κ.α. των παραπάνω περιοχών και εκτάσεων.
Ο καθαρισμός περιλαμβάνει:
- Υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα
- Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους, όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.
- Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου
- Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους.
- Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.
- Ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.
Οι υπόχρεοι υποβάλλουν, έως τη 15η Ιουνίου κάθε έτους, υπεύθυνη δήλωση στο Μητρώο περί εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους (παρ. 1 του άρθρου 53ΙΔ του Ν. 4662/2020 Α΄27)
Για την ορθή τήρηση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτητών καθιερώνεται η διενέργεια ετησίως δειγματοληπτικών ελέγχων από τους οικείους δήμους.
Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας δήλωσης καθαρισμού, τεκμαίρεται η συναίνεση του υπόχρεου στη διενέργεια καθαρισμού του οικοπέδου του από τον δήμο.
Σε περιπτώσεις αδυναμίας υποβολής δήλωσης, όπως λόγω αντικειμενικής αδυναμίας χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, ηλικίας, αναπηρίας ή λόγου ανωτέρας βίας, που καθορίζεται με την κοινή απόφαση των παρ. 10 και 11, η δήλωση της παρ. 2 υποβάλλεται με φυσικό τρόπο στο οικείο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην κατά τόπον αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία και αποστέλλονται με επιμέλειά τους στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Π.Σ. με κάθε πρόσφορο μέσο.
ΚΥΡΩΣΕΙΣ
- Για την παράβαση της υποχρέωσης καθαρισμού οι αρμόδιες αρχές, δήμοι και Πυροσβεστικό Σώμα (Π.Σ.) επιβάλλουν πρόστιμο 1€/τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα 200€ και μέγιστο ποσό τα 2.000€.
- Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται είτε από τους δήμους είτε από το Π.Σ., στην περίπτωση των παρ. 3 και 4, αντίστοιχα: α) πρόστιμο 500€ στους υπόχρεους που δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού, β) πρόστιμο 100€ στους υπόχρεους που έχουν προβεί σε καθαρισμό.
- Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων 5.000€ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών.
Στο διαταύτα…
Η υποχρεωτική αποψίλωση οικοπέδων δεν αποτελεί απλώς διοικητική διαδικασία, αλλά βασικό εργαλείο δημόσιας ασφάλειας και περιβαλλοντικής διαχείρισης. Η αυστηροποίηση του πλαισίου, με ελέγχους και υψηλά πρόστιμα, υποδηλώνει τη μετατόπιση προς μια πιο ενεργητική πολιτική πρόληψης. Η επιτυχία του μέτρου εξαρτάται από τη συμμόρφωση των πολιτών και την αποτελεσματικότητα των δήμων. Σε μια εποχή αυξημένου κινδύνου πυρκαγιών λόγω κλιματικής κρίσης, η συλλογική ευθύνη καθίσταται καθοριστικός παράγοντας προστασίας.
