Σύνοψη: Τα τελευταία δεδομένα του Copernicus Climate Change Service καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες στους ωκεανούς, με τιμές που πλησιάζουν ιστορικά ρεκόρ. Τον Μάρτιο, η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας των θαλασσών (εκτός πολικών περιοχών) έφτασε τα 20,97°C, μόλις ένα δέκατο κάτω από το απόλυτο ρεκόρ.
Η εικόνα αυτή ενισχύει τις ανησυχίες για πιθανή μετάβαση στο φαινόμενο El Niño, το οποίο σχετίζεται με την υπερθέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον Ειρηνικό και έχει παγκόσμιες κλιματικές επιπτώσεις. Σύμφωνα με τον World Meteorological Organization, οι πιθανότητες εμφάνισής του έως τα μέσα του έτους φτάνουν περίπου το 40%, ενώ η La Niña εξασθενεί.
Παράλληλα, η Ευρώπη καταγράφει έναν από τους θερμότερους Μάρτιους ιστορικά, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο ο μήνας κατατάσσεται τέταρτος πιο θερμός. Η τάση αυτή αποδίδεται στη συνδυασμένη επίδραση της κλιματικής αλλαγής και φυσικών κλιματικών κύκλων.
Αναλυτικά…
Ένα ηχηρό μήνυμα για την πορεία του παγκόσμιου κλίματος εκπέμπουν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, καθώς οι θάλασσες βρίσκονται μια ανάσα από την καταγραφή νέων ιστορικών υψηλών.
Η κλιματική αλλαγή δείχνει τα δόντια της και, σύμφωνα με το Copernicus, οι μετρήσεις του περασμένου μήνα αποτυπώνουν μια άκρως ανησυχητική εικόνα, η οποία συνδέεται με την πιθανή επιστροφή του Ελ Νίνιο.
Το μηνιαίο δελτίο της ευρωπαϊκής υπηρεσίας λειτουργεί ως σαφής προειδοποίηση: μετά από μια τριετία που γράφτηκε στην ιστορία ως η πιο ζεστή που γνώρισε η Γη, η αυξανόμενη πιθανότητα να επιστρέψει το Ελ Νίνιο το δεύτερο εξάμηνο του έτους προκαλεί έντονο προβληματισμό στους κλιματολόγους. Οι ειδικοί φοβούνται ότι η ανθρωπότητα οδεύει προς πρωτόγνωρα επίπεδα ζέστης.
Ειδικότερα, τα επιφανειακά ύδατα (πλην των πολικών περιοχών) κατέγραψαν θερμοκρασία 20,97 βαθμών Κελσίου τον Μάρτιο, απέχοντας μόλις 0,1 βαθμό από το ρεκόρ του Μαρτίου του 2024. Μάλιστα, η ανοδική πορεία συνεχίζεται και τον Απρίλιο. Όπως υπογραμμίζει το Copernicus, αυτή η εξέλιξη «αποτελεί ένδειξη πιθανής μετάβασης σε συνθήκες Ελ Νίνιο».
Υπενθυμίζεται ότι η προηγούμενη εκδήλωση του συγκεκριμένου φυσικού φαινομένου το 2023 και το 2024 κατέστησε τα έτη αυτά τα πιο θερμά στα χρονικά. Πρόκειται για μια κυκλική διαδικασία υπερθέρμανσης των υδάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, που πυροδοτεί ένα ντόμινο συνεπειών στο παγκόσμιο κλίμα. Ήδη, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) εκτιμά ότι το φαινόμενο πιθανότατα θα επιστρέψει, δίνοντας 40% πιθανότητες εμφάνισης μέχρι τον Ιούλιο, τη στιγμή που η Λα Νίνια εξασθενεί.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο φετινός Μάρτιος ήταν ο δεύτερος πιο θερμός που έχει καταγραφεί. Η Ευρώπη, που αποτελεί την ήπειρο με τη μεγαλύτερη ταχύτητα υπερθέρμανσης, κατέγραψε τιμές πάνω από τον μέσο όρο, κυρίως στον βορρά, τη Βαλτική και τη βορειοδυτική Ρωσία.
Την ίδια ώρα, οι δυτικές ΗΠΑ βίωσαν ένα «πρωτοφανές» κύμα πρώιμου καύσωνα, με τον υδράργυρο να ξεπερνά τους 40 βαθμούς και να φτάνει τοπικά τους 44 βαθμούς Κελσίου.
Παγκοσμίως, ο Μάρτιος κατετάγη τέταρτος πιο θερμός ιστορικά, με μέση θερμοκρασία 13,94 βαθμών Κελσίου, όντας 1,48 βαθμούς πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο (1850-1900) και 0,53 βαθμούς υψηλότερα από τις τιμές της περιόδου 1991-2020. Το απόλυτο ρεκόρ παραμένει στον Μάρτιο του 2024.
Σχολιάζοντας τις εξελίξεις, ο επικεφαλής της υπηρεσίας για την κλιματική αλλαγή του Copernicus, Κάρλο Μπουοντέμπο, τόνισε: «Τα δεδομένα του Copernicus για τον Μάρτιο του 2026 μας δίνουν τροφή για σκέψη. Κάθε στοιχείο είναι εντυπωσιακό από μόνο του, αλλά μαζί μας δίνουν μια εικόνα ενός κλιματικού συστήματος που υφίσταται συνεχείς και ολοένα πιο ισχυρές πιέσεις».
Συνολικά…
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τα δεδομένα του Copernicus είναι ότι το παγκόσμιο κλιματικό σύστημα βρίσκεται σε φάση έντονης και παρατεταμένης πίεσης. Η σταθερή αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών αποτελεί κρίσιμο δείκτη, καθώς οι θάλασσες λειτουργούν ως «ρυθμιστής» της παγκόσμιας θερμικής ισορροπίας.
Η πιθανή επιστροφή του El Niño εντείνει τις ανησυχίες, καθώς ιστορικά έχει συνδεθεί με αύξηση των παγκόσμιων θερμοκρασιών, ενίσχυση καυσώνων και ακραίων καιρικών φαινομένων. Αν επιβεβαιωθεί η εκδήλωσή του μέσα στο 2026, θα προστεθεί σε μια ήδη επιβαρυμένη κλιματική συγκυρία μετά τα ρεκόρ θερμότητας των τελευταίων ετών.
Η επιστημονική κοινότητα, μέσω του World Meteorological Organization, επισημαίνει ότι η μετάβαση από τη Λα Νίνια προς ουδέτερες ή θερμές συνθήκες αυξάνει την πιθανότητα νέων ακραίων θερμοκρασιών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρώπη και άλλες περιοχές του πλανήτη φαίνεται να εισέρχονται σε μια περίοδο αυξημένης κλιματικής αστάθειας, όπου τα θερμικά ρεκόρ ενδέχεται να μην αποτελούν πλέον εξαίρεση αλλά επαναλαμβανόμενο φαινόμενο.
