Σύνοψη
- Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) διεξάγει εξονυχιστικό έλεγχο στις προγραμματικές συμβάσεις και τις απευθείας χρηματοδοτήσεις του ΕΔΣΝΑ προς την εταιρεία ΤΕΧΑΝ.
- Αντικείμενο της έρευνας αποτελεί το πραγματικό κόστος προμήθειας, εγκατάστασης και συντήρησης των αυτόνομων πολυκέντρων ανακύκλωσης («σπιτάκια»), σε σύγκριση με τις πραγματικές ποσότητες ανάκτησης υλικών.
- Εξετάζεται η νομιμότητα των διαγωνιστικών διαδικασιών και η απορρόφηση εκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια χωρίς σαφή μετρήσιμα αποτελέσματα.
- Το πόρισμα αναμένεται να αναδείξει ενδεχόμενες ποινικές και διοικητικές ευθύνες στελεχών της προηγούμενης περιφερειακής διοίκησης που ενέκριναν τις συγκεκριμένες εκταμιεύσεις.
——————-
Αναλυτικά…
«Σπιτάκια ανακύκλωσης» – Φουτουριστικές κάψουλες
Τα θυμάστε τα πολυδιαφημισμένα «σπιτάκια ανακύκλωσης» με τα λαμπερά εγκαίνια, τα πλατιά χαμόγελα και τις κορδέλες που κόβονταν με ρυθμό πολυβόλου; Εκείνες τις φουτουριστικές κάψουλες που φύτρωναν σε πλατείες και πάρκα της Αττικής, υποσχόμενες να μετατρέψουν το λεκανοπέδιο σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα της κυκλικής οικονομίας;
Φαίνεται πως η λάμψη τους δεν θάμπωσε τελικά τους ελεγκτές της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ). Αντίθετα, τους άνοιξε την όρεξη να ξεσκονίσουν τις συμβάσεις του ΕΔΣΝΑ με την ΤΕΧΑΝ, φέρνοντας στο προσκήνιο ερωτήματα που για χρόνια ψιθυρίζονταν στους διαδρόμους της Αυτοδιοίκησης.
- Το «θαύμα» που κόστισε μια περιουσία
Η ιδέα ήταν απλή και επικοινωνιακά άψογη: πετάς ένα κουτάκι αλουμινίου, παίρνεις κουπόνι, σώζεις τον πλανήτη. Μόνο που πίσω από το πράσινο άλλοθι κρύβεται ένα δυσθεώρητο οικονομικό κόστος. Δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από δημόσιους και κοινοτικούς πόρους διοχετεύθηκαν σε μια υποδομή της οποίας η απόδοση αμφισβητήθηκε ανοιχτά από ειδικούς και δημάρχους.
Πόσο τελικά κόστισε κάθε τέτοιο «σπιτάκι» στους Έλληνες και Ευρωπαίους φορολογούμενους; Ποια ήταν τα κριτήρια τιμολόγησης και πώς ακριβώς υπολογίστηκε το όφελος ανάκτησης απορριμμάτων; Οι ελεγκτές της ΕΑΔ δεν μένουν στις διαφημιστικές μπροσούρες. Αναζητούν τα παραστατικά, τις κοστολογήσεις και τις μελέτες σκοπιμότητας που συνόδευαν τις αποφάσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συνδέσμου.
- Πράσινο περιτύλιγμα, γκρίζες διαδικασίες
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν πρωτίστως οι όροι των διαγωνισμών και οι διαδοχικές επεκτάσεις των συμβάσεων. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν τηρήθηκαν οι τυπικοί κανόνες, αλλά αν υπήρξε πραγματικός ανταγωνισμός ή αν οι προδιαγραφές «φωτογράφιζαν» συγκεκριμένο ανάδοχο.
Όταν ένας δημόσιος φορέας όπως ο ΕΔΣΝΑ δεσμεύει τεράστια ποσά για ένα σύστημα ανακύκλωσης, οφείλει να αποδεικνύει ότι πέτυχε το βέλτιστο αποτέλεσμα με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. Στην περίπτωση των «πολυκέντρων», πολλοί μιλούν για εξόφθαλμη δυσαναλογία μεταξύ κόστους εγκατάστασης και πραγματικής περιβαλλοντικής απόδοσης.
- Το βαρύ πολιτικό αποτύπωμα
Η συγκεκριμένη έρευνα δεν αφορά απλώς τεχνοκρατικές παρατυπίες. Αγγίζει τον πυρήνα του αφηγήματος της προηγούμενης περιφερειακής αρχής Πατούλη, η οποία είχε αναγάγει την ανακύκλωση της ΤΕΧΑΝ σε κορυφαία προτεραιότητα και προσωπικό στοίχημα.
Σήμερα, η νέα διοίκηση υπό τον Νίκο Χαρδαλιά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλή πρόκληση: να διασφαλίσει τη διαφάνεια χωρίς να τινάξει στον αέρα τον σχεδιασμό για τα απορρίμματα, αλλά και να ξεκαθαρίσει αν θα συνεχίσει να πληρώνει έναν εξαιρετικά ακριβό λογαριασμό που κληρονόμησε.
Συνολικά…
Η υπόθεση των συμβάσεων της ΤΕΧΑΝ με τον ΕΔΣΝΑ αποδεικνύει ότι η «πράσινη μετάβαση» στην Ελλάδα κινδυνεύει συχνά να μετατραπεί σε βιομηχανία απορρόφησης κονδυλίων χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Η έρευνα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας οφείλει να φτάσει μέχρι το τέλος, δίνοντας καθαρές απαντήσεις για το αν τα χρήματα των πολιτών αξιοποιήθηκαν για την προστασία του περιβάλλοντος ή για την εξυπηρέτηση εργολαβικών ισορροπιών.
————–
Πηγές
- Φάκελοι ελέγχου και εντολές έρευνας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) για τις συμβάσεις απορριμμάτων στην Αττική.
- Αποφάσεις και πρακτικά συνεδριάσεων της Εκτελεστικής Επιτροπής και του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΔΣΝΑ.
- Επίσημες εκθέσεις και ανακοινώσεις ευρωπαϊκών εποπτικών οργάνων για τη διαχείριση πόρων της κυκλικής οικονομίας στην Ελλάδα.
