Σύνοψη
- Κυβερνητική αναδίπλωση στη Βουλή: Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών απέσυρε τη ρύθμιση του άρθρου 339, η οποία χαρακτήριζε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος σε ακίνητα της ΕΤΑΔ ως «εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής».
- Ενιαίο αυτοδιοικητικό μέτωπο: Εννέα δήμαρχοι του παραλιακού άξονα — από τον Φαληρικό Όρμο έως την Αγία Μαρίνα Κρωπίας — ύψωσαν κοινό τείχος αντίδρασης, κάνοντας λόγο για ευθεία αποδυνάμωση του ελεγκτικού και θεσμικού τους ρόλου.
- Κίνδυνος αγοράς δύο ταχυτήτων: Η πρωτοβουλία επιχειρούσε να αφαιρέσει τον τοπικό έλεγχο σε ωράρια, μουσική και όρους δόμησης, ευνοώντας συγκεκριμένες επιχειρήσεις έναντι των μικρομεσαίων καταστημάτων της παραλιακής ζώνης.
- Συνταγματικές και πολεοδομικές ενστάσεις: Η κοινή παρέμβαση επικαλέστηκε το άρθρο 102 του Συντάγματος για τη διοικητική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, προειδοποιώντας παράλληλα για σοβαρές περιβαλλοντικές και κυκλοφοριακές επιπτώσεις.
————–
Αναλυτικά…
Ανάκληση της ρύθμισης (άρθρο 339) για τα ακίνητα ΕΤΑΔ στην Αθηναϊκή Ριβιέρα μετά από έντονες αντιδράσεις
Σε άτακτη υποχώρηση οδηγήθηκε η κυβέρνηση αναφορικά με το επίμαχο άρθρο 339 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η διάταξη, που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, προέβλεπε τον χαρακτηρισμό καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος σε τουριστικά ακίνητα της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) ως «εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής».
Η γεωγραφική ζώνη της ρύθμισης εκτεινόταν από τον Φαληρικό Όρμο μέχρι την Αγία Μαρίνα Κρωπίας, καλύπτοντας ουσιαστικά τα πιο προνομιακά παραλιακά «φιλέτα» της Αττικής. Πίσω από την τεχνική αυτή διατύπωση κρυβόταν η ουσιαστική αφαίρεση των ελεγκτικών και αδειοδοτικών αρμοδιοτήτων από τους οικείους Δήμους και η μεταβίβασή τους απευθείας στο Υπουργείο Τουρισμού.
- Το κοινό μέτωπο των εννέα δημάρχων
Η απόφαση για απόσυρση δεν υπήρξε τυχαία, αλλά αποτέλεσμα της άμεσης, ομόφωνης συσπείρωσης εννέα δημοτικών αρχών της παράκτιας ζώνης. Οι δήμαρχοι Αλίμου (Ανδρέας Κονδύλης), Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης (Γρηγόρης Κωνσταντέλλος), Γλυφάδας (Γιώργος Παπανικολάου), Καλλιθέας (Κώστας Ασκούνης), Κρωπίας (Δημήτρης Κιούσης), Μοσχάτου-Ταύρου (Ανδρέας Ευθυμίου), Παλαιού Φαλήρου (Γιάννης Φωστηρόπουλος), Πειραιά (Γιάννης Μώραλης) και Σαρωνικού (Δημήτρης Παπαχρήστου) διαμόρφωσαν κοινή γραμμή άμυνας, εκδίδοντας βαρυσήμαντη κοινή ανακοίνωση.
Η παρέμβαση των αιρετών ανέδειξε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση εισήγαγε επικίνδυνο δυϊσμό στην αγορά. Συγκεκριμένα καταστήματα θα απολάμβαναν ειδικό προνομιακό καθεστώς αποκλειστικά λόγω του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του ακινήτου τους, νοθεύοντας τον υγιή ανταγωνισμό εις βάρος των υπόλοιπων τοπικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
- Θεσμική υποβάθμιση και στρέβλωση της καθημερινότητας
Στον πυρήνα της επιχειρηματολογίας των δημάρχων τέθηκε το οξύμωρο σχήμα της κρατικής λογοδοσίας. Όπως χαρακτηριστικά επισήμαναν, οι δημοτικές αρχές καλούνται καθημερινά να απολογούνται στους δημότες για ζητήματα όχλησης, ηχορύπανσης, καθαριότητας και κυκλοφοριακού φόρτου, την ώρα που το κράτος επεδίωκε να τους αφαιρέσει τα εργαλεία ελέγχου των ωραρίων και των αδειών μουσικής.
Παράλληλα, ο χαρακτηρισμός των επιχειρήσεων ως ειδικών τουριστικών υποδομών άνοιγε τον δρόμο για παρεκκλίσεις από τις πάγιες πολεοδομικές διατάξεις. Η προοπτική εντατικότερης δόμησης και εκμετάλλευσης στο ευαίσθητο οικοσύστημα της ακτογραμμής προκάλεσε έντονο προβληματισμό για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τη βιώσιμη λειτουργία της πόλης.
- Το άρθρο 102 του Συντάγματος στο προσκήνιο
Σε θεσμικό επίπεδο, οι δήμαρχοι κατήγγειλαν την πρωτοβουλία ως ακόμη μία απόπειρα συγκεντρωτισμού που παραβιάζει τόσο το γράμμα όσο και το πνεύμα του άρθρου 102 του Συντάγματος, το οποίο διασφαλίζει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η διαχρονική τάση νομοθέτησης ερήμην των τοπικών κοινωνιών βρήκε αυτή τη φορά απέναντί της ισχυρή πολιτική πίεση.
Η υποχώρηση της κυβέρνησης με την απόσυρση της διάταξης αποτελεί αναμφίβολα νίκη της αυτοδιοικητικής συμμαχίας. Ωστόσο, η υπόθεση αυτή αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για τη διαρκή σύγκρουση κεντρικού κράτους και δήμων γύρω από τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας και τα όρια της επιχειρηματικής αξιοποίησης στον παραλιακό χώρο.
Συνολικά…
Η απόσυρση του άρθρου 339 καταγράφεται ως κρίσιμη θεσμική νίκη για τους δήμους του νότιου μετώπου, αναδεικνύοντας τα όρια των κεντρικών παρεμβάσεων όταν απέναντί τους διαμορφώνεται συμπαγής αυτοδιοικητική συναίνεση. Η πρόθεση παράκαμψης των τοπικών οργάνων προς όφελος ειδικών αδειοδοτικών διαδρομών προσέκρουσε στην ανάγκη ισονομίας στην αγορά και σεβασμού της ποιότητας ζωής των κατοίκων.
Η υπόθεση υπενθυμίζει ότι η τουριστική και οικονομική ανάπτυξη της Αθηναϊκής Ριβιέρας δεν μπορεί να σχεδιάζεται με τεχνοκρατικές ρυθμίσεις σε κλειστά γραφεία υπουργείων. Απαιτεί διαφάνεια, ουσιαστική διαβούλευση και διαρκή συνεννόηση με τις δημοτικές αρχές, οι οποίες επωμίζονται καθημερινά το λειτουργικό κόστος της τουριστικής πίεσης. Η επόμενη ημέρα επιβάλλει τη διαμόρφωση ενός σαφούς, ενιαίου πλαισίου χρήσεων γης και αδειοδοτήσεων που θα εγγυάται τον υγιή ανταγωνισμό, την προστασία του φυσικού πλούτου και την κατοχυρωμένη αυτονομία της Αυτοδιοίκησης.
————–
Πηγές
- Κοινή ανακοίνωση των Δημάρχων Αλίμου, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γλυφάδας, Καλλιθέας, Κρωπίας, Μοσχάτου-Ταύρου, Παλαιού Φαλήρου, Πειραιά και Σαρωνικού (Οκτώβριος 2026).
- Σχέδιο νόμου Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (άρθρο 339).
- Σύνταγμα της Ελλάδας, Άρθρο 102 (Διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια ΟΤΑ).
