Σύνοψη
- Θεσμική τομή στις δημοπρασίες: Μεταφορά της αρμοδιότητας από τους δήμους στις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες υπό τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας, με υποχρεωτική διατήρηση τουλάχιστον του 50% κάθε παραλίας ελεύθερου για τους πολίτες.
- Οικονομικό αποτύπωμα 2024–2026: Ολοκλήρωση 12.730 ψηφιακών συμβάσεων παραχώρησης που απέφεραν 62,3 εκατ. ευρώ σε έσοδα για το Δημόσιο, συνοδευόμενα από καταλογισμούς προστίμων ύψους 49,7 εκατ. ευρώ για παραβάσεις.
- Κοινωνικός έλεγχος και καταστολή: Επιβολή 5.852 μέτρων προστασίας σε εκτάσεις άνω των 2 εκατ. τ.μ., αξιοποιώντας πάνω από 66.800 καταγγελίες πολιτών μέσω της εφαρμογής MyCoast.
—————–
Αναλυτικά…
Η δημόσια συζήτηση για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και των κυκλωμάτων που νέμονται τον δημόσιο πλούτο αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο μόνο όταν συνοδεύεται από μετρήσιμες τομές. Στο επίκεντρο αυτής της σύγκρουσης βρέθηκε τα τελευταία χρόνια η διαχείριση της παράκτιας ζώνης, ένας τομέας όπου η παραβατικότητα είχε ιστορικά εδραιωθεί υπό το πρόσχημα της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η αφετηρία της κρατικής αντίδρασης τοποθετείται χρονικά στο καλοκαίρι του 2023, με σημείο καμπής τις παρεμβάσεις στη Μύκονο και την αποξήλωση των παράνομων εγκαταστάσεων στον Πάνορμο. Η επιχείρηση εκείνη σηματοδότησε τη ρήξη με την παγιωμένη αντίληψη ότι οι παραλίες αποτελούν προνομιακό πεδίο εκμετάλλευσης για όσους διαθέτουν κεφάλαιο και πολιτικές διασυνδέσεις.
- Η θεσμική μεταρρύθμιση και το ψηφιακό εργαλείο
Το 2024, η κυβερνητική παρέμβαση μετουσιώθηκε σε ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο υπό τον συντονισμό του τότε υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστή Χατζηδάκη. Η βασική τομή αφορούσε την αφαίρεση της διαδικασίας δημοπρατήσεων από τους ΟΤΑ και τη συγκέντρωσή της στις Κτηματικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η μετάβαση σε καθολικές ηλεκτρονικές δημοπρασίες περιόρισε δραστικά τα περιθώρια πελατειακών διακανονισμών και αδιαφανών αναθέσεων. Παράλληλα, θεσμοθετήθηκε η απαρέγκλιτη υποχρέωση διατήρησης τουλάχιστον του 50% της έκτασης κάθε παραλίας ελεύθερου, διασφαλίζοντας την ανεμπόδιστη πρόσβαση των λουομένων στη θάλασσα.
Καθοριστικός παράγοντας στην εφαρμογή του πλαισίου υπήρξε η ενεργοποίηση της εφαρμογής MyCoast. Το ψηφιακό αυτό εργαλείο μετέτρεψε τον πολίτη σε συμμέτοχο της νομιμότητας, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να ελέγχει τα όρια των αδειοδοτημένων ομπρελοκαθισμάτων και να καταγγέλλει υπερβάσεις σε πραγματικό χρόνο.
- Τα μετρήσιμα αποτελέσματα της διετίας 2024–2026
Η αποτίμηση της διετούς εφαρμογής του μέτρου αποτυπώνει σαφή δημοσιονομικά και κοινωνικά οφέλη. Στο πεδίο της διαφάνειας καταγράφηκαν 12.730 συμβάσεις παραχώρησης μέσω ψηφιακών διαγωνισμών, εξασφαλίζοντας ίσους όρους ανταγωνισμού για τους νόμιμους επιχειρηματίες.
Σε οικονομικό επίπεδο, το Δημόσιο και οι τοπικές κοινωνίες εισέπραξαν 62,3 εκατ. ευρώ από τα επίσημα ανταλλάγματα παραχώρησης. Την ίδια στιγμή, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί προχώρησαν σε καταλογισμούς ύψους 49,7 εκατ. ευρώ για διαπιστωμένες αυθαιρεσίες και καταπατήσεις.
Η ανάκτηση του κοινόχρηστου χώρου αποτυπώνεται στην επιβολή 5.852 μέτρων προστασίας για εκτάσεις που ξεπερνούν συνολικά τα 2 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα. Καταλυτική ήταν η συνδρομή της κοινωνίας, καθώς καταγράφηκαν περισσότερες από 66.800 καταγγελίες μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, οι οποίες κατεύθυναν στοχευμένα τα ελεγκτικά κλιμάκια.
Συνολικά…
Η μετάβαση από το καθεστώς άτυπης ασυλίας σε ένα σύστημα ψηφιακής εποπτείας στον αιγιαλό καταδεικνύει ότι η αυθαιρεσία περιορίζεται μόνο όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θωρακίζονται θεσμικά και τεχνολογικά. Η επιτυχία των μέτρων της περιόδου 2024–2026 αποτελεί σημαντικό βήμα, ωστόσο η ύπαρξη εκκρεμών καταγγελιών υπογραμμίζει την ανάγκη διαρκούς εγρήγορσης. Η εμπέδωση του κράτους δικαίου στις τουριστικές ζώνες απαιτεί συνέχεια, γρήγορη εκκαθάριση των υποθέσεων και σταθερή προστασία των συνεπών επαγγελματιών απέναντι στον αθέμιτο ανταγωνισμό.
————–
Πηγές
- Επίσημη τοποθέτηση Υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου (31/10/2026)
- gr (31/10/2026, 12:35)
- Στοιχεία Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας / Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
- Δεδομένα εφαρμογής MyCoast (περίοδος εφαρμογής 2024–2026)
