Χάσμα δημοτικών τελών για επιχειρήσεις στην Αττική: Πληρώνουν έως και επταπλάσια για την ίδια επιχείρηση

Σύνοψη

• Αβυσσαλέες τοπικές ανισότητες: Το εύρος των συντελεστών κυμαίνεται από 1,74 ευρώ ανά τ.μ. στη Σαρωνίδα έως 11 ευρώ ανά τ.μ. στου Ζωγράφου, εκτινάσσοντας την απόκλιση σε πάνω από 500% μεταξύ περιοχών του ίδιου νομού.
• Ετήσιο κόστος ανά κλίμακα εγκατάστασης: Μια τυπική μονάδα 300 τ.μ. πληρώνει από 558 ευρώ (Ασπρόπυργος) έως 3.300 ευρώ (Ζωγράφου), ενώ για μεγάλες εγκαταστάσεις 3.000 τ.μ. η δαπάνη εκτινάσσεται από 5.376 ευρώ (Σαρωνικός) έως 36.000 ευρώ (Χαλάνδρι).
• Δυσαναλογία βιοτεχνιών και κατοικιών: Οι συντελεστές για τη βιοτεχνική δραστηριότητα υπερβαίνουν μεσοσταθμικά κατά 224% τις χρεώσεις των οικιακών καταναλωτών, με το χάσμα να αγγίζει το 327% στον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
• Έλλειμμα θεσμικής τεκμηρίωσης: Σύμφωνα με τα ευρήματα, η τιμολογιακή πολιτική των δήμων σπάνια συνοδεύεται από μελέτες που να αντανακλούν το πραγματικό κόστος αποκομιδής απορριμμάτων και φωτισμού, μετατρέποντας τα ανταποδοτικά τέλη σε έμμεση φορολόγηση.

—————

Αναλυτικά…

Η γεωγραφική έδρα μιας επιχείρησης στην Αττική αποδεικνύεται πιο καθοριστική για τη βιωσιμότητά της από ό,τι οι συνθήκες της αγοράς. Νέα μελέτη για τα δημοτικά τέλη αποκαλύπτει ένα χαοτικό τοπίο ακραίων αποκλίσεων, όπου όμοροι δήμοι εφαρμόζουν συντελεστές με διαφορές που ξεπερνούν κάθε έννοια ανταποδοτικότητας και αναλογικότητας.

Το λειτουργικό κόστος των παραγωγικών μονάδων διαμορφώνεται πλέον με όρους «γεωγραφικής λοταρίας». Η επιβάρυνση δεν καθορίζεται από τον όγκο των παραγόμενων αποβλήτων, αλλά από τα διοικητικά όρια στα οποία στεγάζεται η επιχείρηση.

• Οι δύο πόλοι των χρεώσεων στον χάρτη του λεκανοπεδίου

Στην κορυφή των επιβαρύνσεων βρίσκονται περιοχές του Βορείου και Κεντρικού Τομέα. Ο δήμος Ζωγράφου καταγράφει την υψηλότερη τιμή με 11 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ ακολουθούν το Χαλάνδρι με 9,54 ευρώ, η Πεντέλη με 8,32 ευρώ, το Μαρούσι με 7,83 ευρώ και ο Άγιος Δημήτριος με 7,31 ευρώ ανά τ.μ.

Αντίστοιχα υψηλές τιμές διατηρούν η Εκάλη (6,84 ευρώ), η Λυκόβρυση–Πεύκη (6,67 ευρώ), η Κηφισιά (6,65 ευρώ) και η Αγία Παρασκευή (6,13 ευρώ).

Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες χρεώσεις εντοπίζονται κυρίως στη Δυτική και Ανατολική Αττική. Η Σαρωνίδα καταγράφει 1,74 ευρώ ανά τ.μ., ο Ασπρόπυργος 1,82 ευρώ, η Ανάβυσσος 1,84 ευρώ, ο Κουβαράς 1,88 ευρώ και ο Ωρωπός 2,58 ευρώ.

Σε επίπεδο περιφερειακών ενοτήτων, η Δυτική Αττική διαμορφώνει μέσο συντελεστή 3,36 ευρώ ανά τ.μ., την ώρα που ο Βόρειος Τομέας Αθηνών σκαρφαλώνει στα 6,35 ευρώ ανά τ.μ., σχεδόν στο διπλάσιο.

• Το ταμειακό σοκ για μικρές και μεγάλες μονάδες

Η πρακτική συνέπεια αυτών των διακυμάνσεων μεταφράζεται σε δυσβάσταχτες διαφορές ρευστότητας. Για μια μικρή βιοτεχνία 300 τ.μ., ο λογαριασμός ξεκινά από 558 ευρώ στον Ασπρόπυργο και εκτινάσσεται στα 3.300 ευρώ στου Ζωγράφου, με τον γενικό μέσο όρο να διαμορφώνεται στα 1.480 ευρώ.

Στις μεσαίες εγκαταστάσεις 1.000 τ.μ., το ετήσιο κόστος κινείται από 1.860 ευρώ στον Ασπρόπυργο έως 12.000 ευρώ στο Χαλάνδρι, με τη μέση δαπάνη να φθάνει τα 5.310 ευρώ.

Το άνοιγμα της ψαλίδας καθίσταται εκρηκτικό στις παραγωγικές μονάδες 3.000 τ.μ. Εκεί, η επιχείρηση στον Σαρωνικό καταβάλλει 5.376 ευρώ ετησίως, ενώ η αντίστοιχη στο Χαλάνδρι καλείται να πληρώσει 36.000 ευρώ, έναντι μέσου όρου 16.130 ευρώ. Στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται άλλες τοπικές επιβαρύνσεις, όπως το ΤΑΠ ή ειδικοί δημοτικοί φόροι.

• Η δυσαναλογία έναντι των κατοικιών και το θεσμικό κενό

Πέρα από τις ενδοπεριφερειακές διαφορές, η έρευνα φέρνει στο φως μια δομική ανισότητα: οι συντελεστές των βιοτεχνιών είναι μεσοσταθμικά 224% υψηλότεροι από τους αντίστοιχους των οικιακών καταναλωτών. Στον Βόρειο Τομέα η απόκλιση εκτοξεύεται στο 327%, στον Νότιο Τομέα στο 253% και στον Κεντρικό στο 234%.

Η πρακτική αυτή προσκρούει στη νομική φύση των δημοτικών τελών, τα οποία οφείλουν να είναι αυστηρά ανταποδοτικά. Όπως επισημαίνει η μελέτη, η υπέρμετρη φορολόγηση της επαγγελματικής στέγης σπάνια εδράζεται σε οικονομοτεχνικές εκθέσεις που να αποδεικνύουν υψηλότερο λειτουργικό κόστος αποκομιδής ή φωτισμού για τους δήμους.

Συγκριτικά Στοιχεία Δημοτικών Τελών

Συνολικά…

Η εικόνα που αποτυπώνει η μελέτη συνιστά σαφές καμπανάκι για την ανάγκη εξορθολογισμού του πλαισίου καθορισμού των δημοτικών τελών. Όταν πανομοιότυπες παραγωγικές δραστηριότητες επιβαρύνονται με διαφορές της τάξης των δεκάδων χιλιάδων ευρώ απλώς επειδή βρίσκονται σε διαφορετική πλευρά των διοικητικών ορίων, υπονομεύεται ο υγιής ανταγωνισμός και η διαφάνεια. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να επαναπροσδιορίσει τους συντελεστές της στη βάση μετρήσιμων, τεκμηριωμένων δεδομένων κόστους, μεταβαίνοντας από την αυθαίρετη είσπραξη εσόδων σε ένα δίκαιο, ανταποδοτικό μοντέλο που δεν τιμωρεί την επιχειρηματικότητα.

——————–

Πηγές

• Μελέτη καταγραφής και συγκριτικής ανάλυσης δημοτικών τελών βιοτεχνικών επιχειρήσεων στην Περιφέρεια Αττικής.
• Στοιχεία και συντελεστές των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Α’ Βαθμού Αττικής.