Σύνοψη: Το Υπουργείο Εσωτερικών ζητά από τα Δημοτικά Συμβούλια να επισπεύσουν την ψήφιση νέων Κανονισμών Λειτουργίας, ώστε η καθημερινή λειτουργία τους να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η εγκύκλιος 21/2026 δίνει έμφαση στην ασφάλεια δικαίου, στις υποχρεωτικές γνωμοδοτικές επιτροπές, στη διαδικασία λογοδοσίας και στην καλύτερη ενημέρωση αιρετών και δημοτών.
———-
Αναλυτικά…
Στο επίκεντρο η προσαρμογή των Δημοτικών Συμβουλίων
Να επιταχύνουν τη διαδικασία ψήφισης νέων Κανονισμών Λειτουργίας καλεί τα Δημοτικά Συμβούλια το Υπουργείο Εσωτερικών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δήμοι καλούνται να προσαρμόσουν την καθημερινή θεσμική τους λειτουργία στις προβλέψεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η σχετική εγκύκλιος 21/2026, με αριθμό πρωτοκόλλου 50602 και ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου 2026, λειτουργεί ως πρακτικός οδηγός για την εφαρμογή του ν. 5314/2026 κατά την υπόλοιπη διάρκεια της τρέχουσας δημοτικής περιόδου 2024-2028.
Το Υπουργείο συνδέει την ανάγκη για νέους κανονισμούς όχι μόνο με την τυπική προσαρμογή στο νέο νομοθετικό πλαίσιο, αλλά και με ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη νομιμότητα και την αποτελεσματικότητα των δημοτικών αποφάσεων.
- Γιατί ζητείται επίσπευση
Στην εγκύκλιο επισημαίνεται ότι η επιτάχυνση κρίνεται αναγκαία για λόγους ασφάλειας δικαίου, αλλά και λόγω των νέων απαιτήσεων που αφορούν τη λειτουργία των Δημοτικών Συμβουλίων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η σύσταση συγκεκριμένων γνωμοδοτικών επιτροπών και η ρύθμιση επιμέρους θεμάτων της ειδικής συνεδρίασης λογοδοσίας.
Η σημασία του Κανονισμού είναι πρακτική. Δεν αποτελεί απλώς ένα εσωτερικό εγχειρίδιο διαδικασιών, αλλά το πλαίσιο μέσα στο οποίο οργανώνεται η συζήτηση, καθορίζονται οι χρόνοι και οι τρόποι συμμετοχής και διευκολύνεται η άσκηση των δικαιωμάτων των αιρετών και των δημοτών.
Ο ίδιος ο Κώδικας προβλέπει ότι το Δημοτικό Συμβούλιο καταρτίζει τον δικό του Κανονισμό Λειτουργίας, σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του δήμου και μέσα στα όρια της νομοθεσίας. Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι ο Κανονισμός δεν μπορεί να εισάγει ρυθμίσεις αντίθετες προς τον Κώδικα ούτε να μεταβάλλει διαδικασίες που ο νόμος καθορίζει ρητά.
- Νέοι κανόνες για συνεδριάσεις και λογοδοσία
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει αναλυτικές προβλέψεις για τη σύγκληση και τη διεξαγωγή των συνεδριάσεων. Το Δημοτικό Συμβούλιο συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, ενώ παρέχεται ευελιξία ως προς τον τρόπο συνεδρίασης, με δυνατότητα διά ζώσης, μέσω τηλεδιάσκεψης ή με μικτό τρόπο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας. Ο Κανονισμός πρέπει να καθορίζει ζητήματα όπως ο χρόνος υποβολής και απάντησης των θεμάτων, ώστε η διαδικασία να έχει σαφείς κανόνες και να είναι προβλέψιμη για τους συμμετέχοντες.
Παράλληλα, προβλέπεται η υποχρεωτική σύσταση γνωμοδοτικών επιτροπών για ζητήματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης, ισότητας φύλων, δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και αντιμετώπισης διακρίσεων, καθώς και επιτροπής για την υποστήριξη της εύρυθμης λειτουργίας των σχολικών μονάδων.
- Η διάσταση της διαφάνειας
Η νέα κατεύθυνση έχει και μια ευρύτερη διοικητική διάσταση. Το Δημοτικό Συμβούλιο αποτελεί βασικό αποφασιστικό όργανο του δήμου και η τήρηση των διαδικασιών αποτελεί προϋπόθεση για τη νομιμότητα των αποφάσεών του.
Η εγκύκλιος δίνει έμφαση στην ενημέρωση των αιρετών και των πολιτών, στη δημοσιότητα των συνεδριάσεων και στην καθαρή αποτύπωση των διαδικασιών.
Η έγκαιρη υιοθέτηση των νέων Κανονισμών αναμένεται έτσι να λειτουργήσει ως εργαλείο ομοιόμορφης εφαρμογής του νέου Κώδικα στην καθημερινότητα των δήμων, περιορίζοντας τα περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών και ενισχύοντας τη θεσμική σαφήνεια.
Συνολικά…
Η οδηγία του Υπουργείου Εσωτερικών μεταφέρει πλέον το βάρος από τη νομοθετική αλλαγή στην πρακτική εφαρμογή της. Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει διαμορφώσει το βασικό θεσμικό πλαίσιο, όμως η λειτουργία κάθε Δημοτικού Συμβουλίου απαιτεί και την αντίστοιχη προσαρμογή του εσωτερικού του κανονισμού.
Η διαδικασία αφορά ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη λήψη αποφάσεων, τη συμμετοχή των αιρετών, τη λογοδοσία και την ενημέρωση των πολιτών. Γι’ αυτό και η εγκύκλιος δεν περιορίζεται σε μια τυπική υπενθύμιση υποχρέωσης, αλλά παρέχει αναλυτικές οδηγίες για τη λειτουργία των συμβουλίων κατά την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο.
Πηγή: Υπουργείο Εσωτερικών, Εγκύκλιος 21/2026, Α.Π. 50602/14-09-2026, «Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Ενημέρωση για τη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου κατά την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο».
