Σύνοψη: Η περιβαλλοντική δράση του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών στη Μαρίνα Βάρκιζας έφερε στην επιφάνεια μια δυσάρεστη πραγματικότητα: τον τεράστιο όγκο απορριμμάτων που καταλήγει στη θάλασσα από ανθρώπινη αμέλεια και ανευθυνότητα. Σε συνεργασία με τη μη κυβερνητική οργάνωση Why Not, 20 δύτες ανέσυραν περίπου 2,5 τόνους σκουπιδιών, μεταξύ των οποίων περισσότερα από 35 ελαστικά, πλαστικά, γυάλινα μπουκάλια, καλώδια και μεταλλικά εξαρτήματα. Η πρωτοβουλία ανέδειξε την ανάγκη για συστηματικές παρεμβάσεις, αλλά και για αλλαγή νοοτροπίας. Γιατί η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να περιορίζεται σε επετειακές δράσεις και φωτογραφίες, αλλά απαιτεί συνεχή προσπάθεια και προσωπική ευθύνη.
————
Αναλυτικά…
Η θάλασσα δεν είναι σκουπιδοτενεκές – Η Βάρκιζα έβγαλε στην επιφάνεια την ανθρώπινη αδιαφορία
Υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα βγαίνει στην επιφάνεια κυριολεκτικά από τον βυθό. Και στη Βάρκιζα αυτό που αναδύθηκε δεν ήταν η ομορφιά της ελληνικής θάλασσας, αλλά η θλιβερή απόδειξη μιας νοοτροπίας που για χρόνια αντιμετωπίζει το φυσικό περιβάλλον σαν χώρο απόρριψης όσων περισσεύουν.
Η δράση καθαρισμού του βυθού στη Μαρίνα Βάρκιζας, που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών σε συνεργασία με τη Why Not, δεν ήταν απλώς μια ακόμη περιβαλλοντική εκδήλωση με ωραίες εικόνες και χαμόγελα μπροστά στις κάμερες. Ήταν μια επιχείρηση αποκάλυψης. Μια επιχείρηση που έφερε στην επιφάνεια 2,5 τόνους απορριμμάτων και μαζί το μεγάλο ερώτημα: πόσο εύκολα μετατρέψαμε τις θάλασσές μας σε κρυφές χωματερές;
Οι 20 δύτες της Why Not χρειάστηκε να κατέβουν στον βυθό για να μαζέψουν όσα κάποιοι ασυνείδητοι θεώρησαν «αόρατα». Περισσότερα από 35 λάστιχα αυτοκινήτων και μικρότερων οχημάτων, εκατοντάδες πλαστικά και γυάλινα μπουκάλια, σωλήνες, καλώδια, μεταλλικά εξαρτήματα και κομμάτια μηχανημάτων αποτελούσαν το σκουπιδομωσαϊκό κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Γιατί, όπως φαίνεται, για αρκετούς η θάλασσα σταματά να είναι οικοσύστημα και γίνεται ένας βολικός κάδος χωρίς καπάκι. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο αισθητικό. Τα πλαστικά και τα μεταλλικά απορρίμματα διαλύονται σταδιακά, επηρεάζουν τη θαλάσσια ζωή και επιστρέφουν τελικά στον άνθρωπο μέσω της τροφικής αλυσίδας. Η φύση δεν ξεχνά. Απλώς επιστρέφει τον λογαριασμό.
Η πρωτοβουλία του ΕΕΑ έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί υπενθυμίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι αποκλειστική υπόθεση κρατικών υπηρεσιών ή περιβαλλοντικών οργανώσεων. Είναι ευθύνη όλων. Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Γιάννης Χατζηθεοδοσίου τόνισε πως στόχος τέτοιων δράσεων είναι η ευαισθητοποίηση πολιτών και φορέων, υπογραμμίζοντας ότι η φύση αποτελεί το κοινό μας σπίτι.
Το μήνυμα είναι εύκολο να ειπωθεί αλλά δύσκολο να εφαρμοστεί: δεν μπορούμε να ζητάμε καθαρές ακτές όταν συνεχίζουμε να συμπεριφερόμαστε σαν να διαθέτουμε έναν πλανήτη χωρίς όρια.
Η παρουσία του πρώην υπουργού Εθνικής Άμυνας και επίτιμου αρχηγού ΓΕΕΘΑ Ευάγγελου Αποστολάκη, ο οποίος συμμετείχε ενεργά στον καθαρισμό ως δύτης, έδωσε έναν επιπλέον συμβολισμό στη δράση. Το περιβάλλον δεν έχει κομματικές ταυτότητες ούτε επαγγελματικά σύνορα. Η ανάγκη προστασίας του αφορά όλους.
Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι της διοίκησης του ΕΕΑ, της ΓΣΕΒΕΕ, της τοπικής αυτοδιοίκησης και εθελοντές που έδειξαν ότι η κοινωνική συμμετοχή μπορεί να μετατρέψει μια πρωτοβουλία σε πραγματική παρέμβαση.
Ωστόσο, πίσω από τα χειροκροτήματα και τις φωτογραφίες υπάρχει μια σκληρή αλήθεια: αν χρειάζεται κάθε τόσο μια οργανωμένη επιχείρηση για να καθαρίσει ο βυθός, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στα σκουπίδια. Βρίσκεται στη νοοτροπία που τα δημιουργεί.
Η Βάρκιζα δεν χρειάζεται μόνο καθαριστές βυθού. Χρειάζεται πολίτες που να καταλαβαίνουν ότι η θάλασσα δεν είναι ιδιοκτησία κανενός, αλλά κληρονομιά όλων.
Συνολικά…
Η δράση του ΕΕΑ στη Βάρκιζα αποτελεί μια θετική και ουσιαστική παρέμβαση, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί ως καθρέφτης μιας δυσάρεστης κοινωνικής πραγματικότητας. Οι 2,5 τόνοι απορριμμάτων δεν είναι απλώς ένας αριθμός· είναι η καταγραφή μιας διαχρονικής αδιαφορίας απέναντι στο περιβάλλον. Οι εθελοντικές πρωτοβουλίες είναι απαραίτητες, όμως δεν αρκούν αν δεν συνοδεύονται από αλλαγή συμπεριφοράς, αυστηρότερη πρόληψη και περιβαλλοντική παιδεία. Η θάλασσα δεν μπορεί να καθαρίζεται κάθε φορά αφού πρώτα έχει μολυνθεί. Η πραγματική επιτυχία θα έρθει όταν οι δράσεις αυτές πάψουν να είναι αναγκαίες, επειδή η κοινωνία θα έχει μάθει επιτέλους να μην λερώνει εκείνο που της ανήκει και την προστατεύει.
