Σύνοψη: Η έγκριση της σύμβασης για την κατασκευή τριών ανισόπεδων κόμβων στην περιοχή του Σκαραμαγκά σηματοδοτεί την είσοδο ενός κρίσιμου έργου στη φάση υλοποίησης. Η παρέμβαση περιλαμβάνει την ολοκλήρωση της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω, την αναβάθμιση του κόμβου Σχιστού, τη δημιουργία νέου κόμβου στα Ναυπηγεία και σημαντικές κυκλοφοριακές αναδιαμορφώσεις. Το έργο, ύψους 40,8 εκατ. ευρώ με ορίζοντα ολοκλήρωσης 36 μηνών, φιλοδοξεί να αποσυμφορήσει έναν από τους πιο επιβαρυμένους κυκλοφοριακούς άξονες της Αττικής. Η αύξηση της μέσης ταχύτητας κυκλοφορίας από 28 σε 47 χλμ./ώρα και το εκτιμώμενο ετήσιο όφελος των 10 εκατ. ευρώ δημιουργούν προσδοκίες για ουσιαστική βελτίωση στις μετακινήσεις, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην τοπική οικονομία.
———–
Αναλυτικά…
Η πολυετής εκκρεμότητα ενός από τα σημαντικότερα έργα οδικών υποδομών στη Δυτική Αττική φαίνεται πως πλησιάζει στο τέλος της, καθώς ανοίγει πλέον ο δρόμος για 
την υπογραφή της σύμβασης και την έναρξη της κατασκευής των τριών ανισόπεδων κόμβων στον Σκαραμαγκά. Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν περιορίζεται σε μία απλή οδική αναβάθμιση, αλλά επιχειρεί να αναδιαμορφώσει συνολικά το μεταφορικό και κυκλοφοριακό αποτύπωμα μιας από τις πιο επιβαρυμένες περιοχές του Λεκανοπεδίου.
Κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας χαρακτήρισε τη συνεδρίαση ως το τελευταίο θεσμικό βήμα πριν από την έναρξη ενός έργου στρατηγικής σημασίας, το οποίο παρέμενε για περισσότερα από είκοσι χρόνια σε εκκρεμότητα.
Η σημασία της παρέμβασης γίνεται αντιληπτή από τα δεδομένα της καθημερινής κυκλοφορίας. Η περιοχή του Σκαραμαγκά εξυπηρετεί περίπου 100.000 οχήματα κάθε ημέρα, από τα οποία σχεδόν 20.000 είναι βαρέα φορτηγά. Ο συγκεκριμένος άξονας αποτελεί μία από τις βασικές πύλες σύνδεσης της Αττικής με το εθνικό οδικό δίκτυο, αλλά και με κομβικές δραστηριότητες εφοδιαστικής, βιομηχανίας και λιμενικών εγκαταστάσεων.
Η σύνδεση με το Θριάσιο Πεδίο, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, τα εμπορευματικά κέντρα και τις βιομηχανικές ζώνες δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις μεταφορών. Η συνεχής παρουσία βαρέων οχημάτων επιβαρύνει σημαντικά το υπάρχον οδικό σύστημα, προκαλώντας καθυστερήσεις, αυξημένη κατανάλωση καυσίμων και υψηλό λειτουργικό κόστος.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του κυκλοφοριακού προτύπου μικροπροσομοίωσης, η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται να αυξήσει τη μέση ταχύτητα κυκλοφορίας από τα 28 χιλιόμετρα ανά ώρα στα 47 χιλιόμετρα ανά ώρα. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε αισθητή μείωση του χρόνου μετακίνησης, ενώ το συνολικό οικονομικό όφελος για τους χρήστες υπολογίζεται σε περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Τα προς κατασκευή έργα στον Σκαραμαγκά
Το φυσικό αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει σειρά παρεμβάσεων μεγάλης κλίμακας.
Προβλέπεται η ολοκλήρωση του τελευταίου τμήματος της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω μήκους 1,515 χιλιομέτρων, έργο το οποίο είχε παραμείνει ημιτελές παρά την εκτέλεση αρχικών χωματουργικών εργασιών.
Παράλληλα θα κατασκευαστεί ο Ανισόπεδος Ημικόμβος Σκαραμαγκά, μέσω του οποίου η Δυτική Περιφερειακή Αιγάλεω θα συνδεθεί με την Εθνική Οδό Αθηνών–Κορίνθου. Επιπλέον, θα αναβαθμιστεί ο υφιστάμενος κόμβος Σχιστού με νέα κυκλοφοριακή διάταξη και πρόσθετες γέφυρες.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και ο νέος Ανισόπεδος Κόμβος Ναυπηγείων, που θα αντικαταστήσει τον σημερινό σηματοδοτούμενο κόμβο στη διασταύρωση της Λεωφόρου Σχιστού με την οδό Παλάσκα. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα περιορίσει σημαντικά τα σημεία κυκλοφοριακής συμφόρησης αλλά και τα σημεία αυξημένου κινδύνου τροχαίων συμβάντων.
Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, τα προς κατασκευή έργα είναι:
α) Η ολοκλήρωση της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω (Δ.Π.Λ.Α.) στο τελευταίο τμήμα της μήκους 1,515 χλμ. (όπου έχουν εκτελεσθεί μόνο χωματουργικές εργασίες χωρίς να έχουν ωστόσο ολοκληρωθεί) μέχρι την Ε.Ο. Αθήνας – Κορίνθου.
β) Η κατασκευή του Ανισόπεδου Ημικόμβου Σκαραμαγκά για τη σύνδεση της Δυτικής Περιφερειακής Αιγάλεω με την Ε.Ο. Αθήνας – Κορίνθου.
γ) Η αναβάθμιση του υφισταμένου Ανισόπεδου Κόμβου Σχιστού, με αξιοποίηση της υφιστάμενης δίιχνης γέφυρας για την εξυπηρέτηση της κίνησης Σχιστό – Κόρινθος με δύο λωρίδες κυκλοφορίας και κατασκευή δεύτερης γέφυρας Άνω Διάβασης υπεράνω της Ε.Ο. Αθηνών – Κορίνθου (μιας λωρίδας κυκλοφορίας) για την κίνηση Αθήνα – Σχιστό. Στο πλαίσιο της κατασκευής των παραπάνω έργων προβλέπεται και αναβάθμιση της Ε.Ο. Αθηνών – Κορίνθου μεταξύ του ανισόπεδου ημικόμβου Σκαραμαγκά και ανισόπεδου κόμβου Σχιστού με αύξηση και αναδιαμόρφωση των λωρίδων κυκλοφορίας αυτής.
δ) Η κατασκευή του Ανισόπεδου Κόμβου Ναυπηγείων επί της Λεωφόρου Σχιστού, ανάντη των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, με τον οποίο αντικαθίσταται ο ισόπεδος σηματοδοτούμενος κόμβος στη διασταύρωση Λεωφόρου Σχιστού και Παλάσκα, καθώς και την ολοκλήρωση των απαιτούμενων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων στο οδικό δίκτυο της περιοχής. Στα πλαίσιο της πρόβλεψης του εν λόγω κόμβου αλλά και της αναβάθμισης του ανισόπεδου κόμβου Σχιστού προβλέπεται και αναδιαμόρφωση της Λεωφόρου Σχιστού στο μεταξύ των δύο αυτών κόμβων τμήμα αυτής.
Επιπρόσθετα, στο αντικείμενο του έργου προβλέπονται τρεις προαιρέσεις, οι οποίες αφορούν την κατασκευή πρόσθετων κλάδων στους Ανισόπεδους Κόμβους Σχιστού και Ναυπηγείων, την καθαίρεση και ανακατασκευή της υφιστάμενης γέφυρας στον Ανισόπεδο Κόμβο Σχιστού και τη διαμόρφωση του Ανισόπεδου Ημικόμβου Ασπροπύργου, με αξιοποίηση της Κάτω Διάβασης της Δ.Π.Λ.Α. για τη σύνδεσή της με την Εθνική Οδό Αθηνών – Κορίνθου.
Πέρα από τη διευκόλυνση των μετακινήσεων, το έργο αποκτά και σημαντική περιβαλλοντική διάσταση. Η μείωση του χρόνου παραμονής των οχημάτων σε συνθήκες συμφόρησης συνεπάγεται μικρότερη κατανάλωση καυσίμων και περιορισμό εκπομπών ρύπων, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που ήδη δέχεται έντονες περιβαλλοντικές πιέσεις λόγω βιομηχανικών δραστηριοτήτων και αυξημένης κυκλοφορίας.
Η συνολική συμβατική δαπάνη ανέρχεται σε 40,8 εκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, ενώ η κατασκευή προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα 36 μηνών από την υπογραφή της σύμβασης.
Συνολικά…
Το έργο στον Σκαραμαγκά αποτελεί πολύ περισσότερα από μια τεχνική οδική παρέμβαση. Συνδέεται άμεσα με την αναβάθμιση της κινητικότητας, την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας και τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών μεταφορών και εφοδιαστικής αλυσίδας. Η πολυετής καθυστέρηση ανέδειξε τις αδυναμίες του συστήματος σχεδιασμού μεγάλων έργων, ωστόσο η μετάβαση στη φάση υλοποίησης δημιουργεί προσδοκίες για ουσιαστικές αλλαγές. Το μεγάλο στοίχημα πλέον δεν αφορά μόνο την έναρξη, αλλά την τήρηση χρονοδιαγραμμάτων και την αποτελεσματική ολοκλήρωση του έργου. Αν οι στόχοι επιτευχθούν, η Δυτική Αττική θα αποκτήσει μια νέα κυκλοφοριακή ταυτότητα, με άμεσα οφέλη για πολίτες, επιχειρήσεις και το σύνολο του μητροπολιτικού συγκροτήματος της Αθήνας.
