Σύνοψη: Σε πλήρη επιχειρησιακή εγρήγορση βρίσκεται ο κρατικός μηχανισμός ενόψει της συνέχειας της αντιπυρικής περιόδου, καθώς από την Τρίτη ξεκινούν στοχευμένοι έλεγχοι για ακαθάριστα οικόπεδα σε όλη τη χώρα. Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο ευρείας σύσκεψης στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, υπό τον Υπουργό Ευάγγελο Τουρνά, με τη συμμετοχή της ηγεσίας του Πυροσβεστικό Σώμα και υπηρεσιακών παραγόντων.
Η σύσκεψη επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της πρόληψης, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τη μείωση των ενάρξεων πυρκαγιών, οι οποίες, παρά τη μείωση κατά 14%, παραμένουν σε υψηλό αριθμό. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ευθύνη πολιτών και Δήμων για τον καθαρισμό οικοπέδων, καθώς και στην ανάγκη περιορισμού της καύσιμης ύλης που εντείνει τον κίνδυνο εξάπλωσης.
Ο Υπουργός τόνισε ότι η πρόληψη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αποσυμφόρηση του επιχειρησιακού μηχανισμού, ενώ ξεκαθάρισε πως οι έλεγχοι θα είναι στοχευμένοι και συστηματικοί. Οι παραβάσεις θα καταγράφονται και θα διαβιβάζονται στους Δήμους για περαιτέρω ενέργειες.
————-
Αναλυτικά…
Σε φάση αυξημένης επιχειρησιακής επιτήρησης εισέρχεται η χώρα εν μέσω της αντιπυρικής περιόδου, με το κράτος να ενεργοποιεί από την Τρίτη ένα εκτεταμένο πλέγμα στοχευμένων ελέγχων για τα ακαθάριστα οικόπεδα. Η απόφαση ελήφθη μετά από ευρεία σύσκεψη στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, όπου αξιολογήθηκε η πορεία της φετινής αντιπυρικής περιόδου και η επιχειρησιακή ετοιμότητα του μηχανισμού.
Ο Υπουργός Ευάγγελος Τουρνάς έθεσε στο επίκεντρο δύο κρίσιμους παράγοντες: τη μείωση των ενάρξεων πυρκαγιών και τη δραστική περιορισμό της καύσιμης ύλης. Όπως επισημάνθηκε, οι καιρικές συνθήκες των επόμενων ημερών, με ισχυρούς ανέμους και επικείμενη άνοδο της θερμοκρασίας, δημιουργούν ένα επικίνδυνο μείγμα που μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτατη εξάπλωση πυρκαγιών.
Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της πρόληψης αναδεικνύεται σε καθοριστικό εργαλείο. Η μέχρι σήμερα εικόνα δείχνει μείωση των ενάρξεων πυρκαγιών κατά περίπου 14%, ωστόσο ο συνολικός αριθμός παραμένει υψηλός, με περισσότερα από 900 περιστατικά από την αρχή της περιόδου. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνει ότι η πίεση στον μηχανισμό παραμένει έντονη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο του Πυροσβεστικό Σώμα και των εξειδικευμένων μονάδων διερεύνησης εμπρησμών, οι οποίες συμβάλλουν στον εντοπισμό αιτιών και υπευθύνων. Η κυβερνητική γραμμή παραμένει αυστηρή ως προς την απόδοση ευθυνών, τόσο σε περιπτώσεις αμέλειας όσο και πρόθεσης, με στόχο τον περιορισμό της ανθρώπινης υπαιτιότητας που εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική αιτία πρόκλησης πυρκαγιών.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι ο φετινός χειμώνας με τις αυξημένες βροχοπτώσεις συνέβαλε στην υπερβολική ανάπτυξη βλάστησης, αυξάνοντας τη διαθέσιμη καύσιμη ύλη σε δασικές και περιαστικές περιοχές. Το γεγονός αυτό καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την έγκαιρη απομάκρυνση ξερής ύλης και την καθαριότητα ιδιοκτησιών.
Κομβικό σημείο της σύσκεψης αποτέλεσε η εφαρμογή του προγράμματος AntiNero, αλλά και οι συνεργασίες με τις Ένοπλες Δυνάμεις για παρεμβάσεις αποψίλωσης. Η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει το πλέγμα προληπτικών δράσεων, αναγνωρίζοντας ότι η καταστολή από μόνη της δεν επαρκεί.
Ωστόσο, έντονος προβληματισμός εκφράστηκε για την ετερογένεια στην απόδοση των Δήμων. Όπως τονίστηκε, υπάρχουν δημοτικές αρχές που έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένες παρεμβάσεις, αλλά και άλλες που δεν έχουν υλοποιήσει βασικές υποχρεώσεις καθαρισμού, δημιουργώντας εστίες κινδύνου.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ευθύνη των πολιτών αναδείχθηκε ως κρίσιμος παράγοντας. Η οδηγία είναι σαφής: κάθε ιδιοκτήτης φέρει την ευθύνη καθαρισμού της περιουσίας του, καθώς η πρόληψη γύρω από την κατοικία αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στη φωτιά.
Με τη λήξη της προθεσμίας καθαρισμού οικοπέδων τη Δευτέρα, ενεργοποιείται από την Τρίτη ένα πανελλαδικό δίκτυο ελέγχων. Στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος θα καταγράφουν ακαθάριστα οικόπεδα και επικίνδυνους χώρους, αποστέλλοντας τα στοιχεία στους αρμόδιους Δήμους για περαιτέρω ενέργειες και κυρώσεις όπου απαιτείται.
Η στρατηγική αυτή δεν περιορίζεται στον έλεγχο, αλλά επιχειρεί να διαμορφώσει μια νέα κουλτούρα πρόληψης. Η πολιτεία επιδιώκει να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης και στους πολίτες, προωθώντας την αντίληψη ότι η προστασία της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος είναι συλλογική υπόθεση.
Συνολικά…
Η απόφαση για την έναρξη στοχευμένων ελέγχων στα ακαθάριστα οικόπεδα σηματοδοτεί τη μετάβαση της αντιπυρικής πολιτικής από τη θεωρία της πρόληψης στην πρακτική εφαρμογή της. Η έμφαση που δόθηκε στη σύσκεψη του Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αποτυπώνει την προσπάθεια για συστηματική μείωση των κινδύνων πριν την εκδήλωση πυρκαγιών.
Η προσέγγιση συνδυάζει επιχειρησιακή δράση, αυστηρότερο έλεγχο και ενεργοποίηση των πολιτών, αναγνωρίζοντας ότι η ανθρώπινη αμέλεια εξακολουθεί να αποτελεί βασικό παράγοντα πρόκλησης πυρκαγιών. Παράλληλα, η ενίσχυση του ρόλου του Πυροσβεστικό Σώμα και των μηχανισμών ελέγχου ενισχύει την ικανότητα εντοπισμού και απόδοσης ευθυνών.
Ωστόσο, η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από την αποτελεσματικότητα των Δήμων, τη συμμόρφωση των πολιτών και τη σταθερότητα του καιρικού παράγοντα. Η κλιματική συγκυρία καθιστά σαφές ότι η πρόληψη δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα. Η νέα φάση ελέγχων αποτελεί κρίσιμη δοκιμασία για το κατά πόσο η χώρα μπορεί να μεταβεί από τη διαχείριση των συνεπειών στην αποτροπή τους.
για τα οικόπεδα»
—————
Η σύσκεψη στις 17 Ιουνίου 2026
Τουρνάς προς τους Δήμους της Αττικής: «Από τις 23 Ιουνίου ξεκινούν οι έλεγχοι για τα οικόπεδα»
Σύσκεψη εργασίας με τους Αντιδημάρχους Πολιτικής Προστασίας όλων των Δήμων της Αττικής πραγματοποίησε σήμερα ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, με αντικείμενο τον συντονισμό των δράσεων καθαρισμού οικοπεδικών χώρων, τη διενέργεια ελέγχων συμμόρφωσης και την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου επιβολής κυρώσεων ενόψει της κορύφωσης της αντιπυρικής περιόδου.
Κατά την έναρξη της σύσκεψης, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο, καθώς οι επιστημονικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία τους επόμενους μήνες, ενώ η έντονη βλάστηση που αναπτύχθηκε μετά τις φετινές βροχοπτώσεις έχει αυξήσει σημαντικά την ποσότητα της διαθέσιμης καύσιμης ύλης. Όπως ανέφερε, «μπαίνουμε σε μια δύσκολη πραγματικά αντιπυρική περίοδο», καθώς ο συνδυασμός ξηρασίας, υψηλών θερμοκρασιών, ανέμων και αυξημένης καύσιμης ύλης ευνοεί τόσο την έναρξη όσο και την ταχεία εξάπλωση των πυρκαγιών.
Ο κ. Τουρνάς επανέλαβε ότι οι δύο βασικοί στόχοι του φετινού σχεδιασμού είναι η μείωση του αριθμού των πυρκαγιών και η μείωση της καύσιμης ύλης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για προσπάθεια στην οποία πρέπει να συμμετέχουν όλοι: η Πολιτεία, οι Δήμοι, οι αρμόδιες υπηρεσίες και οι πολίτες.
Αναφερόμενος στα στοιχεία της τρέχουσας αντιπυρικής περιόδου, σημείωσε ότι από την 1η Μαΐου έχουν καταγραφεί 803 πυρκαγιές σε όλη τη χώρα, αριθμός μειωμένος κατά 14% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας, αλλά, όπως τόνισε, παραμένει ιδιαίτερα υψηλός. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι όταν εκδηλώνονται πολλές πυρκαγιές την ίδια ημέρα, προκαλείται σοβαρή διάσπαση δυνάμεων, τόσο στα εναέρια όσο και στα επίγεια μέσα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη περιορισμού των ενάρξεων.
Ο Υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην αντιμετώπιση των εμπρησμών από αμέλεια ή πρόθεση, σημειώνοντας ότι «κυνηγάμε τον εμπρηστή, είτε από αμέλεια είτε από πρόθεση», με ενισχυμένη πλέον τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και με 37 Τοπικά Κλιμάκια Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού σε όλη την επικράτεια.
Όπως ανέφερε, μέχρι σήμερα έχουν επιβληθεί 435 διοικητικά πρόστιμα για παραβάσεις της πυροσβεστικής νομοθεσίας, έχουν βεβαιωθεί πρόστιμα συνολικού ύψους περίπου 443.000 ευρώ και έχουν πραγματοποιηθεί 95 συλλήψεις στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας. Τόνισε, μάλιστα, ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν πλέον και την εμπειρία και τα μέσα για να εντοπίζουν τα αίτια και τους υπαίτιους των πυρκαγιών, αξιοποιώντας και το δίκτυο των 108 drones σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων τα 33 επιχειρούν στην Αττική.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα των καθαρισμών οικοπέδων. Ο κ. Τουρνάς σημείωσε ότι μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί περίπου 530.000 δηλώσεις καθαρισμού στην ειδική πλατφόρμα και κάλεσε τους Δήμους να ολοκληρώσουν άμεσα τις εργασίες που τους αναλογούν, αλλά και να διευκολύνουν τους πολίτες στη διαχείριση των υπολειμμάτων καθαρισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε από τους Δήμους να ορίσουν και να γνωστοποιήσουν σημεία συγκέντρωσης κλαδεμάτων και φυτικών υπολειμμάτων, ώστε οι πολίτες που καθαρίζουν τις ιδιοκτησίες τους να γνωρίζουν πού μπορούν να τα αποθέτουν. Όπως ανέφερε, είναι κρίσιμο οι Δήμοι να σταθούν δίπλα στους δημότες, γιατί «όσο πιο πολύ δουλέψουμε τώρα, τόσο λιγότερη δουλειά θα έχουμε αργότερα», όταν η χώρα θα μπει στην πιο δύσκολη φάση του καλοκαιριού.
Ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι η προθεσμία για τον καθαρισμό και τη δήλωση οικοπέδων λήγει οριστικά στις 22 Ιουνίου και δεν πρόκειται να δοθεί νέα παράταση. «Η κλιματική κρίση δεν μας δίνει παράταση. Τα φαινόμενα έρχονται και θα πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε», τόνισε, καλώντας τους Δήμους από τις 23 Ιουνίου να ξεκινήσουν ελέγχους, καταγραφές και την επιβολή των προβλεπόμενων προστίμων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η εφαρμογή των κυρώσεων δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά αναγκαίο εργαλείο προστασίας της ζωής, της περιουσίας και του περιβάλλοντος. Όπως είπε, «δεν κάνετε χάρη στον δημότη που καθάρισε, κάνοντας χάρη σε αυτόν που δεν καθάρισε», επισημαίνοντας ότι όσοι δεν συμμορφώνονται θέτουν σε κίνδυνο όχι μόνο τη δική τους περιουσία, αλλά και τους γείτονες, τους οικισμούς και το φυσικό περιβάλλον.
Ο κ. Τουρνάς ανακοίνωσε επίσης ότι το Πυροσβεστικό Σώμα θα συνδράμει ενεργά τους Δήμους στους ελέγχους, με τις κατά τόπους Πυροσβεστικές Υπηρεσίες να συνεργάζονται με τις δημοτικές αρχές για την καταγραφή παραβάσεων και την επιβολή των προβλεπόμενων προστίμων.
Κλείνοντας τη σύσκεψη, ο Υπουργός κάλεσε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να συνεχίσουν με ένταση τις δράσεις πρόληψης, τονίζοντας ότι η μείωση των πυρκαγιών και ο περιορισμός της καύσιμης ύλης αποτελούν προϋπόθεση για ασφαλέστερους οικισμούς και αποτελεσματικότερη επιχειρησιακή ανταπόκριση. «Μειώνοντας τον αριθμό των πυρκαγιών και περιορίζοντας την καύσιμη ύλη, κάνουμε τις περιοχές μας πιο ανθεκτικές και τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας πιο αποτελεσματικό», κατέληξε.
Στην σύσκεψη συμμετείχαν ακόμη ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Βασίλης Σπανάκης, Ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Νίκος Παπαευσταθίου, ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, ο Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Αναστάσιος Παππάς, ο Επιτελάρχης του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Αθανάσιος Μπαλάφας, ο Γενικός Επιθεωρητής Νοτίου Αιγαίου Αντιστράτηγος Δημήτριος Μπριόλας, ο Προϊστάμενος του Κλάδου Πυροσβεστικών Επιχειρήσεων Υποστράτηγος Αλέξανδρος Μαυραγάνης, ο Προϊστάμενος του Κλάδου Διοικητικής Υποστήριξης Αστέριος Τσιούρβας, ο Συντονιστής Επιχειρήσεων Αττικής Υποστράτηγος Βικέντιος Μαρινάκης και ο Διοικητής Περιφερειακών Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Αττικής Αρχιπύραρχος Βασίλειος Ζαφείρης.
Μετά το πέρας της σύσκεψης ακολούθησαν οι παρακάτω δηλώσεις on camera
Δήλωση Υπουργού Κλιματικής κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Ευάγγελου Τουρνά: «Σήμερα συγκεντρωθήκαμε με τους Αντιδημάρχους Πολιτικής Προστασίας και τους υπεύθυνους Πολιτικής Προστασίας των Δήμων της Αττικής, ακριβώς για να δούμε τι έχουν κάνει στον τομέα της πρόληψης, των προληπτικών δράσεων από πλευράς τους, αλλά και από πλευράς των δημοτών τους, ενόψει της αντιπυρικής περιόδου την οποία διανύουμε και εκτιμούμε ότι από την επόμενη εβδομάδα θα μας δυσκολέψει. Άρα, λοιπόν, έπρεπε να δούμε το θέμα των καθαρισμών των δημοτικών χώρων αλλά και των οικοπεδικών χώρων που οφείλουν να καθαρίσουν οι δημότες.
Η παράταση δόθηκε την περασμένη εβδομάδα. Στις 22 του μήνα λήγει αυτή η προθεσμία. Από την επόμενη Τρίτη θα αρχίσουν οι έλεγχοι και δυστυχώς θα επιβληθούν τα πρόστιμα, γιατί άλλη παράταση δεν μπορούμε να δώσουμε. Η κλιματική κρίση δεν περιμένει, δεν μας δίνει άλλη παράταση. Άρα, λοιπόν, όλοι θα πρέπει να προσαρμοστούν μέχρι τη Δευτέρα να ολοκληρώσουν τις δουλειές, έτσι ώστε να βελτιώσουμε την ανθεκτικότητα, να μειώσουμε την επικινδυνότητα και να είμαστε πιο έτοιμοι απέναντι στις δυσκολίες που μας φέρνει η κλιματική κρίση το επόμενο διάστημα».
Δήλωση Υφυπουργού Εσωτερικών κ. Βασίλη Σπανάκη:
«Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε ετοιμότητα και σε άμεση συνεργασία με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και το Πυροσβεστικό Σώμα. Σήμερα είχαμε τη δυνατότητα να συζητήσουμε αρκετά ζητήματα προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες της αντιπυρικής περιόδου. Κάθε αντιπυρική περίοδος έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Άρα, λοιπόν, σήμερα συζητήσαμε εξειδικευμένα για τα φετινά χαρακτηριστικά, ενώ με τους αρμόδιους Αντιδημάρχους των Δήμων της Αττικής μιλήσαμε για τα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής και τις άμεσες ενέργειες που πρέπει να κάνουμε ως αρμόδια Υπουργεία.
Είμαι πολύ ικανοποιημένος από την ετοιμότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οφείλω να ευχαριστήσω τόσο τους Αντιδημάρχους και τους Δημάρχους όσο και τους εργαζόμενους στην Πολιτική Προστασία και συνολικά στην Αυτοδιοίκηση για την ετοιμότητά τους. Οι καθαρισμοί των οικοπέδων πρέπει να συνεχιστούν τις επόμενες ημέρες. Είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό για να αντιμετωπίσουμε τις ιδιαιτερότητες της φετινής αντιπυρικής περιόδου».
