Σύνοψη: Η νέα υπουργική απόφαση για το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς σηματοδοτεί μια βαθιά θεσμική και ψηφιακή μεταρρύθμιση στη διαχείριση δεσποζόμενων και αδέσποτων ζώων. Με πλήρη διαλειτουργικότητα μέσω gov.gr και pet.gov.gr, οι πολίτες αποκτούν ηλεκτρονικές υπηρεσίες για κάθε βασική διαδικασία, ενώ οι δήμοι μετατρέπονται σε βασικούς επιχειρησιακούς πυλώνες με αυξημένες υποχρεώσεις λογοδοσίας και παρακολούθησης δράσεων. Παράλληλα, δημιουργούνται νέα εργαλεία ελέγχου για κακοποιήσεις, παράνομες εκτροφές και αδιαφανείς πρακτικές, με διασύνδεση στο Μητρώο Παραβατών και υποχρεωτική καταγραφή φιλοζωικών φορέων και εκτροφέων. Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να αποτελέσει όχι μόνο μηχανισμό καταγραφής, αλλά και κεντρικό εργαλείο χάραξης πολιτικής για την ευζωία των ζώων στην Ελλάδα.
———-
Αναλυτικά…
Η δημοσίευση της υπουργικής απόφασης 23726 στο ΦΕΚ Β’ 2525/5.5.2026 για το νέο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (Ε.Μ.Ζ.Σ.) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στη διαχείριση δεσποζόμενων και αδέσποτων ζώων στην Ελλάδα. Το Υπουργείο Εσωτερικών επιχειρεί πλέον να μετατρέψει το μέχρι σήμερα αποσπασματικό και συχνά δυσλειτουργικό σύστημα σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον διοίκησης, ελέγχου και παρακολούθησης. (Για να δείτε η κατεβάσετε το ΦΕΚ με τη ν απόφαση, κάντε κλικ εδώ)
Η νέα δομή του Ε.Μ.Ζ.Σ., η οποία λειτουργεί μέσω των πλατφορμών pet.gov.gr και gov.gr, δεν περιορίζεται απλώς στην καταγραφή ζώων συντροφιάς. Αντίθετα, δημιουργεί ένα σύνθετο πληροφοριακό οικοσύστημα που καλύπτει ιδιοκτησίες, υιοθεσίες, αναδοχές, στειρώσεις, απώλειες, θανάτους, καταγγελίες κακοποίησης και επιχειρησιακές δράσεις των δήμων.
Κομβικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η πλήρης διαλειτουργικότητα του συστήματος με κρατικές βάσεις δεδομένων όπως το TAXISnet, η ΑΑΔΕ και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας. Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος επιδιώκει να περιορίσει τις ψευδείς δηλώσεις, τα ελλιπή στοιχεία και τη γραφειοκρατία που χαρακτήριζαν το προηγούμενο πλαίσιο. Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα άμεσου εντοπισμού ιδιοκτητών και υπευθύνων σε περιπτώσεις εγκατάλειψης ή παραμέλησης ζώων.
Ιδιαίτερα αυξημένος εμφανίζεται πλέον ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι δήμοι αποκτούν νέες επιχειρησιακές και διοικητικές υποχρεώσεις, καθώς καλούνται να καταχωρούν ηλεκτρονικά σχέδια δράσης, στοιχεία αδέσποτων, υιοθεσίες, στειρώσεις και δεδομένα λειτουργίας καταφυγίων. Η δημιουργία ειδικού Συστήματος Διαχείρισης Δράσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης λειτουργεί ουσιαστικά ως μηχανισμός αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας κάθε δήμου.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς για πρώτη φορά δημιουργούνται μετρήσιμα δεδομένα γύρω από τη διαχείριση αδέσποτων ανά περιοχή. Μέχρι σήμερα, η έλλειψη ενιαίων στοιχείων καθιστούσε δύσκολη τόσο την αποτίμηση πολιτικών όσο και τον έλεγχο της αξιοποίησης χρηματοδοτήσεων που λαμβάνουν οι δήμοι για φιλοζωικές δράσεις.
Ταυτόχρονα, το νέο σύστημα επιχειρεί να ενισχύσει και τη σχέση των πολιτών με τις ψηφιακές υπηρεσίες. Μέσω του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου, των QR κωδικών ταυτοποίησης και της εφαρμογής mypet app, οι ιδιοκτήτες ζώων αποκτούν άμεση πρόσβαση στο ιστορικό, τις υποχρεώσεις και τις διοικητικές πράξεις που αφορούν το κατοικίδιό τους. Διαδικασίες που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν φυσική παρουσία ή επαναλαμβανόμενα δικαιολογητικά μεταφέρονται πλέον στο gov.gr.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η πρόβλεψη για το Σύστημα Ελεγκτικού Έργου και την Ψηφιακή Εφαρμογή Αναφορών Κακοποίησης. Η διασύνδεση με το Μητρώο Παραβατών δημιουργεί έναν νέο μηχανισμό προληπτικού αποκλεισμού, καθώς άτομα που έχουν καταδικαστεί για κακοποίηση ζώων δεν θα μπορούν να εμφανίζονται ως ιδιοκτήτες, ανάδοχοι ή υιοθετούντες. Πρόκειται για μια ρύθμιση που ζητούσαν εδώ και χρόνια φιλοζωικές οργανώσεις και επιστημονικοί φορείς.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τάξη και στο πεδίο των εκτροφών και των φιλοζωικών δομών. Με την υποχρεωτική εγγραφή σε ειδικά υπομητρώα για φιλοζωικά σωματεία, καταφύγια, επαγγελματίες και ερασιτέχνες εκτροφείς, δημιουργούνται πλέον συνθήκες μεγαλύτερης διαφάνειας και δυνατότητας ελέγχου. Το μέτρο στοχεύει στον περιορισμό παράνομων εκτροφών, ανεξέλεγκτων υιοθεσιών και φαινομένων εμπορικής εκμετάλλευσης ζώων χωρίς εποπτεία.
Σε ευρύτερο επίπεδο, το νέο Ε.Μ.Ζ.Σ. αποτελεί μία προσπάθεια μετάβασης από την αποσπασματική διαχείριση σε μια πολιτική βασισμένη σε δεδομένα. Μέσω εργαλείων Business Intelligence, το Υπουργείο και οι δήμοι θα μπορούν να παράγουν συγκριτικά στατιστικά για στειρώσεις, αδέσποτα, υιοθεσίες και δημοτικές δομές, αποκτώντας για πρώτη φορά μια συνολική εικόνα της πραγματικής κατάστασης στη χώρα.
Συνολικά…
Το νέο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς συνιστά μια βαθιά διοικητική και ψηφιακή μεταρρύθμιση που ξεπερνά τα όρια μιας απλής βάσης δεδομένων. Η σύνδεση της ευζωίας των ζώων με μηχανισμούς διαφάνειας, ελέγχου, λογοδοσίας και ανοικτών δεδομένων δημιουργεί ένα νέο θεσμικό περιβάλλον τόσο για τους πολίτες όσο και για τους δήμους και τις φιλοζωικές οργανώσεις. Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την πραγματική επιχειρησιακή επάρκεια των δήμων, τη στελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών και τη συνεχή ενημέρωση των πολιτών. Αν εφαρμοστεί με συνέπεια, το νέο σύστημα μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για τη διαχείριση των ζώων συντροφιάς στην Ελλάδα και να περιορίσει χρόνιες παθογένειες που για δεκαετίες παρέμεναν άλυτες.
