Σημαντικές επισημάνσεις και προτάσεις για το νέο νομοσχέδιο που προωθεί το Υπουργείο Ανάπτυξης και αφορά, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία ενιαίου συστήματος ψηφιακής εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων κατέθεσε η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), κατά τη συζήτηση της σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Τις θέσεις της Αυτοδιοίκησης παρουσίασε ο δήμαρχος Λαρισαίων και πρόεδρος της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης της ΚΕΔΕ, Θανάσης Μαμάκος, ο οποίος αναφέρθηκε τόσο στις θετικές προβλέψεις του σχεδίου νόμου όσο και στα ζητήματα που, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, χρειάζονται περαιτέρω διευκρινίσεις και βελτιώσεις πριν από την οριστική ψήφισή του.
Σύμφωνα με την παρουσίαση, βασικός στόχος της νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία ενός κεντρικού ψηφιακού κόμβου εξυπηρέτησης για πολίτες και επιχειρήσεις. Το νέο σύστημα επιδιώκει να ενοποιήσει υπηρεσίες και πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται διάσπαρτες σε διαφορετικά μητρώα και πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου.
Η φιλοσοφία του εγχειρήματος βασίζεται στη δημιουργία μιας ενιαίας διεπαφής επικοινωνίας με το κράτος. Μέσω αυτής, οι πολίτες θα μπορούν να εξυπηρετούνται αξιοποιώντας διαφορετικά κανάλια επικοινωνίας, όπως τηλεφωνικά κέντρα, αυτοματοποιημένες υπηρεσίες τύπου chatbot, ψηφιακές υπεύθυνες δηλώσεις μέσω της πλατφόρμας gov.gr και άλλες ηλεκτρονικές εφαρμογές.
Ο ρόλος των ΚΕΠ στο νέο ψηφιακό περιβάλλον
Κεντρικό ρόλο στο νέο μοντέλο ψηφιακής εξυπηρέτησης αναμένεται να διαδραματίσουν τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ), τα οποία θα αποτελέσουν βασικό κανάλι εξυπηρέτησης στο πλαίσιο του νέου συστήματος διαχείρισης αιτημάτων πολιτών (CRM) του Δημοσίου.
Όπως επισήμανε ο κ. Μαμάκος, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και ιδιαίτερα οι δήμοι συμμετέχουν ενεργά στη λειτουργία του συστήματος μέσω των ΚΕΠ, τα οποία αποτελούν ήδη βασικό σημείο επαφής των πολιτών με τις δημόσιες υπηρεσίες. Ωστόσο, κατά τις τεχνικές συναντήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί για την προετοιμασία του νέου πλαισίου, η ΚΕΔΕ έχει εντοπίσει ορισμένα ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω επεξεργασία.
Ζητούμενο η συμμετοχή των δήμων στις εφαρμοστικές αποφάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διαμόρφωση των εφαρμοστικών διατάξεων του νόμου. Όπως υπογράμμισε ο δήμαρχος Λαρισαίων, οι δήμοι θα πρέπει να έχουν ενεργό ρόλο στη διαδικασία διαβούλευσης για τις κοινές υπουργικές αποφάσεις που θα εκδοθούν κατ’ εφαρμογή του άρθρου 53 του νομοσχεδίου.
Στόχος, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, είναι να διασφαλιστεί ότι τα ΚΕΠ δεν θα επιβαρυνθούν με νέες αρμοδιότητες χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση και την απαραίτητη στελέχωση.
Παράλληλα, προτάθηκε η διαμόρφωση ενός σαφούς πλαισίου συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Μαμάκος εισηγήθηκε την υπογραφή ειδικού μνημονίου συνεργασίας (MOU) μεταξύ της ΚΕΔΕ, των δήμων, του Υπουργείο Εσωτερικών και του Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ώστε να καθοριστούν με σαφήνεια οι αρμοδιότητες και οι ευθύνες των φορέων, ιδίως σε ζητήματα επεξεργασίας και διαχείρισης δεδομένων.
Τα θετικά στοιχεία του νομοσχεδίου
Παρά τις επιμέρους επιφυλάξεις, η ΚΕΔΕ αναγνώρισε ότι το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις που μπορούν να συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών.
Μεταξύ των θετικών στοιχείων που επισημάνθηκαν περιλαμβάνονται:
- ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός των ΚΕΠ,
- η περαιτέρω μείωση της γραφειοκρατίας,
- η δυνατότητα προγραμματισμού ψηφιακών ραντεβού για την εξυπηρέτηση των πολιτών,
- η ενίσχυση της διαφάνειας μέσω της παρακολούθησης της πορείας των αιτημάτων, ώστε ο πολίτης να μπορεί να ενημερώνεται για την εξέλιξη της υπόθεσής του, καθώς και
- η πρόβλεψη για αυτόματο μηχανισμό διαγραφής δεδομένων, που ενισχύει την ασφάλεια και την προστασία προσωπικών πληροφοριών.
Τα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στον ψηφιακό μετασχηματισμό των δήμων, η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι υπάρχουν ακόμη κρίσιμα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν από την οριστική ψήφιση του νομοσχεδίου.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η απουσία ολοκληρωμένης εκτίμησης αντικτύπου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, όπως προβλέπει ο General Data Protection Regulation (GDPR), καθώς και η ανάγκη αποσαφήνισης της νομικής βάσης για το λεγόμενο campaign management, δηλαδή την επικοινωνία με τους πολίτες στο πλαίσιο της διαχείρισης αιτημάτων.
Επιπλέον, ζητήματα προς διευκρίνιση αποτελούν η ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την ηχογράφηση τηλεφωνικών κλήσεων και το χρονικό διάστημα διατήρησης των δεδομένων που θα συλλέγονται μέσω του νέου συστήματος.
Ο ρόλος της ΚΕΔΕ στην εφαρμογή του νέου πλαισίου
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Μαμάκος υπογράμμισε ότι η ΚΕΔΕ οφείλει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του πλαισίου λειτουργίας του νέου συστήματος ψηφιακής εξυπηρέτησης.
Όπως σημείωσε, η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία μεταξύ της κεντρικής διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε η νέα ψηφιακή υποδομή να λειτουργήσει αποτελεσματικά προς όφελος των πολιτών, χωρίς να δημιουργήσει πρόσθετες διοικητικές και οικονομικές επιβαρύνσεις για τους δήμους.
Στο δια ταύτα
Το προωθούμενο νομοσχέδιο για την ενιαία ψηφιακή εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης. Ωστόσο, η Τοπική Αυτοδιοίκηση ζητά σαφείς εγγυήσεις για τη συμμετοχή της στη διαμόρφωση των εφαρμοστικών διατάξεων και για την επαρκή χρηματοδότηση των νέων αρμοδιοτήτων. Η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι ζητήματα όπως η προστασία προσωπικών δεδομένων, η διαχείριση πληροφοριών και η λειτουργία των ΚΕΠ πρέπει να αποσαφηνιστούν. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από τον συντονισμό κράτους και δήμων και από ένα λειτουργικό και διαφανές πλαίσιο εφαρμογής.
