Σύνοψη: Ο Δήμος Χανίων διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο 62 δημόσιων κρηνών με δωρεάν πόσιμο νερό, κατανεμημένων σε πλατείες, πάρκα, παιδικές χαρές, αθλητικές εγκαταστάσεις και άλλους κοινόχρηστους χώρους. Η υποδομή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια τουριστική πόλη με υψηλές ανάγκες κατανάλωσης νερού και ταυτόχρονα σημαντικές πιέσεις από τα πλαστικά μίας χρήσης. Η δυνατότητα επαναπλήρωσης παγουριών συνδέει την καθημερινή εξυπηρέτηση με την περιβαλλοντική πολιτική, ενώ εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και τη μείωση των απορριμμάτων.
———–
Αναλυτικά…
Στα Χανιά, η πρόσβαση σε πόσιμο νερό στον δημόσιο χώρο αποκτά πλέον πιο οργανωμένη μορφή. Συνολικά 62 κοινόχρηστες κρήνες βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία του Δήμου, προσφέροντας δωρεάν νερό σε κατοίκους και επισκέπτες, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Η κατανομή τους έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν περιορίζεται στο κέντρο της πόλης, αλλά ακολουθεί τους χώρους όπου συγκεντρώνεται καθημερινά ο πληθυσμός: πλατείες, πάρκα, παιδικές χαρές, αθλητικές εγκαταστάσεις και δημοτικές υποδομές.
- Από το ιστορικό κέντρο έως τις γειτονιές
Στο κέντρο και το ιστορικό κέντρο υπάρχουν σημεία στις οδούς και τις πλατείες Χάληδων, Νεωρίων, Μίνωος, 1866, 1821 και Ταλώ, καθώς και στον Δημοτικό Κήπο και σε πάρκα όπως της Αμπεριάς, του Σελίνου, του Αποκορώνου και της Νέας Χώρας.
Το δίκτυο επεκτείνεται παράλληλα στις αθλητικές εγκαταστάσεις, από το Εθνικό Στάδιο και τον Κλαδισό έως τη Σούδα, τα Περιβόλια, τους Αγίους Αποστόλους, την Αγία Μαρίνα και τα Καθιανά. Αντίστοιχη παρουσία υπάρχει σε παιδικές χαρές και μικρότερους οικισμούς του δήμου.
Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η δημόσια βρύση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως στοιχειώδης παροχή κοινής ωφέλειας. Μπορεί να λειτουργήσει ως μικρή αλλά ουσιαστική υποδομή βιώσιμης καθημερινότητας.
- Το πλαστικό μπουκάλι στο επίκεντρο
Η περιβαλλοντική διάσταση είναι σαφής. Ο Δήμος καλεί κατοίκους και επισκέπτες να χρησιμοποιούν επαναχρησιμοποιούμενα παγούρια και να τα γεμίζουν στις κρήνες, αντί να αγοράζουν διαρκώς εμφιαλωμένο νερό.
Η κατεύθυνση αυτή συμβαδίζει με την εθνική πολιτική για τον περιορισμό των πλαστικών μιας χρήσης. Ο Ν. 4736/2020 ενσωμάτωσε την ευρωπαϊκή οδηγία για τη μείωση των επιπτώσεων συγκεκριμένων πλαστικών προϊόντων, ενώ προβλέφθηκε και η διάθεση δημόσιων βρυσών σε δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις και παιδικές χαρές.
Το οικονομικό όφελος για τον πολίτη είναι επίσης άμεσο, έστω και αν αφορά μικρές καθημερινές δαπάνες. Η δυνατότητα επαναπλήρωσης ενός παγουριού μειώνει την ανάγκη αγοράς εμφιαλωμένου νερού, ιδιαίτερα σε χώρους όπου η παραμονή είναι πολύωρη, όπως οι αθλητικές εγκαταστάσεις και οι παιδικές χαρές.
- Η παράμετρος της ποιότητας
Υπάρχει, ωστόσο, μία προϋπόθεση που δεν μπορεί να παραβλεφθεί: η αξιοπιστία της υποδομής. Η ευρωπαϊκή οδηγία 2020/2184 αντιμετωπίζει την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης ως ζήτημα δημόσιας υγείας και θέτει στο επίκεντρο τόσο την ασφάλεια όσο και τη βελτίωση της πρόσβασης σε πόσιμο νερό.
Για έναν δήμο με έντονη τουριστική δραστηριότητα, η ύπαρξη εύκολα προσβάσιμων σημείων υδροδότησης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία. Οι επισκέπτες μπορούν να περιορίσουν τη χρήση πλαστικών φιαλών χωρίς να στερούνται μια βασική ανάγκη, ενώ η πόλη ενισχύει στην πράξη το μήνυμα της βιώσιμης μετακίνησης και κατανάλωσης.
Η ειδική σήμανση δίπλα στις κρήνες έχει, επομένως, πρακτικό ρόλο. Δεν αρκεί μια υποδομή να υπάρχει· πρέπει να είναι ορατή και αναγνωρίσιμη. Η δυνατότητα εντοπισμού των σημείων μέσω ψηφιακών χαρτών προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο χρηστικότητας.
Συνολικά…
Το δίκτυο των 62 κρηνών στα Χανιά είναι μια υποδομή χαμηλής κλίμακας, αλλά με πολλαπλή χρησιμότητα. Διευκολύνει την καθημερινότητα, προσφέρει δωρεάν πρόσβαση σε πόσιμο νερό και δημιουργεί μια πρακτική εναλλακτική απέναντι στη συνεχή κατανάλωση πλαστικών φιαλών. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η διατήρηση των σημείων σε καλή κατάσταση, αλλά και η συστηματική ενημέρωση των χρηστών για την ύπαρξή τους.
Σε μια πόλη που δέχεται σημαντικές τουριστικές ροές, η επαναχρησιμοποίηση μπορεί να μετατραπεί από περιβαλλοντικό σύνθημα σε καθημερινή συνήθεια. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο αποτύπωμα μιας τέτοιας δημοτικής υποδομής.
