Σύνοψη: Η ενεργοποίηση της νέας ψηφιακής εφαρμογής PosoKanei σηματοδοτεί μια νέα προσέγγιση στη λειτουργία της αγοράς και στην προσπάθεια περιορισμού των επιπτώσεων της ακρίβειας. Η πλατφόρμα επιτρέπει στους καταναλωτές να συγκρίνουν καθημερινά τιμές χιλιάδων προϊόντων σούπερ μάρκετ, να δημιουργούν λίστες αγορών, να εντοπίζουν οικονομικότερες εναλλακτικές και να παρακολουθούν μεταβολές τιμών.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υποστηρίζει ότι η αυξημένη διαφάνεια ενισχύει τον ανταγωνισμό, ασκώντας πίεση στις επιχειρήσεις να προσαρμόζουν την τιμολογιακή τους πολιτική. Παράλληλα, η κυβέρνηση συνδέει τη λειτουργία της εφαρμογής με ένα ευρύτερο πλαίσιο παρεμβάσεων για την προστασία των καταναλωτών, το οποίο περιλαμβάνει το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και νέο νομοσχέδιο για την καταναλωτική πίστη.
Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι τα ψηφιακά εργαλεία διαφάνειας μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους για την αντιμετώπιση βαθύτερων αιτιών του υψηλού κόστους ζωής.
———–
Αναλυτικά…
Μητσοτάκης: Το PosoKanei δεν μπορεί από μόνο του να εξαλείψει το πρόβλημα της ακρίβειας.
Η λειτουργία της νέας ψηφιακής πλατφόρμας PosoKanei εισάγει μια διαφορετική λογική στην καθημερινότητα των καταναλωτών και παράλληλα δημιουργεί νέα δεδομένα για τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια συνεχίζει να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές ανησυχίες των ελληνικών νοικοκυριών, η δυνατότητα άμεσης και καθημερινής σύγκρισης τιμών εμφανίζεται ως ένα επιπλέον εργαλείο στα χέρια των πολιτών.
Η εφαρμογή αποτελεί τη μετεξέλιξη του e-Καταναλωτής και ήδη επιτρέπει στους χρήστες να αναζητούν πληροφορίες για περίπου 8.000 προϊόντα από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Στόχος είναι ο αριθμός αυτός να αυξηθεί σταδιακά σε περίπου 10.000 κωδικούς προϊόντων, διευρύνοντας το εύρος της πληροφόρησης και της παρακολούθησης της αγοράς.
Οι δυνατότητες που παρέχει είναι πολλαπλές. Οι πολίτες μπορούν να δημιουργούν λίστες αγορών, να συγκρίνουν το συνολικό κόστος ενός καλαθιού προϊόντων ανά αλυσίδα, να εντοπίζουν οικονομικότερες επιλογές και να παρακολουθούν την πορεία των τιμών σε βάθος δύο μηνών. Επιπλέον, μέσω σάρωσης barcode μέσα στο κατάστημα μπορούν να πληροφορούνται εάν το ίδιο προϊόν διατίθεται σε χαμηλότερη τιμή αλλού.
Η κεντρική φιλοσοφία πίσω από το PosoKanei βασίζεται στην ιδέα ότι η πληροφόρηση δημιουργεί ισχυρότερη διαπραγματευτική δύναμη για τον καταναλωτή. Σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, η διαφάνεια λειτουργεί ως μηχανισμός εξισορρόπησης της αγοράς.
Όπως υποστήριξε, όταν ο πολίτης γνωρίζει τις διαθέσιμες επιλογές και επιλέγει το οικονομικότερο προϊόν, οι ανταγωνιστικές επιχειρήσεις υποχρεώνονται να επανεξετάσουν την τιμολογιακή τους πολιτική. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν μηχανισμό έμμεσης πίεσης προς την αγορά, ο οποίος δεν στηρίζεται σε διοικητικές παρεμβάσεις αλλά στη συμπεριφορά των ίδιων των καταναλωτών.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι το PosoKanei δεν μπορεί από μόνο του να εξαλείψει το πρόβλημα της ακρίβειας. Ωστόσο, σημείωσε ότι η συνεχής δημοσιοποίηση και σύγκριση των τιμών μεταβάλλει το περιβάλλον λειτουργίας των επιχειρήσεων, καθώς η αγορά γνωρίζει πλέον ότι βρίσκεται υπό καθημερινή παρακολούθηση.
Η προσέγγιση αυτή ακολουθεί μια ευρύτερη διεθνή τάση χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών στην προστασία των καταναλωτών. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν αναπτυχθεί πλατφόρμες ενημέρωσης για τιμές καυσίμων, ενέργειας και υπηρεσιών, όμως η συστηματική και εκτεταμένη σύγκριση προϊόντων σούπερ μάρκετ αποτελεί μια πιο εξειδικευμένη προσπάθεια.
Παράλληλα, η κυβέρνηση συνδέει την εφαρμογή με ένα ευρύτερο πακέτο πολιτικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των πιέσεων στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το μέτρο επιβολής πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο εφαρμόστηκε λόγω των διεθνών πληθωριστικών πιέσεων και των γεωπολιτικών εξελίξεων. Σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης, η παρέμβαση αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στη συγκράτηση των τιμών σε βασικά είδη διαβίωσης.
Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές σημειώνουν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν οφείλονται αποκλειστικά σε παράγοντες κερδοφορίας. Το ενεργειακό κόστος, οι διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, οι αυξήσεις στις μεταφορές, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και οι διακυμάνσεις στις πρώτες ύλες εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά τις τελικές τιμές.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το νέο νομοσχέδιο για την καταναλωτική πίστη. Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερους κανόνες για δάνεια έως 100.000 ευρώ χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, εισάγοντας ανώτατα όρια συνολικής επιβάρυνσης και μεγαλύτερη διαφάνεια στους όρους χορήγησης.
Η παρέμβαση αυτή επιδιώκει να αντιμετωπίσει χρόνιες στρεβλώσεις της αγοράς πιστώσεων. Οι λεγόμενες «κρυφές χρεώσεις», τα δυσνόητα συμβόλαια και οι πρακτικές άσκησης πίεσης προς τους καταναλωτές αποτελούν διαχρονικά πεδία προβληματισμού.
Το δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών και η σαφέστερη ενημέρωση των πολιτών για τις πραγματικές οικονομικές τους υποχρεώσεις επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον μεγαλύτερης εμπιστοσύνης.
Το βασικό ερώτημα παραμένει εάν οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να επιφέρουν ουσιαστική και μακροχρόνια ανακούφιση στα νοικοκυριά ή αν θα λειτουργήσουν κυρίως ως συμπληρωματικά εργαλεία περιορισμού των επιπτώσεων της ακρίβειας.
Συνολικά…
Το PosoKanei δεν αποτελεί απλώς μία νέα εφαρμογή σύγκρισης τιμών αλλά μια προσπάθεια αλλαγής της ίδιας της σχέσης μεταξύ καταναλωτή και αγοράς. Η πληροφορία μετατρέπεται σε οικονομικό εργαλείο και ο πολίτης αποκτά μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογής και ελέγχου.
Παρά τα θετικά στοιχεία, η επιτυχία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από τη συστηματική ενημέρωση των δεδομένων, τη συμμετοχή περισσότερων επιχειρήσεων και κυρίως από το κατά πόσο οι καταναλωτές θα την ενσωματώσουν στην καθημερινότητά τους. Η εμπειρία δείχνει ότι η διαφάνεια μπορεί να περιορίσει στρεβλώσεις, όμως δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπίσει τις δομικές αιτίες της ακρίβειας.
Σε συνδυασμό με παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας, ενίσχυση επενδύσεων, αύξηση εισοδημάτων και προστασία των πολιτών από αδιαφανείς χρηματοπιστωτικές πρακτικές, το νέο ψηφιακό εργαλείο μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για μια πιο ανταγωνιστική και λειτουργική οικονομία.
