Σύνοψη: Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σηματοδοτεί μια ουσιαστική μεταβολή στη σχέση κράτους και αγοράς στην Ελλάδα. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπερασπίζεται ένα μοντέλο ισχυρής κρατικής παρουσίας σε στρατηγικούς τομείς, με έμφαση στην ενέργεια και τις κρίσιμες υποδομές. Η δυνατότητα συμμετοχής του Δημοσίου σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου επιχειρήσεων όπως η ΔΕΗ και ο ΑΔΜΗΕ παρουσιάζεται ως εργαλείο οικονομικής και γεωπολιτικής σταθερότητας. Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει φορολογικές διευκολύνσεις, παρεμβάσεις υπέρ της διαφάνειας και αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας. Η κυβερνητική στρατηγική συνδέεται και με τη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης, την ανταγωνιστικότητα και τη δημιουργία ευρωπαϊκών οικονομικών «πρωταθλητών».
———-
Αναλυτικά…
Μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην ελεύθερη αγορά και την κρατική παρέμβαση επιχειρεί να διαμορφώσει η κυβέρνηση μέσω του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο παρουσίασε ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Η βασική τομή αφορά τη δυνατότητα του Ελληνικού Δημοσίου να συμμετέχει πλέον σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας, όπως η ΔΕΗ και ο ΑΔΜΗΕ, ενισχύοντας θεσμικά την παρουσία του σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας και των υποδομών.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια έχει μετατραπεί σε μείζον ζήτημα γεωπολιτικής και οικονομικής σταθερότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αστάθεια στις διεθνείς αγορές και η ανάγκη επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον ρόλο του κράτους στις στρατηγικές υποδομές.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης επιχειρεί να περιγράψει ένα νέο μοντέλο οικονομικής διακυβέρνησης, όπου το κράτος δεν λειτουργεί ως ανταγωνιστής της αγοράς, αλλά ως θεσμικός εγγυητής κρίσιμων εθνικών συμφερόντων. Η λογική αυτή ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, καθώς αρκετές κυβερνήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση επανεξετάζουν τη συμμετοχή τους σε ενεργειακά δίκτυα, τηλεπικοινωνίες, αμυντικές βιομηχανίες και τεχνολογικές υποδομές.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη ΔΕΗ, η οποία παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως παράδειγμα επιτυχημένου μετασχηματισμού δημόσιας επιχείρησης. Τα στοιχεία που παραθέτει ο υπουργός είναι ενδεικτικά της πολιτικής στόχευσης: το 2019 η κρατική συμμετοχή του 51% αποτιμάτο περίπου στα 150 εκατ. ευρώ, ενώ σήμερα, με ποσοστό 34%, η αξία της υπολογίζεται στα 2,5 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη εξέλιξη ως απόδειξη ότι ο εκσυγχρονισμός, η αναδιάρθρωση και η προσέλκυση επενδύσεων μπορούν να ενισχύσουν ταυτόχρονα και την αξία της δημόσιας περιουσίας.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ευρύτερες παρεμβάσεις οικονομικής πολιτικής. Μεταξύ άλλων προβλέπονται μειώσεις διοικητικών βαρών, αλλαγές σε φορολογικά πρόστιμα που κρίνονται δυσανάλογα, απλοποίηση διαδικασιών για επαγγελματικές ομάδες και ενίσχυση της διεθνούς διοικητικής συνεργασίας. Στόχος της κυβέρνησης είναι να παρουσιαστεί ένα συνολικό αφήγημα μεταρρυθμίσεων που συνδυάζει ανάπτυξη, επενδυτική σταθερότητα και κοινωνικές διευκολύνσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η προσπάθεια αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, αλλά και ο εκσυγχρονισμός επιχειρήσεων που συνδέονται με την άμυνα και τη βιομηχανική παραγωγή. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν απαραίτητη την ύπαρξη ισχυρών δημόσιων εργαλείων σε τομείς που υπερβαίνουν τη στενή οικονομική λειτουργία και αγγίζουν την εθνική κυριαρχία.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε επίσης τις ελληνικές πρωτοβουλίες με τις ευρωπαϊκές συζητήσεις για το μέλλον της οικονομικής ενοποίησης. Η αναφορά του στις συνομιλίες με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας, Ενρίκο Λέτα, δεν ήταν τυχαία. Η Ευρώπη αναζητά πλέον τρόπους ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς της απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, επενδύοντας σε τεχνολογία, ενεργειακή αυτονομία και ισχυρούς διακρατικούς οικονομικούς σχηματισμούς.
Την ίδια στιγμή, η ανάληψη της προεδρίας του Eurogroup από τον Έλληνα υπουργό προσδίδει πολιτικό και συμβολικό βάρος στην ελληνική παρουσία στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει αυτή την εξέλιξη ως αποτέλεσμα της αποκατάστασης της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας μετά την πολυετή οικονομική κρίση.
Πέρα από τις πολιτικές διαστάσεις, το νομοσχέδιο αποτυπώνει και μια βαθύτερη μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τον ρόλο του κράτους: όχι ως μηχανισμό διαχείρισης ελλειμμάτων και κρίσεων, αλλά ως στρατηγικό παράγοντα οικονομικού σχεδιασμού σε ένα ολοένα πιο αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.
Συνολικά…
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης για ενίσχυση της κρατικής παρουσίας σε επιχειρήσεις στρατηγικής σημασίας αποτελεί μια σαφή πολιτική επιλογή με οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις. Μέσα από το νέο θεσμικό πλαίσιο, επιχειρείται να διαμορφωθεί ένα μοντέλο όπου η αγορά παραμένει βασικός μοχλός ανάπτυξης, αλλά το Δημόσιο διατηρεί καθοριστικό ρόλο σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές και η τεχνολογία. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά όχι μόνο τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας, αλλά και τις νέες ευρωπαϊκές τάσεις απέναντι στην ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική κυριαρχία. Το κατά πόσο η στρατηγική αυτή θα αποδώσει μακροπρόθεσμα θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων, τη διαφάνεια στη διαχείριση και τη δυνατότητα του κράτους να λειτουργήσει ως αξιόπιστος και σύγχρονος αναπτυξιακός παράγοντας..
