Σύνοψη
- Το ρίσκο των κομματικών τοποθετήσεων: Στη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, το 90% των επιλογών για πρεσβευτικούς θώκους προέρχεται από φανατικούς πολιτικούς υποστηρικτές και μόλις το 10% από το παραδοσιακό διπλωματικό σώμα.
- Το παρασκήνιο της αποπομπής: Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ εγκλωβίστηκε σε συγκρούσεις συμφερόντων και άτσαλους χειρισμούς, προσφέροντας τροφή στα αμερικανικά ΜΜΕ που αναζητούσαν ρωγμές στο σύστημα εξουσίας του Τραμπ.
- Το τουρκικό παράδοξο: Την ίδια ώρα, ο πρέσβης στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ διατηρείται ακλόνητος στη θέση του, παρά τις καταγγελίες για προώθηση ενεργειακών συμβολαίων δισεκατομμυρίων και τις αντιδράσεις της τουρκικής αντιπολίτευσης.
- Η γεωστρατηγική πραγματικότητα της Αθήνας: Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο, οι συμφωνίες ασφαλείας, οι εγκαταστάσεις σε Σούδα και Αλεξανδρούπολη και ο Κάθετος Διάδρομος πιστοποιούν ότι τα εθνικά συμφέροντα υπερβαίνουν τα πρόσωπα.
————-
Αναλυτικά…
Το πολιτικό παρασκήνιο της Ουάσιγκτον λατρεύει τις σαπουνόπερες, ειδικά όταν αυτές πασπαλίζονται με άρωμα εκλογικής καμπάνιας και πρεσβευτικές λιμουζίνες. Η περίπτωση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά την απόλυτη επιβεβαίωση ενός κανόνα που κάποιοι στην Αθήνα αρνούνταν πεισματικά να διαβάσουν.
γράφει ο «Ν.Π.»
Όταν το σύστημα του Ντόναλντ Τραμπ αποφασίζει να μοιράσει πρεσβείες ως λάφυρα, το αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο διανομή ρόλων σε τηλεοπτικό σόου παρά άσκηση σοβαρής εξωτερικής πολιτικής. Εννέα στους δέκα πρέσβεις προέρχονται πλέον από την κομματική αυλή, αφήνοντας τους επαγγελματίες διπλωμάτες στον ρόλο του απλού θεατή.
- Το ναυάγιο της «υψηλής προσβασιμότητας»
Η θεωρία έλεγε πως ένας άνθρωπος με το απευθείας τηλέφωνο του πλανητάρχη προσπερνά τη βαρετή γραφειοκρατία. Στην πράξη, όμως, αποδείχθηκε περίτρανα πως όποιος αγνοεί τα διπλωματικά πρωτόκολλα σκοντάφτει πάνω στις ίδιες του τις φιλοδοξίες.
Η Γκίλφοϊλ πίστεψε ότι η προσωπική οικειότητα υποκαθιστά τη θεσμική σοβαρότητα. Μπέρδεψε τις λεπτές γραμμές της διπλωματίας με τις δημόσιες σχέσεις, δημιουργώντας σκιές συγκρούσεων συμφερόντων που τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης εκμεταλλεύτηκαν αδίστακτα για να πλήξουν το στρατόπεδο Τραμπ.
Οι διπλωμάτες καριέρας γνωρίζουν πώς να αποφεύγουν τις νάρκες. Αντίθετα, οι πολιτικοί παρατρεχάμενοι λειτουργούν ως κινούμενοι στόχοι, εκθέτοντας όχι μόνο τον εαυτό τους αλλά και τον ίδιο τον Λευκό Οίκο σε ανεπιθύμητα πρωτοσέλιδα.
- Δύο μέτρα και δύο σταθμά στην Άγκυρα
Το εξοργιστικό της υπόθεσης αποκαλύπτεται λίγο ανατολικότερα, στην τουρκική πρωτεύουσα. Εκεί όπου ο Αμερικανός πρέσβης Τομ Μπάρακ παραμένει στο απυρόβλητο, παρά το γεγονός ότι η τουρκική αντιπολίτευση τον έχει κηρύξει ουσιαστικά ανεπιθύμητο.
Για τον Μπάρακ έχουν χυθεί τόνοι μελανιού σχετικά με διασυνδέσεις σε ενεργειακά έργα δισεκατομμυρίων υπέρ παλαιών συνεργατών του. Κι όμως, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σφύριξε αδιάφορα, κρίνοντας βολικά πως δεν υφίσταται ασυμβίβαστο.
Εκεί όπου διακυβεύονται τεράστια οικονομικά κεφάλαια, τα κριτήρια του Λευκού Οίκου γίνονται ξαφνικά εξαιρετικά ελαστικά. Στην περίπτωση της Γκίλφοϊλ, η αποπομπή ήταν εύκολη επειδή το κόστος της απόσυρσης ήταν πρακτικά μηδενικό.
- Οι αυταπάτες των «κουμπάρων» στην Αθήνα
Στην ελληνική πρωτεύουσα επικράτησε προς στιγμήν ένας κωμικοτραγικός πανικός. Ορισμένοι αναλυτές αναρωτήθηκαν με αγωνία αν η απομάκρυνση της εκλεκτής του Τραμπ θα στερήσει από την Ελλάδα την «προνομιακή γραμμή» επικοινωνίας με την αμερικανική διοίκηση.
Πρόκειται για την κλασική επαρχιώτικη αντίληψη της διπλωματίας, η οποία νομίζει ότι οι συμμαχίες χτίζονται πάνω σε κοσμικά χαμόγελα και φωτογραφίες στο Instagram. Η διακρατική πολιτική των μεγάλων δυνάμεων δεν καθορίζεται από το ποιος κάθεται στο σαλόνι της πρεσβευτικής κατοικίας.
Η πραγματικότητα διαψεύδει με κρότο αυτές τις ανασφάλειες. Η στρατηγική σχέση των δύο χωρών δεν είναι προσωπικό εμπόρευμα κανενός περιστασιακού ενοίκου της Βασιλίσσης Σοφίας για να χαθεί σε μια χαμένη αποσκευή.
- Η αμείλικτη γεωπολιτική αριθμητική
Η πρόσφατη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και η ομιλία του στον ιστορικό βράχο της Πνύκας απέδειξαν πού ακριβώς παίζεται το παιχνίδι. Τα μνημόνια ανταλλαγής πληροφοριών για την αντιτρομοκρατία υπογράφηκαν σε θεσμικό επίπεδο, όχι σε διαδρόμους δεξιώσεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επενδύουν σε πρόσωπα αλλά σε γεωγραφικά σημεία και κρίσιμες υποδομές. Η ναυτική βάση στη Σούδα, ο λιμένας της Αλεξανδρούπολης και ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος είναι τα απτά δεδομένα που εξασφαλίζουν τη συμμαχία.
Τα αμερικανικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο απαιτούν σταθερότητα, στρατιωτική διαλειτουργικότητα και ενεργειακή διείσδυση. Όλα αυτά αποτελούν σκληρή γεωστρατηγική ύλη, η οποία παραμένει αναλλοίωτη όποιο όνομα κι αν αναγράφεται στην πινακίδα του πρέσβη.
Συνολικά…
Η υπόθεση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ προσφέρει ένα εξαιρετικό μάθημα πολιτικού ρεαλισμού απέναντι στις φανφάρες της προσωποπαγούς διπλωματίας. Η προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να μετατρέψει το διπλωματικό σώμα σε κλαμπ πολιτικών χορηγών δημιουργεί αστάθεια, αλλά οι θεσμικές σταθερές αποδεικνύονται ισχυρότερες από τις κομματικές παρεκτροπές.
Για την ελληνική διπλωματία, το μήνυμα είναι κρυστάλλινο: η ισχύς της χώρας δεν εξαρτάται από τις προσωπικές γνωριμίες με την αυλή του εκάστοτε προέδρου, αλλά από τη στρατηγική της αξία στον χάρτη. Οι βάσεις, οι αγωγοί φυσικού αερίου και οι αμυντικές δεσμεύσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ αποτελούν το πραγματικό κεφάλαιο των διμερών σχέσεων. Όσοι επένδυαν σε κοσμικές προσβάσεις ας αντιληφθούν ότι οι πρέσβεις έρχονται και παρέρχονται, αλλά οι γεωπολιτικές συντεταγμένες μένουν ακλόνητες.
—————-
Πηγές
- Ενημερωτικό σημείωμα σχετικά με την απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και τις πολιτικές τοποθετήσεις πρέσβεων επί διοίκησης Ντόναλντ Τραμπ.
- Επίσημες δηλώσεις και κοινό μνημόνιο συνεργασίας κατά την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα.
- Δημοσιεύματα του αμερικανικού και διεθνούς Τύπου για τις δραστηριότητες του πρέσβη των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ.
