Σύνοψη
- Χρηματοδοτική ένταξη: Εγκρίθηκε κονδύλι ύψους 3.409.760 ευρώ από το πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027» μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση.
- Αντικείμενο αποκατάστασης: Πλήρης κτιριακή ανάπλαση του χαρακτηρισμένου ως «έργο τέχνης» ανενεργού συγκροτήματος (συνολικής επιφάνειας 1.121 τ.μ.) και εξειδικευμένη συντήρηση του αυθεντικού μηχανολογικού του εξοπλισμού.
- Υποδομές και μουσειογραφία: Εγκατάσταση σύγχρονων ηλεκτρομηχανολογικών δικτύων, κλιματισμού, ενεργητικής πυροπροστασίας και ανελκυστήρα για καθολική προσβασιμότητα, σε συνδυασμό με ειδική εκθεσιακή διαμόρφωση για την ανάδειξη της τοπικής παραγωγικής ιστορίας.
- Κοινωνική ανταποδοτικότητα: Με δικαιούχο τον Δήμο Ηρωικής Πόλεως Νάουσας, ο χώρος διαμορφώνεται ως δωδεκάμηνης λειτουργίας σημείο αναφοράς για εκπαιδευτικά προγράμματα, ερευνητικές δράσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
———————
Αναλυτικά…
Ένα κομβικό βήμα για τη διάσωση και επανάχρηση της πλούσιας βιομηχανικής της κληρονομιάς πραγματοποιεί η Νάουσα. Η διατηρητέα κατοικία και ο ιστορικός κυλινδρόμυλος Ματθαίου περνούν σε φάση πλήρους αναγέννησης, καθώς εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση για τη ριζική αποκατάσταση και μετατροπή τους σε σύγχρονο πολυχώρο πολιτισμού και εκπαίδευσης.
Η σχετική πράξη εντάχθηκε στο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027», έπειτα από απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση. Η συνολική δημόσια δαπάνη ανέρχεται ακριβώς σε 3.409.760 ευρώ, με δικαιούχο τον Δήμο Ηρωικής Πόλεως Νάουσας και φορέα χρηματοδότησης το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).
- Η στρατηγική σημασία της βιομηχανικής επανάχρησης
Η πρωτοβουλία δεν αποτελεί απλώς μια παραδοσιακή κτιριακή συντήρηση, αλλά εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της βιώσιμης αστικής αναζωογόνησης. Η Νάουσα, μια πόλη που πρωταγωνίστησε ιστορικά στην ελληνική κλωστοϋφαντουργία και την πρώιμη υδροκίνητη βιομηχανία, διαθέτει ένα εξαιρετικά πυκνό απόθεμα κελυφών που συχνά παρέμεναν αναξιοποίητα.
Η επανάχρηση του κυλινδρόμυλου αποδεικνύει πώς τα κοινοτικά κονδύλια μπορούν να υπηρετήσουν διττό στόχο: τη διάσωση της ιστορικής ταυτότητας και την επιστροφή της δημόσιας περιουσίας στους πολίτες ως ενεργού κοινωνικού πόρου.
- Ολιστική κτιριακή αναβάθμιση και προσβασιμότητα
Το συγκρότημα, με συνολικό εμβαδόν 1.121 τετραγωνικών μέτρων, έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο και «έργο τέχνης». Οι εργασίες που δρομολογούνται αφορούν την ενδελεχή δομική αποκατάσταση των τοιχοποιιών, των οροφών και των δαπέδων, καθώς και εξειδικευμένες μονώσεις και χρωματισμούς.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός ενσωματώνει σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές. Προβλέπεται η εγκατάσταση αποδοτικών συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού, σύγχρονων δικτύων πυροπροστασίας, ύδρευσης, αποχέτευσης και αντικεραυνικής θωράκισης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εγκατάσταση ανελκυστήρα, εξασφαλίζοντας ακώλυτη προσβασιμότητα σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα.
- Συντήρηση του μηχανολογικού εξοπλισμού και μουσειακή εμπειρία
Κεντρικό στοιχείο της παρέμβασης αποτελεί η διάσωση του αυθεντικού μηχανολογικού εξοπλισμού του κυλινδρόμυλου. Μέσω εγκεκριμένων επιστημονικών τεχνικών συντήρησης, οι ιστορικές μηχανές θα αποκατασταθούν στην αρχική τους μορφή, παραμένοντας εντός του φυσικού τους περιβάλλοντος ως ζωντανά τεκμήρια τεχνολογικής εξέλιξης.
Επιπλέον, η προμήθεια σύγχρονου εκθεσιακού εξοπλισμού θα υλοποιηθεί βάσει ειδικής μουσειολογικής και μουσειογραφικής μελέτης. Έτσι, ο επισκέπτης δεν θα αντικρίζει απλώς ένα στατικό κτίριο, αλλά θα μυείται στη διαδικασία παραγωγής και στη λειτουργία ενός εμβληματικού αλευρόμυλου των αρχών του 20ού αιώνα.
- Ζωντανό τοπόσημο δωδεκάμηνης λειτουργίας
Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το συγκρότημα δεν θα λειτουργεί ως ένα τυπικό, αποκομμένο μουσείο. Ο σχεδιασμός του Δήμου προβλέπει δωδεκάμηνη λειτουργία, με φιλοξενία συνεδρίων, εκπαιδευτικών προγραμμάτων για σχολεία, θεματικών εκθέσεων και ανοιχτών εκδηλώσεων διαλόγου.
Με αυτόν τον τρόπο, το ιστορικό συγκρότημα Ματθαίου επανατοποθετείται στον σύγχρονο χάρτη της πόλης, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και την ενίσχυση του ποιοτικού πολιτιστικού τουρισμού στην Κεντρική Μακεδονία.
Συνολικά…
Η αποκατάσταση της κατοικίας και του κυλινδρόμυλου Ματθαίου συνιστά υποδειγματική πρακτική αξιοποίησης των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την τοπική αυτοδιοίκηση. Με προϋπολογισμό 3,41 εκατ. ευρώ, το έργο συνδυάζει την αυστηρή προστασία της αρχιτεκτονικής και βιομηχανικής κληρονομιάς με τη λειτουργική ένταξη του κτιρίου στις πραγματικές ανάγκες της πόλης. Η επιτυχία της παρέμβασης δεν θα κριθεί μόνο από την αρτιότητα των κατασκευαστικών και συντηρητικών εργασιών, αλλά πρωτίστως από τη διαχειριστική ετοιμότητα του Δήμου Νάουσας να κρατήσει τον χώρο ζωντανό, παραγωγικό και εξωστρεφή, δημιουργώντας υπεραξία για τους κατοίκους και την τοπική οικονομία.
—————–
Πηγές
- Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών / Απόφαση Ένταξης Πράξης
- Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027»
- Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας
