Σύνοψη: Πόρους 140 εκατ. ευρώ κινητοποιεί το ΕΣΠΑ 2021-2027 για την ολιστική διαχείριση υδάτων και αστικών λυμάτων. Η επανεκδοθείσα πρόσκληση αφορά την ΕΥΔΑΠ, τον Δήμο Κασσάνδρας και τις ΔΕΥΑ Ρεθύμνου, Κορίνθου και Αλεξανδρούπολης, με πιλοτικές παρεμβάσεις σε τέσσερις γεωγραφικές ζώνες. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ύδρευση, τα λύματα και τα όμβρια, αλλά και η τηλεμετρία, η έξυπνη μέτρηση, η ενεργειακή αποδοτικότητα και η επαναχρησιμοποίηση νερού.
- 140 εκατ. ευρώ για μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση υδάτων
Ένα πακέτο 140 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027 κατευθύνεται σε έργα που φιλοδοξούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι υποδομές νερού και αστικών λυμάτων. Η πρόσκληση του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» επανεκδόθηκε με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος της χρηματοδότησης, αλλά κυρίως στη λογική της δράσης. Η ύδρευση, η αποχέτευση, τα όμβρια, η διαχείριση της λυματολάσπης και η επαναχρησιμοποίηση αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετοι κρίκοι ενός ενιαίου συστήματος.
- Οι πέντε δικαιούχοι και οι τέσσερις περιοχές
Η πρόσκληση απευθύνεται στην ΕΥΔΑΠ, στον Δήμο Κασσάνδρας και στις ΔΕΥΑ Ρεθύμνου, Κορίνθου και Αλεξανδρούπολης. Οι παρεμβάσεις προβλέπεται να εφαρμοστούν πιλοτικά στον υγροβιότοπο του Έβρου και την Αλεξανδρούπολη, στον άξονα Κορινθιακού-Σαρωνικού, στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής και στο Ρέθυμνο.
Η επιλογή των περιοχών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδυάζει διαφορετικές πιέσεις: τουριστική ζήτηση, αυξημένες εποχικές ανάγκες, περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες και ανάγκη εκσυγχρονισμού παλαιών δικτύων.
- Από την τηλεμετρία στην εξοικονόμηση
Στο πακέτο των δράσεων περιλαμβάνονται έξυπνες μετρήσεις, τηλεμετρία και ψηφιοποίηση, ενεργειακή αναβάθμιση, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων και καλύτερη διασύνδεση των δικτύων. Παράλληλα προβλέπονται δράσεις ενημέρωσης και εξοικονόμησης νερού από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η ψηφιακή διάσταση είναι κρίσιμη και για έναν ακόμη λόγο: η καλύτερη γνώση του δικτύου μπορεί να περιορίσει απώλειες, βλάβες και περιττές καταναλώσεις ενέργειας. Έτσι, η επένδυση δεν αφορά μόνο την κατασκευή νέων υποδομών, αλλά και το κόστος με το οποίο αυτές θα λειτουργούν για χρόνια.
- Το πραγματικό στοίχημα είναι η λειτουργία
Η νέα κατεύθυνση συνδέεται με την ανάγκη για οικονομικά αποδοτικούς παρόχους υπηρεσιών ύδατος, οι οποίοι θα μπορούν να σχεδιάζουν, να υλοποιούν και να λειτουργούν τα έργα με συνέχεια και τεχνική επάρκεια.
Για τους πολίτες, αυτό μεταφράζεται τελικά σε κάτι πολύ πιο πρακτικό από έναν ακόμη κύκλο δημοσίων έργων: αξιόπιστη παροχή νερού, αποτελεσματικότερη διαχείριση λυμάτων και καλύτερη σχέση κόστους και ποιότητας υπηρεσίας.
Συνολικά…
Η χρηματοδότηση των 140 εκατ. ευρώ αποτελεί περισσότερο δοκιμή ενός νέου μοντέλου παρά μια απλή λίστα τεχνικών έργων. Η έμφαση στη συνδυασμένη διαχείριση νερού, λυμάτων και ομβρίων, μαζί με την ψηφιοποίηση, την επαναχρησιμοποίηση και την ενεργειακή αποδοτικότητα, δείχνει ότι η πολιτική για το νερό μετατοπίζεται σταδιακά από την αντιμετώπιση προβλημάτων στην πρόληψη και τη διαχείρισή τους.
Το κρίσιμο, πλέον, θα είναι η υλοποίηση: σαφές χρονοδιάγραμμα, τεχνική επάρκεια, αποτελεσματική λειτουργία και μετρήσιμο αποτέλεσμα για τις τοπικές κοινωνίες. Αν οι πιλοτικές παρεμβάσεις αποδώσουν, μπορούν να λειτουργήσουν ως πρότυπο για ευρύτερες επενδύσεις σε μια περίοδο όπου η επάρκεια και το κόστος του νερού αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη οικονομική και περιβαλλοντική σημασία.
