Σύνοψη: Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ύψους 700 εκατ. ευρώ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας. Το πρόγραμμα βασίζεται σε δύο πυλώνες: άμεσες μειώσεις επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις και ενίσχυση επενδύσεων σε ενεργειακή αποδοτικότητα. Τα μέτρα εκτιμάται ότι θα ωφελήσουν περίπου 23.000 επιχειρήσεις, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και δημιουργώντας προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης.
Αναλυτικά…
Σε μια συγκυρία όπου το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα πίεσης για τη βιομηχανία, η κυβέρνηση προχώρησε στην ανακοίνωση ενός εκτεταμένου πακέτου στήριξης συνολικού ύψους 700 εκατ. ευρώ. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρουσία των υπουργών Σταύρος Παπασταύρου και Τάκης Θεοδωρικάκος, καθώς και του υφυπουργού Νίκος Τσάφος.
Η στρατηγική που παρουσιάστηκε στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την άμεση ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους, με παρεμβάσεις που φτάνουν τα 100 εκατ. ευρώ ετησίως για την επόμενη πενταετία, δηλαδή συνολικά 500 εκατ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται αύξηση της αντιστάθμισης για το κόστος των ρύπων – μέτρο που στοχεύει κυρίως στις ενεργοβόρες βιομηχανίες – καθώς και μείωση κατά 50% των χρεώσεων για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), με άμεση εφαρμογή από την 1η Ιουλίου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ενίσχυση των ενεργοβόρων επιχειρήσεων, οι οποίες πλήττονται δυσανάλογα από τις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας. Η ενίσχυση για το κόστος ρύπων εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε περίπου 75 εκατ. ευρώ ετησίως, καλύπτοντας έναν περιορισμένο αλλά κρίσιμο πυρήνα της ελληνικής βιομηχανίας.
Ο δεύτερος πυλώνας του σχεδίου αφορά τη χρηματοδότηση επενδύσεων ύψους 200 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού για Στρατηγικές Επενδύσεις. Οι πόροι αυτοί θα κατευθυνθούν σε δράσεις εξηλεκτρισμού, εγκατάσταση συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης, αποθήκευση ενέργειας και ανάκτηση θερμότητας, με βασική προϋπόθεση την επίτευξη τουλάχιστον 10% εξοικονόμησης ενέργειας.
Κατά την παρουσίαση των μέτρων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι η παρέμβαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της παραγωγικής βάσης της χώρας, επισημαίνοντας ότι η στήριξη της βιομηχανίας συνδέεται άμεσα με τη συνολική οικονομική ευημερία. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις διεθνείς εξελίξεις και ειδικότερα στις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή, που συνεχίζουν να επηρεάζουν τις ενεργειακές αγορές.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Ανάπτυξης τόνισε ότι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι τα μέτρα θα συμβάλουν και στη βελτίωση των μισθολογικών απολαβών μέσω της ενίσχυσης της παραγωγικότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις πολύμηνες διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γεγονός που καταδεικνύει τα στενά περιθώρια άσκησης εθνικής ενεργειακής πολιτικής εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Στη διαδικασία διαβούλευσης συμμετείχε και ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο οποίος χαρακτήρισε τα μέτρα ως ένα θετικό βήμα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η αποτελεσματικότητά τους διαφοροποιείται ανάλογα με το προφίλ της κάθε επιχείρησης. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι ο ΣΕΒ έχει ήδη καταθέσει πρόσθετες προτάσεις, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της βιομηχανίας χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση.
Το πακέτο μέτρων έρχεται σε μια περίοδο όπου η ευρωπαϊκή βιομηχανία αντιμετωπίζει έντονες προκλήσεις, από την ενεργειακή κρίση έως τον διεθνή ανταγωνισμό, με χώρες εκτός ΕΕ να προσφέρουν συχνά ευνοϊκότερους όρους παραγωγής. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική παρέμβαση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις.
Συνολικά…
Το πακέτο των 700 εκατ. ευρώ συνιστά μια στοχευμένη προσπάθεια εξισορρόπησης μεταξύ δημοσιονομικών περιορισμών και αναπτυξιακών αναγκών. Αν και δεν επιλύει συνολικά το ζήτημα του υψηλού ενεργειακού κόστους, δημιουργεί ένα πλαίσιο προσωρινής ανακούφισης και ταυτόχρονα ενθαρρύνει τη μετάβαση σε πιο αποδοτικά ενεργειακά μοντέλα. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα υλοποίησης, την πρόσβαση των επιχειρήσεων στους πόρους και τη συνοχή με τις ευρωπαϊκές πολιτικές. Σε κάθε περίπτωση, αποτελεί ένδειξη ότι η ενεργειακή πολιτική μετατρέπεται σε κεντρικό εργαλείο βιομηχανικής στρατηγικής.
——————
Όλη η ανακοίνωση των τριών Υπουργών…
200 εκατ. ευρώ από το Modernisation Fund για το 2026 και 100 εκατ. ευρώ ανά έτος για τα επόμενα 5 χρόνια για ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους στην Ελληνική Βιομηχανία
Στ. Παπασταύρου: Στηρίζοντας την βιομηχανία, στηρίζουμε την οικονομία και τις θέσεις εργασίας προς όφελος του συνόλου της κοινωνίας και της Πατρίδας μας
Τ. Θεοδωρικάκος: Η αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας είναι προϋπόθεση για να έχουμε ισχυρές επιχειρήσεις και συνεχή και βιώσιμη ανάπτυξη
Ν. Τσάφος: Ο συντελεστής αντιστάθμισης CO2 έχει κλειδώσει για τα επόμενα πέντε χρόνια, οδηγώντας σε επιπλέον στήριξη περίπου 75 εκατ. τον χρόνο
Παρουσιάστηκαν σήμερα, Δευτέρα 6 Απριλίου, από τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου και Ανάπτυξης, κ. Τάκη Θεοδωρικάκο και τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκο Τσάφο τα μέτρα για την ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας και τη στήριξη επενδύσεων για την ενεργειακή αναβάθμισή της. Είχε προηγηθεί συνάντηση με τον Πρόεδρο του ΣΕΒ, κ. Σπύρο Θεοδωρόπουλο, στο ΥΠΕΝ.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε:
«Ο Πρωθυπουργός τον περασμένο Οκτώβριο στην Γενική συνέλευση του ΣΕΒ είχε επισημάνει ότι η Κυβέρνηση στέκεται δίπλα στη βιομηχανία και είχε δεσμευτεί ότι θα αναζητούσαμε πρόσθετα εργαλεία για να τη βοηθήσουμε να γίνει πιο ανταγωνιστική μέσα σε ένα λελογισμένο δημοσιονομικό πλαίσιο με ευρύτερο κύκλο ωφελούμενων. Στηρίζοντας την βιομηχανία, στηρίζουμε την οικονομία, στηρίζουμε τις θέσεις εργασίας προς όφελος του συνόλου της κοινωνίας και της Πατρίδας μας. Ανακοινώνουμε σήμερα δέσμη μέτρων για την ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους των βιομηχανιών. Απαιτήθηκε μια δύσκολη διαπραγμάτευση στην Ευρώπη που διήρκησε έξι μήνες προκειμένου να αποκρυσταλλωθεί ένα πλαίσιο στήριξης για την ελληνική βιομηχανία συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο, πλαίσιο ασφαλές που δεν κινδυνεύει να αμφισβητηθεί μεταφέροντας το πρόβλημα στο μέλλον. Τα μέτρα στήριξης αναλύονται σε δύο πυλώνες. Αφενός, εξασφαλίσαμε 100 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο για τα επόμενα πέντε χρόνια για την ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας. Αφετέρου, έχουμε εργαστεί από κοινού με το Υπουργείο Ανάπτυξης για την απορρόφηση πόρων συνολικού ύψους 200 εκατομμύριων ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού. Αυτό είναι ένα ουσιαστικό πακέτο δράσεων για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας, με το οποίο ολοκληρώνεται για την ώρα ο κύκλος που ξεκινήσαμε τον περασμένο Οκτώβριο. Παραμένουμε σε εγρήγορση, καθώς είναι προφανές ότι η ένταση και η έκταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή μας επηρεάζει όλους. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, κ. Κωστή Χατζηδάκη, τους Υπουργούς, κ.κ. Θεοδωρικάκο και Τσάφο, για τη βοήθεια και τη στήριξη όλης αυτής της προσπάθειας».
Ο Υπουργός Ανάπτυξης, κ. Τάκης Θεοδωρικάκος τόνισε: «Η στήριξη της σύγχρονης ελληνικής βιομηχανίας είναι απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνησή μας, γιατί η αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας είναι προϋπόθεση για να έχουμε ισχυρές επιχειρήσεις και συνεχή και βιώσιμη ανάπτυξη. Επομένως, το πρόγραμμα στο οποίο αναφερόμαστε έχει άμεσες επιπτώσεις στην ισχύ της ελληνικής οικονομίας αλλά και στη βελτίωση των μισθών, στη βελτίωση των αποδοχών των Ελλήνων εργαζομένων. Αποτελεί διαχρονικά βασικό στόχο της Κυβέρνησής μας η ενίσχυση του διαχρονικού τους εισοδήματος. Το πρόγραμμα, στο οποίο αναφερόμαστε για τη φετινή χρονιά είναι το Modernisation Fund του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, με προϋπολογισμό 200 εκατομμυρίων ευρώ σε αυτόν τον κύκλο, και θα έχει τη μορφή της επιχορήγησης. Επιλέξιμα για ενίσχυση θα είναι επενδυτικά σχέδια τα οποία θα εντάσσονται στο πλαίσιο των στρατηγικών επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης. Κάθε επενδυτικό σχέδιο αλλά και κάθε χρηματοδοτούμενη παρέμβαση εντός αυτού του πλαισίου θα πρέπει να επιτυγχάνει κατ’ ελάχιστον 10% εξοικονόμηση ενέργειας σε σχέση με την αρχική κατάσταση. Θα υπάρξει δημόσια πρόσκληση για να καταθέσουν οι επιχειρήσεις τα επενδυτικά σχέδια, με λεπτομέρειες που θα δοθούν στο πλαίσιο διεξαγωγής αυτής της πρόσκλησης μέσα στον Ιούνιο αυτής της χρονιάς. Ενδεικτικά, θα μπορούν να ενισχυθούν οι τομείς του αλουμινίου, του χαλκού, του σιδήρου, των μεταλλικών κατασκευών, του τσιμέντου, του χαρτιού, της ξυλείας και η χημική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένης της φαρμακευτικής βιομηχανίας. Οι ενισχυόμενες δαπάνες θα μπορούν να λάβουν κρατική ενίσχυση είτε μέσω του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού είτε μέσω του νέου πλαισίου CISAF, το οποίο πετύχαμε για την ελληνική βιομηχανία στη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ενδεικτικά, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ως επιλέξιμες παρεμβάσεις τον εξηλεκτρισμό θερμικών διεργασιών και συστημάτων θέρμανσης και αερισμού, τον εξηλεκτρισμό βιομηχανικών οχημάτων, την αναβάθμιση παλαιού εξοπλισμού και βιομηχανικών κτιρίων, την αναβάθμιση συστημάτων πεπιεσμένου αέρα και την αναβάθμιση βιομηχανικής ψύξης. Όλα αυτά θα είναι δράσεις οι οποίες μπορούν να επιδοτηθούν και πιστεύουμε ότι θα συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό του ενεργειακού αποτυπώματος αλλά και στην παραγωγικότητα των βιομηχανικών επιχειρήσεων».
Εξειδικεύοντας τα μέτρα, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκος Τσάφος είπε χαρακτηριστικά: «Έχουμε δυο βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά τον λεγόμενο συντελεστή αντιστάθμισης. Η αντιστάθμιση του διοξειδίου του άνθρακα είναι από τα βασικά μέτρα που δίνει η ευρωπαϊκή ένωση για να στηρίξουμε την ενεργοβόρο βιομηχανία. Τι είναι ο συντελεστής αντιστάθμισης; Όταν εκπέμπεις διοξείδιο του άνθρακα στην Ευρώπη, πληρώνεις ένα κόστος. Αυτό το κόστος αντανακλάται στη τιμή του ρεύματος. Οπότε, όταν πληρώνεις ρεύμα 100 ευρώ τη MWh, για παράδειγμα, ένα ποσοστό της τιμής προέρχεται από το διοξείδιο του άνθρακα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιτρέπει στα κάτι μέλη αυτό το διοξείδιο του άνθρακα, αυτή την επιβάρυνση, να την επιστρέψουν στις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Αυτό γίνεται με μία εξίσωση, που έχει διάφορες παραμέτρους, μεταξύ των οποίων είναι και το ενεργειακό μείγμα μιας χώρας. Άρα, αν παράγεις με λιγνίτη, αν παράγεις με φυσικό αέριο, καταλήγεις σε ένα διαφορετικό συντελεστή. Η χώρα μας είχε ένα συντελεστή 0,73 τόνους/ MWh, για την περίοδο μέχρι το 2025, και είχε ένα νέο συντελεστή που είχε ανακοινωθεί, 0,58 μέχρι το 2030. Αυτό ήταν η κυρίως απόρροια της απολιγνιτοποίησης. Άρα, αν δεν κάνουμε τίποτα, η ενεργοβόρος βιομηχανία της χώρας θα είχε διαρκώς μειωμένη στήριξη χρόνο με το χρόνο. Μετά από μια πολύμηνη διαπραγμάτευση με την Κομισιόν, έχουμε καταφέρει να εξασφαλίσουμε ένα υψηλότερο συντελεστή, στο 0,82. Αυτός ο συντελεστής είναι για την περίοδο 2026-2030, άρα είναι κλεισμένος για τα επόμενα πέντε χρόνια, και οδηγεί σε μια επιπλέον στήριξη που μπορούμε να δώσουμε στην ενεργοβόρο βιομηχανία περίπου 75 εκατομμύρια το χρόνο, σε σχέση με το σενάριο αναφοράς όπου θα είχαμε αυτό το μειωμένο συντελεστή. Αυτό αφορά τις πιο μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, που είναι περίπου 40-50 στη χώρα. Ο δεύτερος πυλώνας δράσης αφορά τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας. Οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας είναι κάτι που πληρώνουμε όλοι μας, έτσι ώστε να έχουμε την ίδια τιμή ρεύματος στα νησιά, όπως έχουμε στο διασυνδεμένο σύστημα, και για να επιδοτούμε τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας με το λεγόμενο κοινωνικό οικιακό τιμολόγιο (ΚΟΤ). Αυτή τη στιγμή υπάρχουν διαφορετικές χρεώσεις, ανάλογα με τον καταναλωτή. Υπάρχουν ήδη χαμηλότερες χρεώσεις για την βιομηχανία. Από 1η Ιουλίου του 2026 θα προβούμε σε μια μείωση 50% στις καταναλώσεις από τη βιομηχανία, στην υψηλή και στην μέση τάση. Άρα ό,τι χρέωση υπάρχει σήμερα θα μειωθεί κατά 50%. Ενδεικτικά οι χρεώσεις είναι 414, 691 και 1824 ευρώ/MWh, ανάλογα με το εύρος της κατανάλωσης. Αυτό είναι ένα μέτρο που αφορά περίπου 23.000 καταναλωτές και έχει ένα ετήσιο κόστος περίπου 26 εκατομμύρια ευρώ».
