Σύνοψη: Η νέα παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για το Ταμείο Ανάκαμψης εστιάζει στις παρεμβάσεις που αφορούν την οικογένεια, το παιδί και την κοινωνική ένταξη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το κόμμα, αρχικοί στόχοι του «Ελλάδα 2.0» είτε διαγράφηκαν είτε περιορίστηκαν σημαντικά κατά την πορεία υλοποίησης και αναθεώρησης του σχεδίου. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι 50.000 νέες θέσεις βρεφονηπιακών σταθμών, τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης, οι εγκαταστάσεις παιδικής μέριμνας σε επιχειρήσεις, η επαγγελματική αναδοχή, η κοινωνική ένταξη, η υποστήριξη ατόμων στο φάσμα του αυτισμού και η κοινωνική κατοικία. Η επίσημη τεκμηρίωση του «Ελλάδα 2.0» επιβεβαιώνει ότι η δράση 16919 παραμένει ενεργή και περιλαμβάνει παρεμβάσεις παιδικής προστασίας και ημιαυτόνομης διαβίωσης.
Αναλυτικά…
ΠΑΣΟΚ: Ένα Ταμείο που κρίνεται και από τις κοινωνικές του επιλογές
Η έκτη θεματική παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για το «Ελλάδα 2.0» μεταφέρει τη συζήτηση από τα μεγάλα έργα και τις επενδύσεις σε ένα πεδίο που αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα: την οικογένεια, το παιδί και τις πολιτικές κοινωνικής ένταξης.
Το κόμμα, μέσω της καμπάνιας του για το Ταμείο Ανάκαμψης, υποστηρίζει ότι μια σειρά από αρχικές προβλέψεις του εθνικού σχεδίου δεν υπάρχουν πλέον με την ίδια μορφή. Το επιχείρημα αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα επειδή αφορά το κοινωνικό σκέλος ενός προγράμματος που παρουσιάστηκε ως ευκαιρία για να αντιμετωπιστούν χρόνιες αδυναμίες της χώρας.
Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι μόνο πόσα χρήματα κινητοποιήθηκαν. Είναι και ποιοι στόχοι κρίθηκαν τελικά προτεραιότητα.
Οι 50.000 θέσεις που έγιναν σημείο πολιτικής αντιπαράθεσης
Στο αρχικό «Ελλάδα 2.0», σύμφωνα με τη συγκριτική αποτύπωση που επικαλείται το ΠΑΣΟΚ, προβλεπόταν μέχρι το τέλος του 2024 η ολοκλήρωση και στελέχωση τουλάχιστον 50.000 νέων θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, στο πλαίσιο του μέτρου 16919.
Ο συγκεκριμένος στόχος, υποστηρίζει το κόμμα, αφαιρέθηκε στη συνέχεια από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το θέμα έχει ιδιαίτερο βάρος λόγω του δημογραφικού. Η έλλειψη διαθέσιμων θέσεων παιδικής φροντίδας δεν είναι απλώς πρόβλημα κοινωνικής πολιτικής. Επηρεάζει την επιστροφή των γονέων στην εργασία, το οικογενειακό εισόδημα και τελικά το κόστος που συνεπάγεται η απόφαση για απόκτηση παιδιού.
Η ίδια η σημερινή υλοποίηση της δράσης 16919 δείχνει ότι το σκέλος της παιδικής προστασίας εξακολουθεί να χρηματοδοτείται από το Ταμείο. Υπάρχουν, μεταξύ άλλων, προγράμματα ημιαυτόνομης διαβίωσης για εφήβους που αποχωρούν από δομές παιδικής προστασίας.
Από τα ΚΔΑΠ έως την παιδική μέριμνα στις επιχειρήσεις
Στο αρχικό σχέδιο περιλαμβανόταν επίσης η δημιουργία 135 Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών για ηλικίες 12 έως 15 ετών, με ενσωμάτωση δράσεων STEM, δηλαδή επιστήμης, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών.
Και αυτή η πρόβλεψη, σύμφωνα με την πολιτική τεκμηρίωση του ΠΑΣΟΚ, διαγράφηκε.
Ανάλογη ήταν η εξέλιξη της πρόβλεψης για 120 εγκαταστάσεις παιδικής μέριμνας σε μεγάλες επιχειρήσεις. Το αρχικό σχέδιο αφορούσε 50 επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζομένους και 70 επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους, με συνολικό προϋπολογισμό 16 εκατ. ευρώ.
Η λογική μιας τέτοιας παρέμβασης ήταν διαφορετική από την απλή επιδότηση ενός οικογενειακού νοικοκυριού: θα επιχειρούσε να φέρει την παιδική φροντίδα πιο κοντά στον χώρο εργασίας και να μειώσει ένα πρακτικό εμπόδιο για τους εργαζόμενους γονείς.
Αναδοχή, αναπηρία και κοινωνική ένταξη
Στον αρχικό σχεδιασμό υπήρχε ακόμη η επαγγελματική αναδοχή 160 ανηλίκων με σοβαρές αναπηρίες ή σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.
Την ίδια στιγμή, το μέτρο 16922 για την κοινωνική ένταξη περιλάμβανε πρόβλεψη για προγράμματα στήριξης 7.000 δικαιούχων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, σε συνδυασμό με πιστοποίηση δεξιοτήτων.
Η αφαίρεση ενός τέτοιου στόχου έχει διαφορετική σημασία από μια απλή δημοσιονομική περικοπή. Για τους δικαιούχους κοινωνικών παροχών, η μετάβαση από την εισοδηματική ενίσχυση στην απόκτηση δεξιοτήτων και στην εργασία αποτελεί βασικό ζητούμενο μιας σύγχρονης πολιτικής κοινωνικής ένταξης.
Η περίπτωση του αυτισμού
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο έργο για την υποστήριξη της κοινωνικής ενσωμάτωσης ατόμων στο φάσμα του αυτισμού. Το πρόγραμμα, ύψους 8,3 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τα στοιχεία της ανακοίνωσης, είχε σχεδιαστεί για να υποστηρίξει την εργασιακή ένταξη μέσω συμβουλευτικής, επιδότησης μισθολογικού κόστους και εργοδοτικών εισφορών.
Η σημασία μιας τέτοιας πολιτικής ξεπερνά τον αριθμό των άμεσα ωφελούμενων οικογενειών. Η πρόσβαση στην εργασία συνδέεται με την οικονομική αυτονομία, την κοινωνική συμμετοχή και τη δυνατότητα ενός ατόμου να ζει με μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
Η στεγαστική διάσταση
Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα περιορισμένης κλίμακας είναι η κοινωνική κατοικία.
Το αρχικό «Ελλάδα 2.0» προέβλεπε ανακαίνιση 100 διαμερισμάτων, 70 στην Αθήνα και 30 στη Θεσσαλονίκη, για 250 δικαιούχους που αντιμετωπίζουν ή κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν έλλειψη στέγης.
Το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι ακόμη και αυτός ο ήδη περιορισμένος στόχος μειώθηκε στη συνέχεια στα 50 διαμερίσματα.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία μέσα στη σημερινή στεγαστική κρίση, καθώς το κόστος κατοικίας πιέζει ιδιαίτερα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Η κοινωνική κατοικία δεν είναι μόνο θέμα κοινωνικής πρόνοιας· αποτελεί πλέον κρίσιμο μέρος της οικονομικής πολιτικής, της καταπολέμησης της φτώχειας και της δημογραφικής στρατηγικής.
Τι δείχνει τελικά η σύγκριση
Η επίσημη εικόνα του «Ελλάδα 2.0» δεν είναι μονοδιάστατη. Υπάρχουν έργα κοινωνικής πολιτικής που παραμένουν ενεργά και εξελίσσονται. Η δράση 16919, για παράδειγμα, εξακολουθεί να περιλαμβάνει χρηματοδοτούμενες παρεμβάσεις παιδικής προστασίας, μεταξύ άλλων για την ημιαυτόνομη διαβίωση εφήβων.
Αυτό δεν αναιρεί, όμως, το πολιτικό ερώτημα που θέτει η αντιπολίτευση: τι συνέβη με τους αρχικούς στόχους που περιορίστηκαν, μεταβλήθηκαν ή αφαιρέθηκαν;
Η απάντηση απαιτεί σύγκριση των διαδοχικών εκδόσεων του εθνικού σχεδίου και όχι μόνο επικοινωνιακές αναφορές. Απαιτεί, επίσης, να εξεταστεί αν οι νέες παρεμβάσεις προσφέρουν ισοδύναμο κοινωνικό αποτέλεσμα.
Γιατί το πραγματικό μέτρο επιτυχίας ενός Ταμείου αυτού του μεγέθους δεν είναι απλώς η απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων. Είναι το αν οι επενδύσεις αφήνουν πίσω τους μόνιμες υποδομές, υπηρεσίες και ευκαιρίες για όσους τις χρειάζονται περισσότερο.
Συνολικά…
Η αντιπαράθεση για το «Ελλάδα 2.0» δεν μπορεί να περιοριστεί στο ερώτημα αν η Ελλάδα αξιοποίησε τους ευρωπαϊκούς πόρους. Το ουσιαστικό ζήτημα είναι τι κοινωνικό αποτύπωμα αφήνει η αξιοποίησή τους.
Οι αρχικές προβλέψεις για παιδική φροντίδα, αναδοχή, κοινωνική ένταξη, εργασιακή υποστήριξη ατόμων στο φάσμα του αυτισμού και κοινωνική κατοικία συγκροτούσαν ένα πλέγμα πολιτικών που θα μπορούσε να συνδεθεί άμεσα με τρεις μεγάλες προκλήσεις της χώρας: το δημογραφικό, τη στεγαστική κρίση και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Ακόμη και όταν ένα αρχικό ορόσημο αλλάζει, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: αντικαταστάθηκε από αποτελεσματικότερη παρέμβαση ή απλώς μειώθηκε η φιλοδοξία;
Σε αυτή την απάντηση θα κριθεί τελικά και η πραγματική αξία της «μεγάλης ευκαιρίας» που αντιπροσώπευσε το Ταμείο Ανάκαμψης για την ελληνική κοινωνία.
————–
Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ
ΕΛΛΑΔΑ 2.0 ΚΑΙ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΧΑΜΕΝΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙ (ΣΠΟΤ)
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής και ο υπεύθυνος ΚΤΕ Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας του Κινήματος, Παύλος Γερουλάνος, συνεχίζουν την καμπάνια ενημέρωσης των πολιτών με τίτλο «Ταμείο Ανάκαμψης και Ελλάδα 2.0: Η μεγάλη χαμένη ευκαιρία για τη χώρα», δίνοντας σήμερα στη δημοσιότητα το 6ο σχετικό σποτ.
Εδώ μπορείτε να το παρακολουθήσετε: https://youtu.be/UY7D-tG0Gns?si=eJpA5yg-Av-5m7BN
Μετά το πρώτο σποτ για την κυβερνητική ανικανότητα στο πλαίσιο του ΤΑΑ αναφορικά με ζωτικά έργα άρδευσης και ύδρευσης, μετά το δεύτερο σποτ που αναδείκνυε μερικές μόνο από τις μεγάλες εκπτώσεις της κυβέρνησης σε θέματα πολιτικής προστασίας, μετά το τρίτο σποτ με τις απεντάξεις σε κρίσιμα έργα επένδυσης στην έρευνα και την καινοτομία, μετά το τέταρτο σποτ που αφορούσε σε ένα ζωτικότατο ζήτημα για την ανθεκτικότητας της χώρας και το εισόδημα κάθε ελληνικού νοικοκυριού και επιχείρησης, την αποθήκευση και το κόστος της ενέργειας, μετά το πέμπτο σποτ που ανέδειξε χαμένες ευκαιρίες στον τομέα του διαδικτύου, της συνδεσιμότητας και των ψηφιακών έργων, το έκτο σποτ επικεντρώνεται σε ορισμένες από τις πιο οδυνηρές για τη χώρα αποτυχίες στο πλαίσιο του Ελλάδα 2.0: αυτές που αφορούν την οικογένεια, το παιδί και την κοινωνική ένταξη.
Ζούμε σε μία χώρα στην οποία υποτίθεται ότι η στήριξη της οικογένειας με κάθε τρόπο αποτελεί κορυφαία κυβερνητική προτεραιότητα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού και του κοινωνικού αποκλεισμού. Αλλά όπως είχε υπογραμμίσει και η βουλευτής Ευβοίας και υπεύθυνη του ΚΤΕ Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Καζάνη, τον Νοέμβριο του 2025 στη Βουλή στη συζήτηση για το δημογραφικό και τη μεσαία τάξη απευθυνόμενη στην κυβέρνηση: «Για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς: Κάθε χρόνο μένουν εκτός χιλιάδες παιδιά. Voucher δίνετε. Θέσεις δεν υπάρχουν. Είχατε την ευκαιρία να δημιουργηθούν 50.000 νέες θέσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Και εσείς την πετάξατε. Ζητήσατε να απενταχθεί το έργο από το Ταμείο. Έτσι στηρίζετε την οικογένεια;»
Έχοντας αυτά υπόψη, διαβάστε σε περίληψη μερικές μόνο από τις αδιανόητες χαμένες ευκαιρίες για την οικογένεια και το παιδί στο πλαίσιο του Ελλάδα 2.0, όπως αναδείχθηκαν και στην «Συγκριτική Μελέτη Μέτρων ΤΑΑ – πριν και μετά»:
- Στο αρχικό Ελλάδα 2.0 προβλεπόταν μέχρι τα τέλη 2024 η «ολοκλήρωση και στελέχωση τουλάχιστον 50.000 νέων θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς» (μέτρο 16919). Αυτός όμως ο στόχος όμως διαγράφηκε μετά από το Ταμείο Ανάκαμψης.
- Στο Ελλάδα 2.0 προβλέφθηκε επίσης στο πλαίσιο του μέτρου 16919 («Παιδική Προστασία») η «δημιουργία 135 Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με ένταξη των τομέων των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) για παιδιά ηλικίας 12-15 ετών» μέχρι τα τέλη 2025. Και αυτό το έργο όμως διαγράφηκε μετά από το Ταμείο Ανάκαμψης.
- Στο αρχικό Ελλάδα 2.0 προβλεπόταν, στο μέτρο 16945, μέχρι το 2024 «η ολοκλήρωση και στελέχωση τουλάχιστον 120 εγκαταστάσεων παιδικής μέριμνας εντός μεγάλων επιχειρήσεων: οι επιχειρήσεις τις οποίες στοχεύει αυτό το μέτρο είναι 50 επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζομένους (μεσαίες) και 70 επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους (μεγάλες)». Ήταν έργο προϋπολογισμού 16 εκατομμυρίων ευρώ. Όλο το μέτρο και το έργο όμως απεντάχθηκαν γρήγορα από το Ταμείο Ανάκαμψης.
- Στις 19/11/2025 με κυβερνητική απόφαση απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης το έργο, ύψους 8,3 εκατομμυρίων ευρώ, «υποστήριξη της κοινωνικής ενσωμάτωσης ατόμων στο φάσμα του αυτισμού (ΔΑΦ)» (μέτρο 16904) που αφορούσε στην υποστήριξη της εργασιακής ενσωμάτωσης τους μέσω της παροχής συμβουλευτικής υποστήριξης καθώς και επιδότησης του μισθολογικού κόστους και των εργοδοτικών εισφορών. Θα ωφελούνταν 200 οικογένειες.
- Πάλι στο μέτρο 16919 και στο αρχικό Ελλάδα 2.0 προβλεπόταν μέχρι τα τέλη του 2023 η «επαγγελματική αναδοχή 160 ανηλίκων με σοβαρές αναπηρίες (ποσοστό αναπηρίας άνω του 67 %) και/ή σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας» (μέτρο 16919). Και αυτός όμως ο στόχος διαγράφηκε μετά από το Ελλάδα 2.0.
- Κοινωνική ένταξη (μέτρο 16922): το Ελλάδα 2.0 προέβλεπε στο συγκεκριμένο ορόσημο «προγράμματα στήριξης της ένταξης για 7.000 δικαιούχους Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και έκδοση πιστοποίησης των δεξιοτήτων…». Μετά την τελευταία αναθεώρηση το συγκεκριμένο ορόσημο και η στήριξη 7.000 οικονομικά ευάλωτων συμπολιτών μας δεν υπάρχει πια στο Ελλάδα 2.0.
- Μπορεί Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία να κατασκευάζουν χιλιάδες κοινωνικές κατοικίες με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης μπροστά στη στεγαστική κρίση, το Ελλάδα 2.0 προέβλεπε όμως το εξής απίθανο νούμερο μέχρι τα τέλη του 2024 (μέτρο 16922): «Ολοκλήρωση προγράμματος ανακαίνισης 100 διαμερισμάτων (70 στον Δήμο Αθηνών και 30 στον Δήμο Θεσσαλονίκης) για 250 δικαιούχους. Το μέτρο αποσκοπεί στην παροχή στεγαστικής στήριξης στις πλέον ευάλωτες ομάδες που απειλούνται ή αντιμετωπίζουν έλλειψη στέγης». Το ακόμα πιο εξωπραγματικό είναι ότι και αυτός όμως ο ανεπαρκέστατος στόχος των 100 διαμερισμάτων μειώθηκε (!) μετά και έγινε «ανακαίνιση 50 διαμερισμάτων». Γιατί;
