Σύνοψη
- Συνδρομές χωρίς δημόσιο αντίκρισμα: Εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ρέουν ετησίως στα ταμεία πρωτοβάθμιων σωματείων και δευτεροβάθμιων ομοσπονδιών μέσω υποχρεωτικών ή άτυπων εισφορών των πωλητών, χωρίς καμία ουσιαστική ανταποδοτικότητα.
- Παντελής έλλειψη απολογιστικών ελέγχων: Παρά τις διατάξεις της νομοθεσίας για τους συνδικαλιστικούς φορείς, οι οικονομικές καταστάσεις και τα αποθεματικά παραμένουν απρόσιτα, χωρίς ποτέ να έχει διενεργηθεί ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος από ορκωτούς λογιστές.
- Θεσμική ασυλία και πολιτικές ισορροπίες: Η διαχρονική ανοχή των αρμόδιων διευθύνσεων και της τοπικής αυτοδιοίκησης συντηρεί ένα κλειστό σύστημα εξουσίας, όπου η συνδικαλιστική επιρροή ανταλλάσσεται με την απουσία διοικητικής εποπτείας.
- Αναγκαία η επέμβαση των ελεγκτικών μηχανισμών: Η γενικευμένη αδιαφάνεια επιβάλλει την άμεση ενεργοποίηση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και των οικονομικών εισαγγελέων για το άνοιγμα των τραπεζικών λογαριασμών των συνδικαλιστικών οργανώσεων του κλάδου.
————-
Αναλυτικά…..
Πίσω από τη βιτρίνα των καθημερινών πάγκων, τις φωνές των εμπόρων και τις επίσημες υπουργικές εξαγγελίες για ψηφιοποίηση, κρύβεται ένα από τα πιο ανθεκτικά και αδιαφανή συστήματα διαχείρισης δημόσιου και ιδιωτικού χρήματος: τα ταμεία των σωματείων και των ομοσπονδιών των λαϊκών αγορών.
Ενώ ο απλός παραγωγός και επαγγελματίας πωλητής βρίσκεται αντιμέτωπος με εξοντωτικά πρόστιμα, τεκμαρτή φορολόγηση και διασυνδεδεμένα POS, οι συνδικαλιστικοί φορείς που υποτίθεται ότι τον εκπροσωπούν λειτουργούν εδώ και δεκαετίες σε καθεστώς απόλυτου οικονομικού σκοταδισμού.
- Η ροή του χρήματος και τα «τυφλά» αποθεματικά
Κάθε μήνα, χιλιάδες δραστηριοποιούμενοι πωλητές στην επικράτεια –και κυρίως στην πολυπληθή Περιφέρεια Αττικής– καταβάλλουν συνδρομές, έκτακτες εισφορές και τέλη εγγραφής προς τους τοπικούς συλλόγους και τις αντίστοιχες ομοσπονδίες παραγωγών και επαγγελματιών.
Τα ποσά αυτά, αθροιζόμενα σε βάθος ετών, διαμορφώνουν έναν τζίρο πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει σταθερά αναπάντητο: Πού ακριβώς καταλήγουν αυτά τα κεφάλαια και ποιο είναι το ύψος των πραγματικών αποθεματικών;
Σύμφωνα με μαρτυρίες ανθρώπων του κλάδου, οι γενικές συνελεύσεις συχνά περιορίζονται σε συνοπτικές επικυρώσεις «προϋπολογισμών» διά βοής, χωρίς αναλυτικά παραστατικά, χωρίς ισολογισμούς αναρτημένους σε κοινή θέα και, κυρίως, χωρίς κανέναν εξωτερικό έλεγχο από ορκωτούς ελεγκτές.
Τα αποθεματικά, που θεωρητικά συγκεντρώνονται για την προστασία των μελών, την παροχή νομικής στήριξης ή την προβολή των αγορών, αντιμετωπίζονται από ορισμένες ισόβιες ηγεσίες ως ιδιωτικοί κουμπαράδες ειδικού σκοπού.
- Το άβατο των σωματείων και η κρατική συνενοχή
Το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο προβλέπει σαφείς κανόνες λογοδοσίας για τα συνδικαλιστικά σωματεία, ωστόσο στον χώρο του υπαίθριου εμπορίου έχει παγιωθεί μια άτυπη «ασυλία».
Ούτε τα Υπουργείο Εργασίας και Ανάπτυξης, ούτε οι αρμόδιες διευθύνσεις των Περιφερειών έχουν ζητήσει ποτέ να ανοίξουν τα βιβλία εσόδων-εξόδων των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων οργανώσεων.
Η έλλειψη διαχειριστικού ελέγχου δεν οφείλεται σε αμέλεια, αλλά σε πολιτική σκοπιμότητα. Οι ομοσπονδίες των λαϊκών αγορών συγκροτούν συμπαγείς εκλογικούς μηχανισμούς, ικανούς να κινητοποιούν χιλιάδες ψήφους σε αυτοδιοικητικές και εθνικές αναμετρήσεις.
Η ανταλλαγή είναι προφανής: πολιτική στήριξη ή έστω κοινωνική ειρήνη στο πεζοδρόμιο, με αντίτιμο την πλήρη απουσία ελέγχου στα συνδικαλιστικά ταμεία.
- Οι «χαμένοι» πόροι και οι αντιδράσεις της βάσης
Την ίδια ώρα, η δυσαρέσκεια στη βάση των βιοπαλαιστών των λαϊκών αγορών διογκώνεται. Νέοι παραγωγοί και επαγγελματίες, που παλεύουν να καλύψουν το κόστος παραγωγής και τα λειτουργικά έξοδα των πάγκων, διαπιστώνουν ότι οι εισφορές τους δεν επιστρέφουν ποτέ σε υποδομές.
Οι λαϊκές αγορές παραμένουν συχνά χωρίς στοιχειώδη καθαριότητα, ενίοτε χωρίς χημικές τουαλέτες, χωρίς σκίαστρα και χωρίς προγράμματα προώθησης των τοπικών προϊόντων.
«Πληρώνουμε κάθε μήνα χωρίς να ξέρουμε τι γίνονται τα λεφτά μας. Όταν ζητάμε απολογισμό, μας απαντούν με γενικότητες ή μας απομονώνουν», καταγγέλλει παλαιός παραγωγός της Β’ Αθηνών.
Η πλήρης απουσία διαφάνειας δημιουργεί εύλογες σκιές για αδιαφανείς δαπάνες, αμοιβές συμβούλων χωρίς αντίκρισμα, ταξίδια και δημόσιες σχέσεις που εξυπηρετούν αποκλειστικά το συνδικαλιστικό κατεστημένο.
Συνολικά…
Ο εκσυγχρονισμός του υπαίθριου εμπορίου δεν μπορεί να εξαντλείται σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες και κληρώσεις μέσω Ο.Π.Σ.Α.Α. για τους αδύναμους του κλάδου, αφήνοντας στο απυρόβλητο τα οικονομικά στεγανά των συνδικαλιστικών ηγεσιών. Η απαίτηση για διαφάνεια στα αποθεματικά και τις συνδρομές των σωματείων αποτελεί ζήτημα δημοκρατίας και δικαιοσύνης για τον ίδιο τον εμπορικό κόσμο. Η επέμβαση των ανεξάρτητων ελεγκτικών αρχών, το άνοιγμα των τραπεζικών λογαριασμών και η υποχρεωτική δημοσίευση ετήσιων ισολογισμών ελεγμένων από ορκωτούς λογιστές αποτελούν τη μόνη λύση για να σπάσει το απόστημα της αδιαφάνειας και να διασφαλιστεί ότι ο κόπος των παραγωγών δεν καταλήγει σε σκοτεινά κανάλια ιδιοτελούς διαχείρισης.
—————
Πηγές
- Νόμος 4849/2021 και τροποποιητικός ν. 5297/2026 για το υπαίθριο εμπόριο
- Καταστατικές διατάξεις πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων υπαίθριου εμπορίου
- Καταγγελίες μελών σωματείων παραγωγών και επαγγελματιών πωλητών Αττικής
