Λαϊκές Αγορές: Οδηγός επιβίωσης για παραγωγούς και πωλητές – Οι νέοι κανόνες και τα δικαιολογητικά

Σύνοψη

• Εποχική δραστηριότητα και διαφανής επιλογή: Διάθεση έως και 10% των συνολικών πάγκων ανά αγορά σε εποχικούς παραγωγούς για διάστημα έως 6 μήνες, με υποχρεωτική ηλεκτρονική κλήρωση μέσω Ο.Π.Σ.Α.Α. σε περιπτώσεις συνυποψηφίων.
• Αυστηρές προθεσμίες και απώλεια δικαιωμάτων: Οι αιτήσεις μετακίνησης και βελτίωσης θέσης εξετάζονται αποκλειστικά έως την 24η Μαρτίου και την 23η Σεπτεμβρίου, ενώ η αδικαιολόγητη αποχή 20 ημερών ετησίως οδηγεί σε αυτοδίκαιη έκπτωση.
• Μεταβιβάσεις και ειδικά καθεστώτα: Ορίζεται αυστηρό χρονικό παράθυρο 12 μηνών για μεταβίβαση άδειας λόγω θανάτου, ενώ για τους χειροτέχνες θεσπίζεται 5ετής άδεια με τρίμηνη ετήσια δραστηριοποίηση χωρίς υποχρέωση έναρξης στην εφορία.
• Πλήρης ψηφιοποίηση και μεταβατική λειτουργία: Οριστική κατάργηση των έντυπων στελεχών και υποχρεωτική μετάπτωση στο ψηφιακό μητρώο με προσκόμιση φορολογικών, ασφαλιστικών βεβαιώσεων, διασυνδεδεμένου ΦΗΜ/POS και στοιχείων ΟΣΔΕ/ΜΑΑΕ ή ΓΕΜΗ.

—————

Αναλυτικά…

Λαϊκές Αγορές (Εγκύκλιος 87954/2026): Οδηγός για Παραγωγούς και Επαγγελματίες Πωλητές– 6 ερωτοαπαντήσεις και δικαιολογητικά ψηφιοποίησης άδειας

Πρακτικός οδηγός ερωτήσεων και απαντήσεων (Q&A) για επαγγελματίες και παραγωγούς λαϊκών αγορών βάσει της εγκυκλίου 87954/2026 και μετατροπή της έντυπης άδειας υπαίθριου εμπορίου σε ψηφιακή με την έκδοση της σχετικής βεβαίωσης καταχώρισης στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Αδειοδότησης και Διαχείρισης Υπαίθριου Εμπορίου (Ο.Π.Σ.Α.Α.). Η αίτηση  του πωλητή στην αρμόδια αρχή (Δήμο ή Περιφέρεια) συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:

————

1. Πώς διατίθενται οι εποχικές θέσεις στους παραγωγούς;

• Ποσοστό θέσεων: Σε κάθε λαϊκή αγορά μπορεί να διατεθεί έως και το 10% των συνολικών θέσεων αποκλειστικά για την κάλυψη εποχικών αναγκών.
• Διάρκεια: Η άδεια χρήσης ισχύει για διάστημα έως 6 μηνών ανά παραγωγό. Η ίδια θέση μπορεί να παραχωρηθεί διαδοχικά σε διαφορετικούς παραγωγούς εντός του ίδιου έτους.
• Διαδικασία επιλογής: Η αίτηση δημοσιεύεται για 48 ώρες στον ιστότοπο της αρμόδιας αρχής. Αν υπάρξει μόνο ένας ενδιαφερόμενος, η θέση αποδίδεται άμεσα. Σε περίπτωση περισσότερων αιτήσεων, διενεργείται ηλεκτρονική κλήρωση μέσω του συστήματος Ο.Π.Σ.Α.Α.

2. Πότε και πώς μπορώ να ζητήσω βελτίωση θέσης ή μετακίνηση σε άλλη αγορά;

• Πού επιτρέπεται: Μόνο σε κενές θέσεις άλλων οργανωμένων αγορών εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας. Ειδικά για την Περιφέρεια Αττικής, η μετακίνηση επιτρέπεται σε διαφορετική αγορά εντός του ίδιου οργανωτικού κορμού.
• Προθεσμίες: Οι αιτήσεις υποβάλλονται και εξετάζονται εντός διαστήματος ενός μηνός, με αυστηρές καταληκτικές ημερομηνίες: 24η Μαρτίου & 23η Σεπτεμβρίου
• Επιλογή: Εάν εκδηλωθεί ενδιαφέρον από περισσότερους υποψηφίους για την ίδια κενή θέση, πραγματοποιείται ηλεκτρονική κλήρωση.

3. Πότε χάνεται οριστικά μια θέση σε λαϊκή αγορά (απώλεια θέσης);

• Όριο απουσιών: Η αδικαιολόγητη μη προσέλευση για 20 ημέρες ετησίως λογίζεται αυτοδίκαια ως σιωπηρή παραίτηση από τη θέση.
• Διαδικασία: Η αρμόδια αρχή εκδίδει διαπιστωτική πράξη έκπτωσης.
• Δικαίωμα ένστασης: Ο πωλητής έχει προθεσμία 15 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης για να καταθέσει ένσταση με τα σχετικά αποδεικτικά δικαιολόγησης.

4. Τι ισχύει για τη μεταβίβαση άδειας σε περίπτωση θανάτου;

• Χρονικό περιθώριο: Η αίτηση μεταβίβασης από τους νόμιμους δικαιούχους πρέπει να υποβληθεί εντός 12 μηνών από την ημερομηνία θανάτου του κατόχου.
• Συνέπεια εκπρόθεσμης αίτησης: Εάν παρέλθει το 12μηνο χωρίς αίτηση, η άδεια παύει οριστικά και αυτοδίκαια να ισχύει, χωρίς δυνατότητα επαναφοράς.

5. Τι συμβαίνει με τις παλαιές έντυπες άδειες που έχουν λήξει;

• Κατάργηση εντύπων: Οι έντυπες άδειες δεν ανανεώνονται σε χαρτί, αλλά μετατρέπονται υποχρεωτικά σε ψηφιακές.
• Μεταβατικό καθεστώς: Όσοι διαθέτουν άδεια που έχει λήξει (χωρίς να έχει καταργηθεί/ανακληθεί), μπορούν να συνεχίσουν κανονικά τη δραστηριότητά τους. Απαιτείται αίτηση στην αρμόδια αρχή για τη λήψη βεβαίωσης ενεργής άδειας, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι τα απαιτούμενα δικαιολογητικά (ασφαλιστικά, φορολογικά κ.λπ.) βρίσκονται σε ισχύ.

6. Ποιες ρυθμίσεις αφορούν τους χειροτέχνες και καλλιτέχνες;

• Διάρκεια άδειας: Χορηγείται άδεια διάρκειας 5 ετών.
• Χρόνος δραστηριοποίησης: Δικαίωμα συμμετοχής στις αγορές για 3 μήνες ανά έτος κατά τη διάρκεια της πενταετίας.
• Φορολογική διευκόλυνση: Απαλλαγή από την υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας και απαλλαγή από τη χρήση φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού (ταμειακής), εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις του νόμου.

—————-

Μετατροπή της έντυπης άδειας υπαίθριου εμπορίου σε ψηφιακή και έκδοση της σχετικής βεβαίωσης καταχώρισης στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Αδειοδότησης και Διαχείρισης Υπαίθριου Εμπορίου (Ο.Π.Σ.Α.Α.). Η αίτηση  του πωλητή στην αρμόδια αρχή (Δήμο ή Περιφέρεια) συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:

1. Κοινά Δικαιολογητικά (Παραγωγοί & Επαγγελματίες Πωλητές)

• Αίτηση – Υπεύθυνη Δήλωση: Συμπλήρωση του τυποποιημένου εντύπου αίτησης με τα στοιχεία του κατόχου και τη δηλούμενη δραστηριότητα.
• Πρωτότυπη έντυπη άδεια: Το φυσικό στέλεχος του βιβλιαρίου ή το έντυπο της υφιστάμενης άδειας (ή επίσημο αντίγραφο αν έχει κατατεθεί).
• Δελτίο Αστυνομικής Ταυτότητας ή διαβατήριο (και άδεια διαμονής σε ισχύ για πολίτες τρίτων χωρών).
• Φορολογική Ενημερότητα: Αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας σε ισχύ για είσπραξη χρημάτων ή κάθε νόμιμη χρήση.
• Ασφαλιστική Ενημερότητα: Βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας (e-ΕΦΚΑ) σε ισχύ.
• Αποδεικτικό ταμειακής μηχανής (ΦΗΜ) & POS: Δήλωση έναρξης / λειτουργίας διασυνδεδεμένου Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού και ενεργού τερματικού POS.
• Βεβαίωση καταβολής ημερήσιου τέλους / εισφοράς: Αποδεικτικό τακτοποίησης ή ρύθμισης των οικονομικών οφειλών προς τον φορέα λειτουργίας των λαϊκών αγορών.
• Πιστοποιητικό υγείας: Εφόσον πρόκειται για πώληση ειδών τροφίμων ή νωπών αγροτικών προϊόντων.

2. Ειδικά Δικαιολογητικά ανά Κατηγορία

Για Παραγωγούς Πωλητές:

• Βεβαίωση Εγγραφής στο ΜΑΑΕ: Βεβαίωση εγγραφής στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ως κατά κύριο επάγγελμα αγρότης ή μη).
• Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (Δήλωση ΟΣΔΕ): Αντίγραφο της τελευταίας δήλωσης καλλιέργειας/εκτροφής, από την οποία προκύπτουν τα παραγόμενα είδη και οι ποσότητες.

Για Επαγγελματίες Πωλητές:

• Στοιχεία Μητρώου Επιχείρησης (AADE): Εκτύπωση προσωποποιημένης πληροφόρησης από το myAADE με τους ενεργούς ΚΑΔ (Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας) σχετικούς με το υπαίθριο εμπόριο λαϊκών αγορών.
• Αριθμός Γ.Ε.ΜΗ.: Αποδεικτικό εγγραφής ή επικαιροποίησης στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο.

3. Διαδικασία & Μεταβατικό Στάδιο

• Ηλεκτρονική ή φυσική υποβολή: Ο φάκελος κατατίθεται στην αρμόδια διεύθυνση υπαίθριου εμπορίου του οικείου Δήμου ή της Περιφέρειας (ή ψηφιακά μέσω του Ο.Π.Σ.Α.Α., όπου υποστηρίζεται απευθείας υποβολή).
• Έλεγχος νομιμότητας: Η υπηρεσία ελέγχει ότι η άδεια δεν έχει ανακληθεί ή καταργηθεί για λόγους παραβατικότητας.
• Βεβαίωση δραστηριοποίησης: Μέχρι την πλήρη ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής μετάπτωσης, εκδίδεται υπηρεσιακή βεβαίωση που πιστοποιεί ότι η άδεια είναι ενεργή, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη λειτουργία του πάγκου.