Σύνοψη: Η περίπτωση του Γιάννη Κωνσταντάτου αναδεικνύει ένα ευρύτερο φαινόμενο της σύγχρονης ελληνικής αυτοδιοίκησης: τη μετάβαση από τον δήμαρχο-διαχειριστή στον δήμαρχο με ισχυρό προσωπικό πολιτικό brand. Η πολυετής παρουσία του στον δήμο Ελληνικού-Αργυρούπολης, ο ρόλος του στον ΣΠΑΥ και η συμμετοχή του σε θεσμούς που συνδέονται με τη μεγάλη αστική ανάπλαση του Ελληνικού έχουν διευρύνει το πολιτικό του αποτύπωμα. Το ερώτημα πλέον είναι εάν η αναγνωρισιμότητα μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερη αυτοδιοικητική επιρροή.
————–
Αναλυτικά…
Από τη διοίκηση στην πολιτική επιρροή
Στην ελληνική αυτοδιοίκηση ο δήμαρχος ήταν ανέκαθεν το ισχυρότερο πολιτικό πρόσωπο ενός δήμου. Η εποχή, όμως, των κοινωνικών δικτύων άλλαξε σημαντικά τους όρους του παιχνιδιού. Η διοίκηση δεν αρκεί πλέον να παράγει έργο· πρέπει να το αφηγείται, να το οπτικοποιεί και να το εντάσσει σε μια συνεχή δημόσια αφήγηση.
γράφει ο «Σκεπτικιστής»
Στην περίπτωση του Γιάννη Κωνσταντάτου, η επικοινωνιακή παρουσία αποτελεί εδώ και χρόνια αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής του δραστηριότητας. Το Ελληνικό-Αργυρούπολη εμφανίζεται συχνά μέσα από το πρόσωπο του δημάρχου, γεγονός που ενισχύει την αναγνωρισιμότητα αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί μια απαιτητική σχέση ανάμεσα στον αιρετό και τον θεσμό.
Η επιτυχία, άλλωστε, έχει διπλή ανάγνωση. Όσο περισσότερο πιστώνεται σε ένα πρόσωπο, τόσο περισσότερο επιστρέφουν στο ίδιο πρόσωπο και οι αστοχίες.
- Το θεσμικό κεφάλαιο έχει μεγαλύτερη αξία από τα likes
Η πολιτική διαδρομή του Κωνσταντάτου δεν περιορίζεται στα δημοτικά όρια. Η προεδρία του ΣΠΑΥ από το 2019 αποτέλεσε έναν σημαντικό μηχανισμό διεύρυνσης της αυτοδιοικητικής του εμβέλειας, καθώς ο Σύνδεσμος λειτουργεί σε διαδημοτικό επίπεδο με αντικείμενο την προστασία και ανάπτυξη του Υμηττού.
Αντίστοιχα, η εμπλοκή του στον Φορέα Διαχείρισης Κοινοχρήστων του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού-Αγίου Κοσμά συνδέεται με ένα από τα σημαντικότερα έργα αστικής ανάπτυξης στην Αττική. Ο συγκεκριμένος φορέας έχει θεσμικά κατοχυρωμένες αρμοδιότητες για τη διαχείριση κοινόχρηστων χώρων, υποδομών και σχετικών υπηρεσιών.
Αυτό έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Η αυτοδιοικητική επιρροή δεν χτίζεται μόνο με δημόσιες εμφανίσεις. Χτίζεται μέσα από θεσμούς, συνεργασίες, διαπραγματεύσεις και κυρίως μέσα από την ικανότητα ενός αιρετού να συνθέτει διαφορετικά συμφέροντα.
- Η αναγνωρισιμότητα δεν είναι το ίδιο με την ηγεσία
Εδώ βρίσκεται και η δυσκολότερη εξίσωση. Ένας δήμαρχος μπορεί να είναι ιδιαίτερα αναγνωρίσιμος στην κοινή γνώμη, να διαθέτει ισχυρή ψηφιακή παρουσία και να έχει δημιουργήσει προσωπικό πολιτικό κεφάλαιο. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μπορεί να ηγηθεί ενός ευρύτερου αυτοδιοικητικού χώρου.
Οι δήμαρχοι έχουν δικές τους εκλογικές βάσεις, διαφορετικές προτεραιότητες και συχνά ανταγωνιστικές φιλοδοξίες. Η αυτοδιοίκηση λειτουργεί περισσότερο με συσχετισμούς παρά με προσωπική δημοφιλία.
Το πραγματικό τεστ, επομένως, είναι εάν η επιρροή ενός δημάρχου μπορεί να λειτουργήσει και έξω από το προσωπικό του επικοινωνιακό οικοσύστημα.
- Όταν το brand γίνεται πολιτικό ρίσκο
Η προσωποκεντρική πολιτική έχει ένα προφανές πλεονέκτημα: δημιουργεί καθαρό αφήγημα. Ο πολίτης γνωρίζει ποιος διοικεί και ποιος διεκδικεί την πολιτική ευθύνη.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Όταν σχεδόν κάθε θετική εξέλιξη συνδέεται με το ίδιο πρόσωπο, οι προσδοκίες αυξάνονται. Και όταν προκύπτουν καθυστερήσεις, προβλήματα ή αντιδράσεις, η απόσταση ανάμεσα στη διοίκηση και τον δήμαρχο μικραίνει επικίνδυνα.
Αυτό δεν είναι μόνο επικοινωνιακό ζήτημα. Είναι ζήτημα θεσμικής ανθεκτικότητας.
Η αυτοδιοίκηση κρίνεται τελικά από το εάν οι αποφάσεις αντέχουν στον χρόνο, εάν οι υπηρεσίες λειτουργούν, εάν οι υποδομές παραμένουν χρήσιμες και εάν οι πολίτες βλέπουν χειροπιαστή βελτίωση στην καθημερινότητά τους.
Η επόμενη πίστα είναι οι συμμαχίες
Η μεγάλη πρόκληση για τον Κωνσταντάτο, όπως και για κάθε δήμαρχο που επιδιώκει υπερτοπικό ρόλο, βρίσκεται πλέον στις συνεργασίες.
Η προσωπική προβολή μπορεί να ανοίξει πόρτες. Δεν μπορεί όμως να δημιουργήσει από μόνη της σταθερούς συσχετισμούς. Εκεί απαιτούνται συναινέσεις, αξιοπιστία και δυνατότητα να πείσεις άλλους αιρετούς ότι η δική σου πολιτική ατζέντα μπορεί να γίνει κοινή υπόθεση.
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο η επικοινωνία συναντά την πραγματική πολιτική. Γιατί η εικόνα μπορεί να δημιουργήσει έναν πρωταγωνιστή. Η ηγεσία, όμως, δημιουργεί συνοδοιπόρους.
Συνολικά…
Η περίπτωση Κωνσταντάτου δείχνει πώς η σύγχρονη αυτοδιοίκηση μετακινείται σταδιακά από το μοντέλο του δημάρχου που απλώς διοικεί στο μοντέλο του αιρετού που χτίζει παράλληλα ένα προσωπικό πολιτικό κεφάλαιο. Η πολυετής παρουσία στο Ελληνικό-Αργυρούπολη και οι ευρύτεροι θεσμικοί ρόλοι του παρέχουν μια πραγματική βάση επιρροής, η οποία υπερβαίνει τα στενά όρια ενός δήμου.
Το επόμενο βήμα, ωστόσο, είναι σαφώς δυσκολότερο. Η επικοινωνιακή αναγνωρισιμότητα πρέπει να μετατραπεί σε θεσμική αξιοπιστία, συνεργασίες και διαρκείς συμμαχίες. Παράλληλα, όσο περισσότερο ένα πολιτικό αφήγημα προσωποποιείται, τόσο περισσότερο αυξάνεται και η έκθεση του πρωταγωνιστή του.
Στην αυτοδιοίκηση η πραγματική ισχύς δεν αποτυπώνεται τελικά στον αριθμό των αναρτήσεων ή των εμφανίσεων. Αποτυπώνεται στο πόσο διαρκεί το έργο, πόσο αντέχουν οι θεσμοί και πόσοι είναι διατεθειμένοι να κινηθούν μαζί σου όταν η κάμερα έχει κλείσει.
