Σύνοψη: Η εκτός έδρας συνεδρίαση της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Επιτροπή των Περιφερειών, που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο, κατέληξε στην υιοθέτηση της «Διακήρυξης της Ρόδου». Το κείμενο ζητά έναν ισχυρό και φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την περίοδο 2028-2034, με διατήρηση της πολιτικής συνοχής ως βασικού επενδυτικού εργαλείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν την ανάγκη δημιουργίας νέων ιδίων πόρων της ΕΕ, ώστε να αποφευχθούν περικοπές σε κρίσιμες πολιτικές και αναπτυξιακά προγράμματα. Παράλληλα, ανέδειξαν τον καθοριστικό ρόλο των Περιφερειών και των Δήμων στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών. Η Διακήρυξη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις τοπικές ανάγκες, στην εδαφική συνοχή, στην ενίσχυση των νησιωτικών και αγροτικών περιοχών και στην προώθηση ενός μοντέλου πολυεπίπεδης διακυβέρνησης που φέρνει την Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες.
———–
Αναλυτικά…
«Διακήρυξη της Ρόδου»: το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα στην Επιτροπή των Περιφερειών ζητά έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με επίκεντρο τις τοπικές πραγματικότητες και ισχυρή περιφερειακή συνεργασία
Μετά από πρόσκληση του Γιώργου Χατζημάρκου, Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου και μέλους της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (EPP-CoR), περισσότεροι από 100 Περιφερειάρχες και Δήμαρχοι, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, νέοι αιρετοί της τοπικής αυτοδιοίκησης και εκπρόσωποι εθνικών πολιτικών φορέων συγκεντρώθηκαν στη Ρόδο, στις 29 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο της εκτός έδρα Συνεδρίασης της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Επιτροπή των Περιφερειών (EPP-CoR), προκειμένου να συζητήσουν το μέλλον του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028–2034.
Υπό τον τίτλο «Παραδίδοντας την Ευρώπη Μαζί: Τοποθετώντας τις Περιφέρειες στην Καρδιά του Επόμενου ΠΔΠ», οι συμμετέχοντες υιοθέτησαν τη «Διακήρυξη της Ρόδου», με την οποία ζητούν έναν φιλόδοξο και ισχυρό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ικανό να ανταποκριθεί τόσο στις παραδοσιακές όσο και στις νέες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρώντας παράλληλα την πολιτική συνοχής ως το βασικό μακροπρόθεσμο επενδυτικό εργαλείο της ΕΕ.
Οι ομιλητές υπογράμμισαν την ανάγκη δημιουργίας νέων, πραγματικών ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να αποφευχθούν περικοπές σε κρίσιμα προγράμματα, ενώ κάλεσαν για την έγκαιρη υιοθέτηση του επόμενου ΠΔΠ έως το τέλος του 2026.
Παράλληλα, τόνισαν ότι ο μελλοντικός ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να παραμείνει προσανατολισμένος στις τοπικές ιδιαιτερότητες και ευαίσθητος στις εδαφικές ανάγκες, με πλήρη συμμετοχή των Δήμων και των Περιφερειών στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μελλοντικών Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης.
Ανοίγοντας τις εργασίες της συνάντησης, ο Γιώργος Χατζημάρκος υπογράμμισε ότι η Διακήρυξη της Ρόδου αποστέλλει «ένα ισχυρό και ξεκάθαρο μήνυμα» από Δήμους και Περιφέρειες και των 27 κρατών-μελών, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Η Ευρώπη που οραματιζόμαστε δεν εξαντλείται σε δημοσιονομικούς δείκτες και λογιστικές πράξεις, αλλά ταυτίζεται με τη Δημοκρατία, τον σεβασμό, τη συμμετοχή και τα δικαιώματα των πολιτών στην πράξη. Οι μεγάλες κρίσεις της εποχής μας πρέπει να γίνουν η αφορμή για περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη. Μια Ευρώπη που επενδύει στις τοπικές κοινωνίες της, ενισχύει την πολιτική συνοχής και εξελίσσει τα εργαλεία της ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες γεωπολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις.
Αυτός ο ευγενής αγώνας, που φέρει πλέον το όνομα της Ρόδου, αποτελεί μια μεγάλη νίκη για τις τοπικές κοινωνίες και ένα αποφασιστικό βήμα για μια πιο δίκαιη, πιο ισχυρή και πιο ανθρώπινη Ευρώπη, παρούσα δίπλα σε κάθε πολίτη, από το μεγαλύτερο αστικό κέντρο έως το πιο απομακρυσμένο νησί και τη μικρότερη ορεινή κοινότητα.»
Η Πρόεδρος της Ομάδας του ΕΛΚ στην Επιτροπή των Περιφερειών, Sari Rautio, τόνισε ότι εάν η Ευρώπη επιθυμεί να ανταποκριθεί τόσο στις υφιστάμενες προτεραιότητες όσο και στις νέες φιλοδοξίες της, «ο προϋπολογισμός πρέπει επίσης να είναι πιο φιλόδοξος».
Η ίδια επανέλαβε ότι η πολιτική συνοχής παραμένει «μία από τις πιο απτές εκφράσεις αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και το μοναδικό εργαλείο μακροπρόθεσμων επενδύσεων που βασίζεται στις τοπικές ανάγκες. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι δαπάνες της ΕΕ πρέπει να διατηρήσουν τον τοπικό τους χαρακτήρα και να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, σεβόμενες την πολυμορφία των ευρωπαϊκών εδαφών, συμπεριλαμβανομένων των νησιών, των αγροτικών περιοχών και των περιφερειών που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικά μειονεκτήματα.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό, την Καταπολέμηση της Απάτης και τη Δημόσια Διοίκηση, Piotr Serafin, επισήμανε ότι ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μπορεί να καταστεί εφικτός μόνο μέσα από ένα φιλόδοξο πακέτο νέων, πραγματικών ιδίων πόρων. Προειδοποιώντας ότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας για τους ιδίους πόρους θα επαναφέρει αναπόφευκτα τη συζήτηση περί περικοπών, κάλεσε τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να στηρίξουν την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Επίτροπος Serafin τόνισε επίσης τη σημασία της ταχείας ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων για το επόμενο ΠΔΠ, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026 πρέπει να αποτελέσει «μία από τις προτεραιότητες», προς όφελος τόσο των κρατών-μελών όσο και των περιφερειών.
Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Raffaele Fitto, υπογράμμισε ότι τα μελλοντικά Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης θα ενισχύσουν τις συνέργειες μεταξύ των πολιτικών της ΕΕ που εφαρμόζονται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, διατηρώντας παράλληλα τη συνοχή και την εδαφική σύγκλιση μεταξύ των βασικών τους στόχων. Τόνισε ότι η στήριξη θα συνεχίσει να επικεντρώνεται στις περιοχές με τις μεγαλύτερες ανάγκες, προσφέροντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ευελιξία ώστε τα προγράμματα να προσαρμόζονται στις τοπικές πραγματικότητες. Ο Αντιπρόεδρος Fitto επανέλαβε επίσης τον καθοριστικό ρόλο των περιφερειακών και τοπικών αρχών στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, δηλώνοντας ότι «τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης θα βασίζονται στη συνεργασία και στη λήψη αποφάσεων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο μέσω ειδικών περιφερειακών κεφαλαίων, διατηρώντας το ίδιο μοντέλο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης της πολιτικής συνοχής. Ο ρόλος των περιφερειών θα παραμείνει καθοριστικός. Οι περιφερειακές αρχές θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής και θα παραμείνουν βασικοί συνομιλητές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Ο Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι: «Η Πολιτική Συνοχής δεν είναι απλώς ένα εργαλείο αναδιανομής πόρων. Είναι επένδυση στο μέλλον της Ευρώπης, που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, τη συνοχή και τη σταθερότητά της.
Στη Ρόδο συζητήσαμε σήμερα την ανάγκη οι Περιφέρειες να έχουν ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση και την υλοποίηση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της ΕΕ. Συζητήσαμε επίσης πώς ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις και να στηρίξει το όραμά μας για μια Ευρώπη ισχυρή οικονομικά και πολιτικά, που θα προσφέρει ευημερία, ανάπτυξη και ασφάλεια σε όλους τους πολίτες της.
Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ως η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στην Ευρώπη, δεσμεύεται να συνεχίσει να εργάζεται με υπευθυνότητα και αποφασιστικότητα προς αυτή την κατεύθυνση.»
Συνολικά…
Η «Διακήρυξη της Ρόδου» αποτελεί μια πολιτική παρέμβαση με ιδιαίτερη βαρύτητα στη συζήτηση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της χρηματοδοτικής της αρχιτεκτονικής. Το βασικό της μήνυμα είναι ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά μέσα από κεντρικές αποφάσεις, αλλά απαιτούν ισχυρή συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Η επιμονή στη διατήρηση της πολιτικής συνοχής ως πυλώνα του νέου προϋπολογισμού αντανακλά την ανάγκη μείωσης των αναπτυξιακών ανισοτήτων και στήριξης των περιοχών με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ή διαρθρωτικές αδυναμίες. Παράλληλα, η αναζήτηση νέων ιδίων πόρων για την ΕΕ αναδεικνύει τη βούληση για ένα πιο ισχυρό και αυτάρκες ευρωπαϊκό οικονομικό πλαίσιο. Η Ρόδος μετατράπηκε έτσι σε σημείο αναφοράς για μια Ευρώπη πιο αποκεντρωμένη, πιο συμμετοχική και περισσότερο προσανατολισμένη στις ανάγκες των πολιτών της.
——–
*Τις συζητήσεις συντόνισε η Αλίκη Μοσχή-Gauguet, ειδική διεθνών σχέσεων και πολιτιστικής διπλωματίας.
