Σύνοψη: Η απευθείας ανάθεση «συμβουλευτικών υπηρεσιών για μελέτη βιωσιμότητας του πολιτισμικού προϊόντος της πολιτισμικής παραγωγής και προσφοράς στο μέλλον, της αύξησης της αναγνωσιμότητας του συνολικού πολιτισμικού προϊόντος που παράγεται και της διατήρησης της ενεργούς συμβολής του πολιτισμικού προϊόντος στην οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική και περιβαλλοντική ανάπτυξη Δήμου…» επαναφέρει τη συζήτηση για τον τρόπο αξιοποίησης των δημοτικών πόρων. Με κόστος που αγγίζει τις 34.000 ευρώ, η υπόθεση δεν αφορά μόνο μια διοικητική διαδικασία αλλά τη συνολική φιλοσοφία του στρατηγικού σχεδιασμού στους δήμους. Το ερώτημα δεν είναι αν τέτοιες μελέτες είναι χρήσιμες, αλλά αν παράγουν μετρήσιμο αποτέλεσμα ή παραμένουν θεωρητικά κείμενα. Η σύνδεση του πολιτισμού με την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανάπτυξη απαιτεί σαφείς δείκτες αξιολόγησης και πραγματική εφαρμογή. Χωρίς αυτά, η μελέτη κινδυνεύει να λειτουργήσει περισσότερο ως διοικητικό προϊόν παρά ως εργαλείο πολιτικής αλλαγής.
————
Αναλυτικά…
Ο Πολιτισμός στη Δίνη των Απευθείας Συμβάσεων φερόμενων μελετών…
Η φαινομενικά τεχνική διατύπωση μιας σύμβασης για «παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την βιωσιμότητα του πολιτισμικού προϊόντος της πολιτισμικής παραγωγής και προσφοράς στο μέλλον, της αύξησης της αναγνωσιμότητας του συνολικού πολιτισμικού προϊόντος που παράγεται και της διατήρησης της ενεργούς συμβολής του πολιτισμικού προϊόντος στην οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική και περιβαλλοντική ανάπτυξη Δήμου…» μοιάζει εκ πρώτης όψεως ουδέτερη, σχεδόν αθώα. Στην πραγματικότητα όμως αποκαλύπτει ένα ολόκληρο υπόστρωμα διοικητικής κουλτούρας, όπου ο πολιτισμός μετατρέπεται σε αντικείμενο μελέτης επί χάρτου και όχι σε ζωντανή κοινωνική διαδικασία, με μόνο στόχο και σκοπό την σκοπούμενη καταδολίευση των οικονομικών πόρων του δήμου…
Η ανάθεση ύψους περίπου 34.000 ευρώ μέσω διαδικασίας απευθείας σύμβασης δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό αλλά μέρος μιας ευρύτερης κανονικότητας στην τοπική αυτοδιοίκηση. Εκεί όπου η ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό συναντά την ευκολία της εξωτερικής ανάθεσης, δημιουργείται ένα γκρίζο πεδίο: ανάμεσα στην τεκμηριωμένη πολιτική και την τυπική εκπλήρωση διοικητικών υποχρεώσεων.
Το αντικείμενο της συγκεκριμένης μελέτης είναι ενδεικτικό της νέας γλώσσας της διακυβέρνησης. Όροι όπως «βιωσιμότητα πολιτισμικού προϊόντος», «αναγνωρισιμότητα πολιτιστικής παραγωγής» και «συμβολή στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη» συγκροτούν ένα εννοιολογικό πλαίσιο ευρύ, σχεδόν απεριόριστο. Όσο πιο γενικός ο στόχος, τόσο δυσκολότερη η αξιολόγηση του αποτελέσματος.
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η βασική αντίφαση: ενώ η μελέτη φαινομενικά τουλάχιστον, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εργαλείο στρατηγικής ανάπτυξης, δεν συνοδεύεται από σαφείς μηχανισμούς μέτρησης της επιτυχίας της. Τι σημαίνει πρακτικά «ενίσχυση της πολιτιστικής αναγνωρισιμότητας»; Πώς αποτυπώνεται σε δείκτες η «συμβολή στην κοινωνική συνοχή»; Και κυρίως, ποιος ελέγχει αν οι προτάσεις αυτές εφαρμόζονται ή απλώς καταγράφονται;
Η εμπειρία της ευρωπαϊκής και ελληνικής αυτοδιοίκησης δείχνει ότι τέτοιου τύπου μελέτες συχνά εγκλωβίζονται σε έναν πολύ ακριβό κοστολογικά κύκλο παραγωγής εγγράφων χωρίς αντίστοιχη υλοποίηση. Παράγονται υψηλού κόστους εκθέσεις, διαγνώσεις και στρατηγικά σχέδια, τα οποία όμως σπάνια μετασχηματίζονται σε μετρήσιμες παρεμβάσεις στον πολιτιστικό ιστό μιας πόλης, με μόνους ουσιαστικά ωφελούμενους τους με ιδιαίτερα μεγάλη αμοιβή συντάκτες τους…
Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Ακόμη και αν το ποσό των 34.000 ευρώ δεν θεωρείται υπερβολικό με βάση τα διοικητικά δεδομένα, το κρίσιμο ερώτημα αφορά την απόδοση της επένδυσης. Δημόσιο χρήμα που κατευθύνεται σε μελέτες στρατηγικού χαρακτήρα οφείλει να επιστρέφει στην κοινωνία ως πολιτική πράξη, όχι ως αρχειακό υλικό.
Σε αυτό το πλαίσιο, η απευθείας ανάθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Δεν είναι απλώς μια διαδικαστική επιλογή, αλλά ένας τρόπος παραγωγής πολιτικής πραγματικότητας. Η ταχύτητα της απόφασης δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη για διαφάνεια, τεκμηρίωση και ουσιαστική αξιολόγηση.
Ο πολιτισμός, όταν φέρεται να αντιμετωπίζεται ως «προϊόν προς βελτιστοποίηση», κινδυνεύει να απωλέσει τον κοινωνικό του πυρήνα. Δεν είναι εμπορική υπηρεσία ούτε στατιστικός δείκτης απόδοσης. Είναι ζωντανό πεδίο συμμετοχής, ταυτότητας και συλλογικής εμπειρίας. Και ακριβώς γι’ αυτό, δεν μπορεί να εγκλωβίζεται αποκλειστικά σε μελέτες συμβουλευτικού χαρακτήρα και κυρίως να «μετατρέπεται» σε εργαλείο παραγωγής και αιτιολόγησης μελετών άνευ ουσιαστικού περιεχομένου, με μόνο υπαρκτό τελικό αποτέλεσμα, όχι την χρησιμότητά τους, αλλά την αμοιβή των κατ’ ανάθεση συντακτών τους;…
Συνολικά…
Η υπόθεση της συγκεκριμένης ανάθεσης δεν αφορά μόνο μια διοικητική επιλογή, αλλά αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα στη λειτουργία της τοπικής διακυβέρνησης: την απόσταση ανάμεσα στον στρατηγικό σχεδιασμό και την πραγματική εφαρμογή του. Οι μελέτες βιωσιμότητας και πολιτιστικής ανάπτυξης έχουν αξία μόνο όταν λειτουργούν ως εργαλεία πολιτικής πράξης και όχι ως τυπικά παραδοτέα.
Η πρόκληση για την αυτοδιοίκηση δεν είναι να παράγει περισσότερα σχέδια, αλλά να μετατρέπει τα σχέδια αυτά σε μετρήσιμες παρεμβάσεις με κοινωνικό αντίκρισμα. Διαφορετικά, ο κίνδυνος είναι η αναπαραγωγή ενός συστήματος όπου η τεχνοκρατική γλώσσα καλύπτει την απουσία ουσιαστικής πολιτικής αξιολόγησης.
Το πραγματικό διακύβευμα παραμένει ένα: αν ο πολιτισμός υπηρετεί την κοινωνία ή αν εγκλωβίζεται σε έναν κύκλο συμβάσεων χωρίς αντίκρισμα στην καθημερινή ζωή των πολιτών.
————
Υ.Γ.1: Δεν έχει δημοσιοποιηθεί καμία «μελέτη» προϊόν της αναφερόμενης απόφασης και δεν έχει αναφερθεί έστω και ως προϋπόθεση για την υλοποίηση κάποιας επόμενου σταδίου δράσης με βάση τα υποτιθέμενα συμπεράσματά της…
————
Υ.Γ.2: Ο με απευθείας επιλογή και χωρίς καμία ερευνητική ή διαγωνιστική διαδικασία «ανάδοχος» της ποιο πάνω αναφερόμενης μελέτης, είναι συνεργάτης και μάλιστα σταθερός του συγκεκριμένου δήμου, ο οποίος του αναθέτει σε ετήσια βάση, πάντα με απευθείας ανάθεσης, διάφορες μελέτες συνολικής αξίας μεγαλύτερης των 120.000 ευρώ σε ετήσια βάση, αν και ποτέ δεν έχουν δημοσιοποιηθεί το τι αυτές καταγράφουν και προτείνουν συμπερασματικά…
————
Υ.Γ.3: Η σχετική απόφαση του δήμου για την απευθείας ανάθεση «παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για την εκπόνηση μελέτης βιωσιμότητας του πολιτισμικού προϊόντος, της πολιτισμικής παραγωγής και προσφοράς στο μέλλον, της αύξησης της αναγνωσιμότητας του συνολικού πολιτισμικού προϊόντος που παράγεται και της διατήρησης της ενεργούς συμβολής του πολιτισμικού προϊόντος στην οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική και περιβαλλοντική ανάπτυξη του Δήμου…» βρίσκεται στην διάθεση της στήλης… (όπως και αρκετές ακόμη για τον συγκεκριμένο «μελετητή»)
