Σύνοψη
- Θεσμική εμπλοκή και καταγγελία: Το ιδρυτικό μέλος του Φιλοζωικού Σωματείου Περιστερίου, Αγγελική Διαβατοπούλου, προσέφυγε εγγράφως στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, το Υπουργείο Εσωτερικών, τον Συνήγορο του Πολίτη και τον Δήμο Περιστερίου, καταγγέλλοντας συστηματική άρνηση παροχής δημόσιων εγγράφων.
- Το πρόσχημα της εισαγγελικής έρευνας: Η δημοτική αρχή, δια στόματος της Αντιδημάρχου Μαίρης Τσιώτα στο Δημοτικό Συμβούλιο, απέκρουσε τα αιτήματα διαφάνειας υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση εκκρεμεί στον εισαγγελέα και επομένως οι απαντήσεις θα δοθούν δικαστικά.
- Συγκεκριμένα αιτήματα ελέγχου: Η καταγγελία ζητά τη ρητή δημοσιοποίηση της απόφασης συγκρότησης της Πενταμελούς Επιτροπής Παρακολούθησης του ν. 4830/2021, αναλυτικά οικονομικά στοιχεία αναθέσεων και δαπανών, καθώς και το πλήρες μητρώο περισυλλογών, στειρώσεων και υιοθεσιών.
- Νομική βάση πρόσβασης: Προβάλλεται ευθέως το άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5143/2024), το οποίο δεν αναστέλλει τη διοικητική λογοδοσία ούτε την υποχρέωση χορήγησης δημοσίων εγγράφων λόγω εισαγγελικής προκαταρκτικής εξέτασης.
—————–
Αναλυτικά…
Η διοίκηση του Δήμου Περιστερίου και η Μαίρη Τσιώτα οφείλουν άμεσες, καθαρές απαντήσεις και έγγραφα για τα αδέσποτα.
Ένα εξαιρετικά κρίσιμο ζήτημα διοικητικής διαφάνειας, νομιμότητας και ορθής διαχείρισης δημόσιου χρήματος αναδεικνύεται στον Δήμο Περιστερίου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για τα ζώα συντροφιάς και η πρόσβαση των πολιτών σε κρίσιμα διοικητικά έγγραφα.
Η υπόθεση έλαβε επίσημες διαστάσεις μετά την πολυσέλιδη έγγραφη καταγγελία της Αγγελικής Διαβατοπούλου, ιδρυτικού μέλους φιλοζωικού σωματείου της πόλης. Η καταγγελία κοινοποιήθηκε ταυτόχρονα στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), στο Υπουργείο Εσωτερικών, στον Συνήγορο του Πολίτη και στις αρμόδιες δημοτικές υπηρεσίες.
- Η άρνηση πληροφόρησης και το επιχείρημα του εισαγγελέα
Αφετηρία της διαμάχης υπήρξε εξώδικη καταγγελία που είχε υποβληθεί τον περασμένο Αύγουστο προς τον Δήμο, η οποία παράλληλα είχε διαβιβαστεί στη ΓΑΔΑ, στο Τμήμα Προστασίας Ζώων και στην Εισαγγελία. Οι πολίτες ζητούσαν να πληροφορηθούν βασικά στοιχεία λειτουργίας των δημοτικών υπηρεσιών.
Δύο μήνες αργότερα, η απάντηση της διοίκησης στο Δημοτικό Συμβούλιο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η αρμόδια Αντιδήμαρχος, Μαίρη Τσιώτα, υποστήριξε δημόσια ότι εφόσον το ζήτημα έχει παραπεμφθεί στη δικαιοσύνη, ο Δήμος δεν υποχρεούται να απαντήσει διοικητικά, αλλά θα το πράξει ενώπιον των εισαγγελικών αρχών.
Η συγκεκριμένη θέση εγείρει μείζονα νομικά ερωτήματα. Στη δημόσια διοίκηση, η ποινική διερεύνηση δεν ταυτίζεται ούτε υποκαθιστά τη διοικητική υποχρέωση λογοδοσίας. Η γενική επίκληση εισαγγελικής έρευνας δεν συνιστά νόμιμο λόγο άρνησης χορήγησης διοικητικών εγγράφων.
- Το αυστηρό θεσμικό πλαίσιο και ο ν. 4830/2021
Σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο, η διαχείριση των αδέσποτων αποτελεί υποχρεωτική αρμοδιότητα των ΟΤΑ α΄ βαθμού. Ο ν. 4830/2021 προβλέπει ρητά τη σύσταση ειδικής Πενταμελούς Επιτροπής Παρακολούθησης σε κάθε δήμο, με συμμετοχή κτηνιάτρων και εκπροσώπων φιλοζωικών φορέων.
Η καταγγελία θέτει ευθέως το ερώτημα εάν η εν λόγω επιτροπή υφίσταται νόμιμα στο Περιστέρι. Ζητείται η κοινοποίηση της απόφασης συγκρότησής της, η σύνθεση των μελών της και ο αριθμός ανάρτησής της στη «Διαύγεια», καθώς και τα πρακτικά των συνεδριάσεών της.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο τίθενται τα πραγματικά δεδομένα των παρεμβάσεων. Οι πολίτες αξιώνουν ακριβή απολογισμό: πόσες περισυλλογές, στειρώσεις, εμβολιασμοί, νοσηλείες και επανεντάξεις πραγματοποιήθηκαν, αλλά και ποια ζώα οδηγήθηκαν τελικά σε νόμιμη υιοθεσία μέσω του Εθνικού Μητρώου.
- Οικονομικές δαπάνες και δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα
Ιδιαίτερο βάρος πέφτει στη διαχείριση των δημοτικών και κρατικών κονδυλίων. Η καταγγελία ζητά πλήρη πρόσβαση σε προϋπολογισμούς, εντάλματα πληρωμών, απευθείας αναθέσεις και συμβάσεις παροχής κτηνιατρικών υπηρεσιών ή προμήθειας ζωοτροφών για τις πρόσφατες οικονομικές χρήσεις.
Νομικό θεμέλιο του αιτήματος αποτελεί το άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999), όπως ενισχύθηκε πρόσφατα με το άρθρο 59 του ν. 5143/2024. Η νομοθεσία κατοχυρώνει την πρόσβαση των πολιτών σε δημόσια έγγραφα, επιβάλλοντας ειδική, έγγραφη αιτιολόγηση σε κάθε περίπτωση απόρριψης.
Όταν ένας δημόσιος φορέας επικαλείται περιορισμούς, οφείλει να προσδιορίζει επακριβώς τη σχετική νομική διάταξη και το εύρος απορρήτου για κάθε έγγραφο ξεχωριστά. Μια οριζόντια άρνηση διακινδυνεύει να αξιολογηθεί πειθαρχικά ως παράβαση καθήκοντος.
- Η ανάγκη διαφάνειας στην τοπική αυτοδιοίκηση
Η σχέση των δήμων με τις φιλοζωικές οργανώσεις δεν μπορεί να λειτουργεί σε καθεστώς αντιπαλότητας ή συσκότισης. Ο ίδιος ο νομοθέτης έχει αναγνωρίσει στα σωματεία θεσμικό ρόλο εταίρου και ελεγκτή στην προστασία των ζώων.
Όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν διαθέτουν πρωτογενή στοιχεία, η αξιοπιστία των δημοτικών προγραμμάτων υπονομεύεται. Η διαφάνεια στα οικονομικά και επιχειρησιακά δεδομένα αποτελεί τον μοναδικό ασφαλή δρόμο για την κατοχύρωση της νομιμότητας και της κοινωνικής εμπιστοσύνης.
Συνολικά…
Η υπόθεση του Δήμου Περιστερίου ξεπερνά τα τοπικά όρια και αναδεικνύει μια ευρύτερη παθογένεια της δημόσιας διοίκησης: τη μετάθεση της λογοδοσίας σε μελλοντικές δικαστικές διαδικασίες προκειμένου να αποφευχθεί ο άμεσος έλεγχος. Η επίκληση της εισαγγελικής έρευνας ως άλλοθι σιωπής προσκρούει ευθέως στις αρχές της χρηστής διοίκησης και του κράτους δικαίου.
Η εμπλοκή της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και του Συνηγόρου του Πολίτη δημιουργεί πλέον συνθήκες αυστηρής εποπτείας. Οι αρμόδιοι ελεγκτικοί φορείς καλούνται να αποφανθούν άμεσα εάν η διοίκηση του Δήμου Περιστερίου παραβιάζει το άρθρο 5 του ν. 2690/1999 και τις επιταγές του ν. 4830/2021. Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, η ενημέρωση των δημοτών για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και των ανυπεράσπιστων ζώων δεν αποτελεί χάρη, αλλά αυστηρή νομική υποχρέωση των αιρετών λειτουργών.
——————
Πηγές
- Επίσημη έγγραφη καταγγελία Αγγελικής Διαβατοπούλου, Ιδρυτικού Μέλους Φιλοζωικού Σωματείου Περιστερίου (Οκτώβριος 2026).
- Πρακτικά συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Περιστερίου (τοποθέτηση Αντιδημάρχου Μαίρης Τσιώτα).
- Νόμος 4830/2021 (ΦΕΚ Α΄ 169/18.09.2021) «Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς – Πρόγραμμα “ΑΡΓΟΣ”».
- Νόμος 2690/1999 (Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας, Άρθρο 5 «Πρόσβαση σε έγγραφα»), όπως τροποποιήθηκε με το Άρθρο 59 του Νόμου 5143/2024.
