Σύνοψη
- Μακροοικονομική τροχιά και αποκλιμάκωση χρέους: Η ελληνική οικονομία κινείται με ρυθμούς ανάπτυξης 2% και προβλεπόμενο 2,3% το 2027, ενώ το δημόσιο χρέος υποχωρεί από το 136,7% το 2026 στο 128,8% το 2027, με τελικό στρατηγικό στόχο το 120% το 2029.
- Πλήρης αξιοποίηση των τρεχόντων ευρωπαϊκών πόρων: Η Ελλάδα διασφάλισε 36 δισεκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης (περίπου 16% του ΑΕΠ) ολοκληρώνοντας όλα τα ορόσημα, ενώ στο ΕΣΠΑ 2021–2027 έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί άνω των 17.600 επιχειρηματικών σχεδίων ύψους σχεδόν 4 δισ. ευρώ.
- Χρηματοδοτικό δίχτυ άνω των 100 δισ. ευρώ για τη νέα δεκαετία: Η μετάβαση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης θωρακίζεται με 19 δισ. ευρώ από το υπόλοιπο του ΕΣΠΑ έως το 2029, 23 δισ. ευρώ από το ενισχυμένο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 και το προσεχές ΠΔΠ 2028–2034 ύψους περίπου 49,5 δισ. ευρώ.
- Στοχευμένες επενδύσεις σε ενέργεια και κοινωνική συνοχή: Περισσότερα από 5 δισ. ευρώ κινητοποιούνται από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, συμπληρούμενα από 4 δισ. ευρώ για δίκτυα, αποθήκευση και απαθρακονικοποίηση νήσων, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας ως εξαγωγέα ενέργειας.
—————–
Αναλυτικά…
Το τέλος του RRF και η επόμενη επενδυτική ημέρα
Η συζήτηση για την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας συχνά τροφοδοτεί σενάρια απότομης επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην πράξη, ωστόσο, η επόμενη ημέρα για την Ελλάδα σχεδιάζεται πάνω σε ένα πολυεπίπεδο πλέγμα εθνικών και ευρωπαϊκών εργαλείων.
Κατά την ομιλία του στο 6ο Διεθνές Συνέδριο του Συνδέσμου Ελλήνων Χρηματοοικονομολόγων, εκπροσωπώντας τον Πρωθυπουργό, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης ξεκαθάρισε ότι η αναπτυξιακή δυναμική δεν διακόπτεται. Αντιθέτως, συγκροτείται ένας σταθερός χρηματοδοτικός διάδρομος δεκαετίας, ο οποίος υπερβαίνει τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η στρατηγική αυτή απαντά στη βασική πρόκληση της οικονομίας: τη διατήρηση των επενδύσεων σε υψηλά επίπεδα, ώστε να αποτραπεί το λεγόμενο «επενδυτικό κενό» μόλις κλείσει ο κύκλος του RRF.
- Μακροοικονομική σταθερότητα και αποκλιμάκωση του χρέους
Η βάση αυτής της μετάβασης εδράζεται στην εξυγίανση των δημοσιονομικών μεγεθών. Η Ελλάδα καταγράφει πλέον αποδόσεις κρατικών ομολόγων χαμηλότερες από παραδοσιακές ισχυρές οικονομίες της ευρωζώνης, κεφαλαιοποιώντας τα συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα και την πιστή τήρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου δαπανών.
Παράλληλα, το προφίλ του δημοσίου χρέους παραμένει εξαιρετικά προστατευμένο, με μέση διάρκεια 17 έως 18 έτη και μέσο κόστος εξυπηρέτησης κάτω από 1,8%.
Αυτή η θωράκιση αποτυπώνεται καθαρά και στην πορεία αποκλιμάκωσης: από επίπεδα άνω του 200% το 2020, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται στο 136,7% το 2026 και στο 128,8% το 2027, με στόχο το 120% το 2029.
Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις αναμένεται να αγγίξουν το 18% του ΑΕΠ το 2026 και να ξεπεράσουν το 18,5% το 2027, έναντι μόλις 11% το 2019. Η ανεργία υποχωρεί στο 7,4%, σηματοδοτώντας τη δημιουργία άνω των 600.000 νέων θέσεων εργασίας.
- Οι άξονες της χρηματοδότησης των 100 δισεκατομμυρίων
Η κεφαλαιακή ρευστότητα διαρθρώνεται μέσα από τέσσερις βασικούς πυλώνες:
ΕΣΠΑ 2021–2027: Μετά την αρχική απορρόφηση και τη χρηματοδότηση 17.600 επιχειρηματικών σχεδίων (4 δισ. ευρώ), απομένουν περίπου 19 δισ. ευρώ έως το 2029. Οι πόροι αυτοί κατευθύνονται πλέον στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, τη στέγαση, τη διαχείριση υδάτων και την αμυντική βιομηχανία.
Ενισχυμένο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030: Διαθέτει 23 δισ. ευρώ για κρίσιμες εγχώριες υποδομές, ψηφιακές εφαρμογές και έργα περιβάλλοντος, ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία.
Πράσινη και Ενεργειακή Μετάβαση: Περιλαμβάνει πάνω από 5 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, 1,7 δισ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για δίκτυα και αποθήκευση, καθώς και 2,3 δισ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων.
Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034: Ο αρχικός σχεδιασμός εκκινεί από τα 49,5 δισ. ευρώ, με την οριστικοποίησή του να τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, κατά την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Σε αυτά προστίθεται η μόχλευση από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία έχει ήδη εγκρίνει δάνεια 10,5 δισ. ευρώ σε περισσότερες από 60.000 επιχειρήσεις.
- Ενεργειακός μετασχηματισμός και περιφερειακός ρόλος
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ενεργειακό τομέα. Η Ελλάδα λειτουργεί πλέον ως καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, μετατρέποντας τις επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση σε μοχλό μείωσης του λειτουργικού κόστους για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά.
Η συνδυαστική χρήση των ευρωπαϊκών κονδυλίων επιτρέπει στη χώρα να αναβαθμίσει τη γεωστρατηγική της θέση, λειτουργώντας ως σταθερός ενεργειακός κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Συνολικά…
Η μετάβαση από την έκτακτη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης σε ένα μακροπρόθεσμο μοντέλο βιώσιμων επενδύσεων αποτελεί το κρισιμότερο στοίχημα της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια. Η διασφάλιση πόρων άνω των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ απομακρύνει τον κίνδυνο αιφνίδιας επιβράδυνσης, παρέχοντας τον αναγκαίο χώρο για τον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών δομών.
Ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα μετατοπίζεται πλέον από τη διεκδίκηση των κονδυλίων στην ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα της υλοποίησής τους. Η έγκαιρη δημοπράτηση των έργων, η άρση γραφειοκρατικών εμποδίων και η διοχέτευση της ρευστότητας στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα θα κρίνουν εάν αυτή η δεκαετής γραμμή χρηματοδότησης θα μεταφραστεί σε μόνιμη παραγωγική αναβάθμιση και κοινωνική ευημερία.
—————
Πηγές
- Ομιλία Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, στο 6ο Διεθνές Συνέδριο του Συνδέσμου Ελλήνων Χρηματοοικονομολόγων.
- Στοιχεία Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (Πορεία υλοποίησης ΕΣΠΑ 2021–2027, RRF και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης).
- Δεδομένα Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (HDB).
———————–
Όλη η ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Νίκος Παπαθανάσης: Πάνω από 100 δις ευρώ εξασφαλισμένη χρηματοδότηση αναπτυξιακών επενδύσεων για την επόμενη μέρα του Ταμείου Ανάκαμψης
Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης κατά τη διάρκεια της ομιλίας του- εκπροσωπώντας τον Πρωθυπουργό- στο 6ο Διεθνές Συνέδριο που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Ελλήνων Χρηματοοικονομολόγων:
Σκεφτείτε το αυτό. Η χώρα που κάποτε ήταν το σύμβολο της κρίσης της Ευρωζώνης έχει τώρα χαμηλότερες αποδόσεις ομολόγων από δύο από τα ιδρυτικά μέλη της ΕΕ. Αυτό δεν είναι τύχη. Είναι αποτέλεσμα επιλογών:
- Συνεπή πρωτογενή πλεονάσματα.
- Πλήρης συμμόρφωση με τους νέους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες και τη συμφωνημένη πορεία δαπανών μας.
- Πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του μνημονίου. Ένα προφίλ χρέους με μέση διάρκεια 17 έως 18 έτη και μέσο κόστος τόκων κάτω από 1,8%.
Και μια κυβέρνηση με καθαρή εντολή και σταθερή πλειοψηφία. Σε έναν ταραγμένο κόσμο, η σταθερότητα δεν είναι σύνθημα. Είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Και η Ελλάδα το διαθέτει.
Η ανάπτυξη, θα φτάσει στο 2% φέτος και 2,3% το 2027, συνεχίζοντας με ρυθμούς υπερδιπλάσιους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι επενδύσεις, θα αγγίξουν το 18% το 2026 και αναμένεται ότι θα υπερβούν το 18,5% το 2027- από 11% το 2019, η μεγαλύτερη αύξηση στην Ε.Ε.. Η ανεργία, έπεσε στο 7,4% από 17,5% το 2019, με αποτέλεσμα τη δημιουργία πάνω από 600.000 θέσεων εργασίας. Το δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του Α.Ε.Π., που κινείται στο 136,7% το 2026 και στο 128,8% το 2027, με στόχο το 120% το 2029, όταν ήταν πάνω από 200% το 2020.
Η ανάπτυξη χρειάζεται χρηματοδότηση. Και εδώ η Ελλάδα έχει χτίσει κάτι μοναδικό: ένα βαθύ, διαφοροποιημένο σύνολο χρηματοδοτικών εργαλείων που λειτουργούν συνδυαστικά», σημείωσε, παραθέτοντας συγκεκριμένα μεγέθη:
Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF): Η Ελλάδα εξασφάλισε 36 δισεκατομμύρια ευρώ — περίπου το 16% του ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών μελών. Έχουμε ολοκληρώσει όλα τα ορόσημα και όλα τα αιτήματα πληρωμής και αναμένουμε να λάβουμε το 100% των πόρων που μας αναλογούν.
ΕΣΠΑ 2021–2027: Ένα πρόγραμμα ύψους περίπου 26 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ήδη έχουν χρηματοδοτηθεί περισσότερα από 17.600 επιχειρηματικά επενδυτικά σχέδια αξίας σχεδόν 4 δισεκατομμυρίων ευρώ, με την Ελλάδα να κατατάσσεται μεταξύ των πρωτοπόρων κρατών μελών στην απορρόφηση.
Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030: Περίπου 23 δισεκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των τρεχουσών δεσμεύσεων — χρηματοδοτώντας έργα υποδομής, ενέργειας, υδάτων και ψηφιακά έργα που δεν καλύπτονται από τα ευρωπαϊκά ταμεία.
Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB): Έχει εγκρίνει περισσότερα από 60.000 δάνεια αξίας 10,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει. Η επενδυτική δυναμική της Ελλάδας όμως όχι. Τα εργαλεία που θα χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη την επόμενη μέρα, είναι:
Συνέχιση του ΕΣΠΑ 2021–2027: Απομένουν περίπου 19 δισεκατομμύρια ευρώ προς επένδυση έως το 2029, επαναπροσανατολισμένα στις προτεραιότητες της ενδιάμεσης αναθεώρησης: ανταγωνιστικότητα, αμυντική-βιομηχανική ικανότητα, ανθεκτικότητα των υδάτων, στέγαση και ενέργεια.
Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα: Πάνω από 5 δισεκατομμύρια ευρώ για την Ελλάδα, για την προστασία των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων κατά την πράσινη μετάβαση.
Ταμείο Εκσυγχρονισμού & Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων: Περίπου 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ για αποθήκευση, δίκτυα και διασυνδέσεις, μαζί με 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ για τα νησιά. Έτσι μειώνουμε δομικά το ενεργειακό κόστος. Η Ελλάδα είναι ήδη καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας· στόχος μας είναι να γίνουμε ο ενεργειακός κόμβος της περιοχής.
Ενισχυμένο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης: Έχουμε διαθέσει 23 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2026–2030, υπερδιπλάσια σε σχέση με την περίοδο 2021–2025.
Νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο ΕΕ (2028–2034): Θα συμφωνηθεί πιθανότατα στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα κατέχει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Ο σχεδιασμός μας ξεκινά ήδη από περίπου 49,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αθροίστε τα όλα μαζί, και οι εθνικοί και ευρωπαϊκοί πόροι που είναι διαθέσιμοι στην ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια υπερβαίνουν τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Μια γραμμή χρηματοδότησης για μια δεκαετία.
