Κυριάκος Μητσοτάκης: Κυβερνητικό πακέτο ενεργειακής ανάσας, ευρωπαϊκές διεκδικήσεις και κοινωνικές τομές στο επίκεντρο της πολιτικής μας

Σύνοψη

• Ενεργειακές παρεμβάσεις στην αντλία: Θεσπίζεται οριζόντια επιδότηση 40 λεπτών στο πετρέλαιο θέρμανσης σε συνεργασία με τα διυλιστήρια (διαμόρφωση τιμής στα 1,55€/λτ. ή 1,35€/λτ. με το αυξημένο κατά 30% επίδομα για 1,2 εκατ. νοικοκυριά), μείωση 20 λεπτών στο diesel κίνησης και 10 λεπτών στην αμόλυβδη έως τις 31 Οκτωβρίου, καθώς και ενίσχυση του αλιευτικού πετρελαίου στα 40 λεπτά με ειδικό κονδύλι 15 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις αλιέων.
• Ευρωπαϊκό πλαίσιο και πρωτοβουλίες: Στη Σύνοδο Κορυφής δόθηκε το πράσινο φως στην Κομισιόν για εξειδίκευση της ελληνικής πρότασης περί έκτακτης δημοσιονομικής ευελιξίας για χώρες με πλεονάσματα, παράλληλα με την προώθηση ευρωπαϊκού μηχανισμού κατά των υβριδικών μεταναστευτικών απειλών και κοινών ρυθμίσεων πρόσβασης ανηλίκων στο διαδίκτυο.
• Παιδική προστασία και κοινωνικό κράτος: Κατατέθηκε προς ψήφιση το νομοσχέδιο για όριο ηλικίας 15 ετών στα social media από 1/1/2027 με τεχνική εφαρμογή μέσω Kids Wallet, ενώ διευρύνονται οι θέσεις σε παιδικούς σταθμούς (είσοδος από 2 ετών), επεκτείνονται τα σχολικά γεύματα σε 250.000 μαθητές και εγκαινιάστηκε θεραπευτήριο 50 κλινών στο Κιλκίς.
• Υποδομές, πράσινη μετάβαση και υγεία: Παραδόθηκε ο πρώτος ανακατασκευασμένος συρμός της Γραμμής 1 του Μετρό, τέθηκε σε λειτουργία η μεγαλύτερη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στη Θεσσαλία, επαναπατρίστηκαν 22 αρχαιότητες από το Ισραήλ, ενώ καταγράφηκαν 251 μεταμοσχεύσεις οργάνων από 114 δότες και εξειδικευμένες επεμβάσεις σε παιδιά χαμηλού βάρους στο Ωνάσειο.

——————-

Αναλυτικά…

Στοχευμένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις στην ενέργεια

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σε ένα περιβάλλον έντονων πληθωριστικών πιέσεων και παρατεταμένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές καυσίμων, η κυβέρνηση ενεργοποιεί ένα διευρυμένο πλέγμα μέτρων ανακούφισης. Η στρατηγική εστιάζει στην άμεση συμπίεση των τιμών στην κατανάλωση, αποφεύγοντας οριζόντιες δημοσιονομικές επιβαρύνσεις που θα υπονόμευαν την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Στον άξονα της θέρμανσης, η κρατική επιδότηση ανέρχεται στα 40 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο, με το σχετικό κόστος να επιμερίζεται μεταξύ κρατικού προϋπολογισμού και εγχώριων διυλιστηρίων. Η αρχική τιμή διάθεσης υποχωρεί στα 1,55 ευρώ το λίτρο από 1,95 ευρώ.

Παράλληλα, το επίδομα θέρμανσης ενισχύεται κατά 30% ανεξαρτήτως πηγής καυσίμου. Για τους δικαιούχους της ενίσχυσης —που υπολογίζονται σε 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά— η τελική τιμή του πετρελαίου θέρμανσης προσδιορίζεται στα επίπεδα του 1,35 ευρώ ανά λίτρο.

Στα καύσιμα κίνησης, εφαρμόζεται άμεση μείωση στην αντλία έως τις 31 Οκτωβρίου, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια ή γραφειοκρατικές διαδικασίες υποβολής αιτήσεων. Η μείωση διαμορφώνεται σε 20 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης και 10 λεπτά για την αμόλυβδη βενζίνη.

Συμπληρωματικά, για τον πρωτογενή τομέα και την παράκτια αλιεία, η επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου αυξάνεται στα 40 λεπτά ανά λίτρο για τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Παράλληλα, δεσμεύεται κονδύλι 15 εκατομμυρίων ευρώ για την αποζημίωση των αλιέων από ζημιές προστατευόμενων θαλάσσιων ειδών.

Ευρωπαϊκές ισορροπίες και θεσμικές προτάσεις

Στο ευρωπαϊκό πεδίο, η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής επικύρωσε τη συζήτηση γύρω από τρεις κρίσιμες ελληνικές προτάσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται πλέον να διαμορφώσει συγκεκριμένες νομοθετικές εισηγήσεις για την έκτακτη προσαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων.

Στόχος είναι να επιτραπεί σε κράτη-μέλη με καταγεγραμμένα πρωτογενή πλεονάσματα να αναπτύξουν στοχευμένα προγράμματα στήριξης χωρίς να απειλείται η ευρωπαϊκή δημοσιονομική σταθερότητα.

Ταυτόχρονα, εγκρίθηκε η προώθηση ενιαίου ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης υβριδικών απειλών στα εξωτερικά σύνορα, καθώς και ο καθορισμός αυστηρότερων ενωσιακών ορίων για την πρόσβαση ανηλίκων στις ψηφιακές πλατφόρμες.

• Κοινωνικό κράτος, ψηφιακός έλεγχος και δημόσια υγεία

Στην εσωτερική νομοθετική ατζέντα, δεσπόζει το νομοσχέδιο για τη θέσπιση ηλικιακού ορίου 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ρύθμιση τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027 για παιδιά γεννημένα από το 2013 και μετά, μεταφέροντας την ευθύνη ταυτοποίησης στις τεχνολογικές πλατφόρμες μέσω της εφαρμογής Kids Wallet.

Στην προσχολική αγωγή, η μετάβαση από τον βρεφικό στον παιδικό σταθμό μεταφέρεται πλέον στην ηλικία των 2 ετών, απελευθερώνοντας κρίσιμες θέσεις βρεφών. Στα αστικά κέντρα της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, η χωρητικότητα των μονάδων αυξάνεται έως και κατά 15%.

Στην εκπαίδευση, τα σχολικά γεύματα καλύπτουν πλέον 250.000 μαθητές σε 2.000 δημοτικά σχολεία υπό τους ελέγχους του ΟΠΕΚΑ και του ΕΦΕΤ. Στην υγεία, η προληπτική ιατρική εδραιώνεται μέσω των SMS του προγράμματος «Προλαμβάνω», ενώ στο Κιλκίς παραδόθηκε το νέο Θεραπευτήριο Χρόνιων Παθήσεων 50 κλινών.

• Υποδομές, ενεργειακή ασφάλεια και πολιτισμός

Στον τομέα των αστικών συγκοινωνιών, τέθηκε σε τροχιά ο πρώτος από τους 14 πλήρως ανακατασκευασμένους συρμούς της Γραμμής 1 του Μετρό, ενώ δρομολογείται η αναβάθμιση επιπλέον 10 συρμών και η προμήθεια 19 νέων.

Στην ενεργειακή αυτονομία, εγκαινιάστηκε στις Νέες Καρυές Θεσσαλίας η μεγαλύτερη αυτόνομη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στη χώρα, επένδυση των Metlen και Ομίλου Καράτζη, ενισχύοντας τη σταθερότητα του ηλεκτρικού δικτύου.

Στις αθλητικές υποδομές, υπεγράφη συμφωνία με τη LAMDA Development για το «Σπίτι της Γυμναστικής» στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού, παραχωρώντας το Υπόστεγο Β στην Ελληνική Γυμναστική Ομοσπονδία για 30 έτη.

Τέλος, στον πολιτισμό καταγράφηκε ο ιστορικός επαναπατρισμός 22 παράνομα εξαχθέντων αρχαιοτήτων από το Ισραήλ, ενώ στον ιατρικό τομέα ξεχώρισε η επιτυχής διενέργεια 251 μεταμοσχεύσεων από 114 δότες, με πρωτοποριακές επεμβάσεις νεφρού σε παιδιά χαμηλού βάρους στο Ωνάσειο.

Συνολικά…

Η κυβερνητική πολιτική κινείται σε ένα διπλό επίπεδο: από τη μία πλευρά, εφαρμόζει βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις αναχαίτισης του ενεργειακού κόστους και της ακρίβειας, και από την άλλη, διαμορφώνει μεσοπρόθεσμες διαρθρωτικές αλλαγές σε κρίσιμους τομείς όπως η ψηφιακή ασφάλεια των ανηλίκων, η ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και η αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών.

Η αποτελεσματικότητα των μέτρων αυτών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της διεθνούς αστάθειας, αλλά και από την ταχύτητα με την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση θα υιοθετήσει τις προτάσεις για δημοσιονομική ευελιξία.

Στο εσωτερικό μέτωπο, η έγκαιρη υλοποίηση των έργων υποδομής και η αυστηρή τήρηση των ελεγκτικών μηχανισμών στην αγορά και την κοινωνική πρόνοια συνιστούν τις βασικές παραμέτρους για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.

———————

Πηγές

• Επίσημη εβδομαδιαία ανασκόπηση κυβερνητικού έργου / Γραφείο Πρωθυπουργού
• Συμπεράσματα Συνόδου Κορυφής Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
• Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
• Υπουργείο Υγείας / Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ)
• Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών / ΣΤΑΣΥ
• Υπουργείο Πολιτισμού

———————

Όλη η κυριακάτικη (εβδομαδιαία) ανάρτηση του Κ.Μητσοτάκη

Κατά πλειοψηφία τα σχόλιά σας στην προηγούμενη ανασκόπηση ήταν υπέρ της νέας δομής. Οπότε θα την κρατήσουμε και, όπως θα δείτε, έχω ενσωματώσει κάποιες ιδέες που μου δώσατε.

Θα ξεκινήσω από τη Σύνοδο Κορυφής που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή και είχε έντονο ελληνικό χρώμα, καθώς τρεις μείζονες ελληνικές πρωτοβουλίες συζητήθηκαν εκτενώς και πήραν το πράσινο φως από τους Ευρωπαίους ηγέτες για να εξειδικευτούν περαιτέρω. Αναφέρομαι στην πρότασή μας για έκτακτη προσαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων λόγω της ενεργειακής κρίσης ώστε χώρες με πλεονάσματα, όπως η Ελλάδα, να μπορούν να στηρίξουν στοχευμένα για όσο διαρκεί η κρίση νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Σύνοδος ζήτησε από την Κομισιόν να έρθει με προτάσεις για αυτό το ζήτημα άμεσα. Αναφέρομαι επίσης στον ευρωπαϊκό μηχανισμό για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών στο μέτωπο της μετανάστευσης, σαν αυτή που ζήσαμε στον Έβρο το 2020 και πρόσφατα στη Θέουτα της Ισπανίας, και βεβαίως στη θέσπιση ενός πιο αυστηρού πλαισίου ηλικιακών ορίων για πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όλα αυτά είναι ελληνικές προτάσεις που γίνονται ευρωπαϊκές πολιτικές. Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί πιο γρήγορα και στα τρία μέτωπα και εμείς είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε να πιέζουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα έχει πλέον ισχυρή φωνή στην Ευρώπη και την αξιοποιεί για το συμφέρον των Ελλήνων και φυσικά των Ευρωπαίων πολιτών.

Σε ό,τι μας αφορά, αυτήν την εβδομάδα προχωρήσαμε σε νέα μέτρα για να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Πρώτα απ’ όλα, στη θέρμανση. Επιδοτούμε το πετρέλαιο κατά 40 λεπτά το λίτρο, με το κόστος να μοιράζεται ανάμεσα στο κράτος και τα διυλιστήρια, και αυξάνουμε κατά 30% το επίδομα θέρμανσης, ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιείται. Έτσι, το πετρέλαιο θέρμανσης θα διατίθεται στα 1,55 ευρώ αντί για 1,95, ενώ για όσους λαμβάνουν και το επίδομα, το κόστος υποχωρεί περίπου στα 1,35 ευρώ το λίτρο. Συνολικά, η στήριξη αφορά σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά.

Παρεμβαίνουμε και στα καύσιμα κίνησης, με μείωση της τιμής στην αντλία κατά 20 λεπτά στο diesel και 10 λεπτά στην αμόλυβδη, έως τις 31 Οκτωβρίου, χωρίς αιτήσεις και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Η μείωση περνά απευθείας στην τιμή που πληρώνει ο οδηγός. Ξέρω ότι οι πιέσεις παραμένουν μεγάλες και κανένα μέτρο από μόνο του δεν αρκεί για να τις εξαφανίσει. Γι’ αυτό θα παρακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις και θα προσαρμόζουμε τις παρεμβάσεις μας, κρατώντας δυνάμεις και για τους δύσκολους μήνες που έχουμε μπροστά μας.

Στα μέτρα αυτά προσθέτουμε και τη στήριξη των αλιέων. Πέρα από όσα ανακοινώσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, αυξάνουμε την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου από τα 16 στα 40 λεπτά το λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ενώ διαθέτουμε 15 εκ. ευρώ για την αποζημίωση των παράκτιων αλιέων από τις ζημιές που προκαλούν στα δίχτυα τους προστατευόμενα θαλάσσια είδη, δίνοντας λύση σε ένα πρόβλημα που τους απασχολεί εδώ και χρόνια.

Πέρα από τα ενεργειακά, αυτήν την εβδομάδα:

1. Ξεκίνησε η αποστολή των SMS για τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις καρκίνου του μαστού, στο πλαίσιο του «Προλαμβάνω», που είναι πλέον μόνιμη εθνική πολιτική υγείας. Θεωρώ ότι από τις πιο σημαντικές αλλαγές που έχουμε κάνει στο ΕΣΥ είναι ότι βάλαμε την πρόληψη στην καθημερινότητα των πολιτών και αρχίσαμε να χτίζουμε μια νέα κουλτούρα υγείας. Σας καλώ και πάλι, αν λάβετε το μήνυμα, να μην το αμελήσετε!
2. Παραδώσαμε στο Κιλκίς το νέο Θεραπευτήριο Χρόνιων Παθήσεων, ένα έργο που έμενε ημιτελές για χρόνια. Είναι μια σύγχρονη, αμιγώς δημόσια δομή 50 κλινών, που φιλοξενεί ήδη 38 συμπολίτες μας. Καθοριστική ήταν η συμβολή της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τις οποίες και ευχαριστούμε πολύ.
3. Ανοίγουμε περισσότερες θέσεις σε βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, με δύο αλλαγές που προχώρησε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Πρώτον, η μετάβαση από τον βρεφικό σταθμό στον παιδικό θα γίνεται από την ηλικία των 2 ετών αντί για 2,5, ώστε να ελευθερώνονται θέσεις κυρίως για βρέφη, χωρίς καμία έκπτωση στην ασφάλεια. Και δεύτερον, στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, οι σταθμοί θα μπορούν να δέχονται έως 15% περισσότερα παιδιά, αντί για 10% που προβλεπόταν μέχρι τώρα.
4. Επίσης, ξεκίνησε η διανομή των σχολικών γευμάτων, που φέτος φτάνουν σε περίπου 2.000 δημοτικά σχολεία σε 160 δήμους, με έως 250.000 γεύματα την ημέρα, 18.000 περισσότερα από πέρυσι. Από το 2019 η κάλυψη έχει σχεδόν διπλασιαστεί, καλύπτοντας σήμερα σχεδόν 1 στα 2 παιδιά. Να τονίσω ότι ο ΟΠΕΚΑ και ο ΕΦΕΤ ελέγχουν συστηματικά την παρασκευή και τη μεταφορά των γευμάτων, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα και η ασφάλειά τους.
5. Στην τελική ευθεία βρίσκεται και η σημαντική πρωτοβουλία μας για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους των social media. Το νομοσχέδιο που θεσπίζει όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (από 1η Ιανουαρίου 2027, για παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2013 και μετά) συζητείται πλέον στη Βουλή, με την ψηφοφορία να έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Πέμπτη. Δεν μπορούμε να ζητάμε μόνο από τους γονείς να προστατεύουν τα παιδιά τους, όταν απέναντί τους έχουν πλατφόρμες με αλγόριθμους σχεδιασμένους να τα κρατούν διαρκώς μπροστά σε μια οθόνη. Με το νέο πλαίσιο, η ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας περνά στις ίδιες τις πλατφόρμες, με τη βοήθεια του Kids Wallet και με προστασία των προσωπικών δεδομένων.
6. Ο πρώτος από τους 14 πλήρως ανακατασκευασμένους συρμούς του Ηλεκτρικού (γραμμή 1 του Μετρό) είναι γεγονός και είχα την ευκαιρία αυτήν την εβδομάδα να μπω σε αυτόν και να δω από κοντά την αλλαγή. Θα ακολουθήσει η ανακατασκευή επιπλέον 10 συρμών, ενώ παράλληλα, στις Γραμμές 2 και 3 αναβαθμίζουμε 12 συρμούς, προσθέτοντας κλιματισμό, και προχωρούμε στην προμήθεια 19 νέων, εκ των οποίων οι 7 για το αεροδρόμιο.
7. Στις Νέες Καρυές της Θεσσαλίας εγκαινιάσαμε τη μεγαλύτερη αυτόνομη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην Ελλάδα, μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, έργο της Metlen και του Ομίλου Καράτζη. Με απλά λόγια, αποθηκεύει την ενέργεια που περισσεύει από τον ήλιο και τον άνεμο, ώστε να διοχετεύεται στο σύστημα όποτε χρειάζεται.
8. Υπογράψαμε τη συμφωνία με τη LAMDA Development για τη δημιουργία του «Σπιτιού της Γυμναστικής» στο Ελληνικό. Το Υπόστεγο Β του πρώην αεροδρομίου θα αποκτήσει νέα ζωή, καθώς θα μετατραπεί σε ένα από τα πιο σύγχρονα προπονητήρια της Ευρώπης και θα παραχωρηθεί για 30 χρόνια στην Ελληνική Γυμναστική Ομοσπονδία ώστε να προπονούνται οι εθνικές μας ομάδες και χιλιάδες αθλητές και αθλήτριες. Είναι, άλλωστε, το λιγότερο που τους οφείλουμε.
9. Και στον πολιτισμό, είχαμε την επιστροφή από το Ισραήλ είκοσι δύο αρχαιοτήτων που είχαν φύγει παράνομα από τη χώρα μας. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται επαναπατρισμός από τη συγκεκριμένη χώρα και σίγουρα είναι ένα σημαντικό βήμα στη συνεργασία μας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, σε έναν μαραθώνιο επαναπατρισμού που φυσικά συνεχίζουμε.

Για το τέλος άφησα μια σημαντική εξέλιξη από τον χώρο της υγείας, που αφορά τις μεταμοσχεύσεις οργάνων. Από την αρχή της χρονιάς έχουν πραγματοποιηθεί 251 μεταμοσχεύσεις, χάρη σε 114 δότες οργάνων. Είναι σημαντικό ότι οι μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα προχωρούν και ότι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να βρουν τη θεραπεία που χρειάζονται. Θέλω όμως να σταθώ ιδιαίτερα στις οικογένειες των δοτών. Σε ανθρώπους που, ενώ βίωναν μια τόσο δύσκολη απώλεια, πήραν μια απόφαση που έσωσε άλλες ζωές. Τους οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ. Όπως και στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και όλους όσοι εργάζονται για να γίνονται αυτές οι μεταμοσχεύσεις. Υπάρχει και μια ακόμη σημαντική εξέλιξη: στο Ωνάσειο πραγματοποιούνται πλέον μεταμοσχεύσεις νεφρού από ζώντες δότες ακόμη και σε παιδιά πολύ χαμηλού βάρους. Ήδη οκτώ παιδιά έχουν αντιμετωπιστεί εδώ, στην Ελλάδα, χωρίς να χρειαστεί να φύγουν μακριά από τις οικογένειές τους.

Αυτά για αυτήν την εβδομάδα. Περιμένω και πάλι τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις σας. Καλή Κυριακή!