Σύνοψη
- Το σοκ της ισοπέδωσης: Ο Γιώργος Κατρούγκαλος επέβαλε το 2016 έναν τιμωρητικό εξισωτισμό προς τα κάτω, μετατρέποντας τις εισφορές 40 ετών σε ψίχουλα και βλέποντας το δημιούργημά του να καταρρέει στο Συμβούλιο της Επικρατείας ως αντισυνταγματικό.
- Η μερική αναδίπλωση του Μαξίμου: Ο Γιάννης Βρούτσης εμφανίστηκε το 2020 ως «θεσμικός λυτρωτής», αναγκασμένος από το δικαστικό ράπισμα να ανεβάσει την αναπλήρωση στο 50%, για να στήσει αμέσως μετά νέο τείχος απαξίωσης με το εξευτελιστικό 0,5% μετά τα 40 έτη.
- Η παγίδα της προσωπικής διαφοράς: Αμφότεροι άφησαν άθικτο τον μηχανισμό του απόλυτου εμπαιγμού, όπου οι περιβόητες αυξήσεις εξαϋλώνονται σε λογιστικούς συμψηφισμούς, κρατώντας εκατοντάδες χιλιάδες παλαιούς ασφαλισμένους σε μόνιμη οικονομική ομηρία.
- Πολιτική υποκρισία δίχως τέλος: Δύο δήθεν εκ διαμέτρου αντίθετες ιδεολογίες συναντήθηκαν στην ίδια κυνική δημοσιονομική σκοπιμότητα, μεταχειριζόμενες τα συνταγματικά δικαιώματα των απομάχων της εργασίας σαν αναλώσιμα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.
—————–
Αναλυτικά…
Αν υπήρχε όσκαρ πολιτικού θράσους και νομοθετικής υποκρισίας, οι διαδοχικοί ένοικοι της οδού Σταδίου θα έδιναν σκληρή μάχη σώμα με σώμα. Ο λόγος για το δίδυμο των «μεγάλων μεταρρυθμιστών», τον Γιώργο Κατρούγκαλο και τον Γιάννη Βρούτση. Δύο υπουργοί που υποτίθεται ότι εκπροσωπούν δύο ασυμβίβαστους κόσμους, αλλά στην πράξη κατάφεραν να στήσουν ένα πρωτοφανές θέατρο σκιών πάνω στην πλάτη του συνταξιούχου, αντιμετωπίζοντας το Σύνταγμα σαν λάστιχο και τον κόπο δεκαετιών σαν λογιστικό υπόλοιπο.
Ας θυμηθούμε την πρώτη πράξη της ιλαροτραγωδίας. Το 2016, ο θεωρητικός του «προοδευτικού» κρατισμού αποφάσισε να τιμωρήσει όποιον έκανε το έγκλημα να δουλέψει σαράντα χρόνια και να πληρώσει εισφορές. Με μια απαράμιλλη σοσιαλιστική αλαζονεία, βάφτισε την ισοπέδωση προς τα κάτω «κοινωνική αλληλεγγύη». Έφτιαξε μια κλίμακα όπου η διαφορά ανάμεσα σε αυτόν που ίδρωνε για τέσσερις δεκαετίες και στον απλό περιστασιακό ασφαλισμένο ήταν σχεδόν αμελητέα.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας τούς πέταξε το νομοθέτημα στα μούτρα. Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έκρινε απερίφραστα ότι η πλήρης διάλυση της ανταποδοτικότητας παραβιάζει θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές. Και κάπου εκεί εισβάλλει στο προσκήνιο ο δεύτερος πράκτορας του ασφαλιστικού εμπαιγμού.
- Η «γαλάζια» ανακαίνιση και το νέο κόλπο
Ο Γιάννης Βρούτσης φόρεσε την τήβεννο του θεματοφύλακα των θεσμών. Διατυμπάνιζε στα κανάλια ότι γκρεμίζει τον επάρατο νόμο Κατρούγκαλου. Τι έκανε στην πραγματικότητα; Υποχρεωμένος από το δικαστικό ράπισμα του ΣτΕ, έφτιαξε μια πρόχειρη βιτρίνα. Ανέβασε μεν το ποσοστό αναπλήρωσης στα 40 χρόνια από το 42,80% στο 50%, αλλά φρόντισε να κρατήσει την ουσία της παγίδας ανέπαφη.
Και σα να μην έφτανε αυτό, έδειξε το πραγματικό του πρόσωπο σε όσους τολμούν να παραμείνουν στη δουλειά μετά την τεσσαρακονταετία. Εκεί που ο προκάτοχός του έδινε έστω ένα 2% ανά έτος, ο «φιλελεύθερος» αναμορφωτής επέβαλε το γελοίο 0,5%. Δηλαδή, δούλεψε εσύ άλλον έναν χρόνο, πλήρωσε εισφορές, και το κράτος θα σου δώσει ένα κουλούρι για ανταμοιβή.
- Η ιερή συμμαχία της προσωπικής διαφοράς
Το απόλυτο μνημείο υποκρισίας, όμως, είναι ότι κανένας τους δεν τόλμησε να αγγίξει το μεγάλο κόλπο: την προσωπική διαφορά. Ο νόμος Κατρούγκαλου τη γέννησε για να κρύψει τις περικοπές και ο νόμος Βρούτση την αποθέωσε, διατηρώντας την ως τον απόλυτο λογιστικό «κόφτη».
Όλες οι μεγαλόστομες εξαγγελίες περί αυξήσεων καταλήγουν στο ίδιο κυνικό ανέκδοτο. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για ξεπαγώματα συντάξεων, και ο συνταξιούχος διαπιστώνει στον τραπεζικό του λογαριασμό ότι τα λεφτά εξαφανίστηκαν στον συμψηφισμό. «Σας αυξήσαμε τη σύνταξη, αλλά σας μειώσαμε τη διαφορά, άρα πάρε μηδέν», είναι η επίσημη γραμμή.
Έτσι, η περιβόητη «αντισυνταγματικότητα» που καταδίκασε το ΣτΕ συνεχίζει να ζει και να βασιλεύει κάτω από διαφορετικό περιτύλιγμα. Οι μεν πουλούσαν ιδεοληπτική φιλανθρωπία με ξένα κόλλυβα, οι δε πουλάνε τεχνοκρατικό εκσυγχρονισμό με άδειες τσέπες.
Συνολικά…
Στην πραγματικότητα, Κατρούγκαλος και Βρούτσης δεν υπήρξαν ποτέ αντίπαλοι, αλλά διαδοχικοί διαχειριστές της ίδιας κρατικής απάτης. Ο ένας έβαλε τα θεμέλια του ακρωτηριασμού και ο άλλος έβαλε τα γύψινα για να φαίνεται όμορφο το κτήριο στα κανάλια. Η επίκληση της συνταγματικής νομιμότητας κατάντησε πρόσχημα για δελτία τύπου και τηλεοπτικά πάνελ. Όσο η προσωπική διαφορά στραγγαλίζει την πραγματική αύξηση και τα χρόνια εργασίας τιμωρούνται μετά τα σαράντα έτη, το μήνυμα της πολιτείας προς τον πολίτη παραμένει βαθύτατα ανήθικο: μην ελπίζεις σε καμία ανταποδοτικότητα. Ο εμπαιγμός δεν έχει κομματικό χρώμα. Έχει απλώς τη σφραγίδα δύο υπουργών που απέδειξαν ότι στην Ελλάδα η εξαπάτηση των συνταξιούχων είναι το μόνο πραγματικά υπερκομματικό σπορ.
————–
Πηγές
- Νόμος 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και ν. 4670/2020 (νόμος Βρούτση).
- Αποφάσεις Ολομέλειας Συμβουλίου της Επικρατείας (1890–1891/2019) για τη συνταγματικότητα και ανταποδοτικότητα των συντάξεων.
- Δημόσιες τοποθετήσεις και ανακοινώσεις του e-ΕΦΚΑ και του Υπουργείου Εργασίας σχετικά με την προσωπική διαφορά και τα ποσοστά αναπλήρωσης.
