Σύνοψη: Η επιδημιολογική εικόνα του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα εμφανίζεται ιδιαίτερα επιβαρυμένη το 2026, με 290 εγχώρια κρούσματα και 24 θανάτους έως τις 2 Σεπτεμβρίου. Τα 199 περιστατικά παρουσίασαν προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, ενώ 63 ασθενείς νοσηλεύονται, οι 32 σε ΜΕΘ. Η δραστηριότητα έχει καταγραφεί σε 69 δήμους, 20 Περιφερειακές Ενότητες και έξι Περιφέρειες. Η εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς ο ΕΟΔΥ θεωρεί την Ελλάδα περιοχή όπου ο ιός έχει εγκατασταθεί και επανεμφανίζεται εποχικά.
————-
Αναλυτικά…
Η φετινή επιδημιολογική εικόνα του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα περνά σε πιο επιβαρυμένη φάση, καθώς έως τις 2 Σεπτεμβρίου 2026 έχουν καταγραφεί 290 εγχώρια κρούσματα και 24 θάνατοι. Μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα προστέθηκαν 58 περιστατικά, ένδειξη ότι η δραστηριότητα του ιού παραμένει αυξημένη ενώ η περίοδος μετάδοσης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
- Η πίεση αποτυπώνεται στα σοβαρά περιστατικά
Από τα 290 περιστατικά, τα 199 συνδέθηκαν με εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα και μηνιγγίτιδα. Τα υπόλοιπα 91 αφορούν ηπιότερες λοιμώξεις ή περιπτώσεις χωρίς νευρολογική συμπτωματολογία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το προφίλ των θανάτων. Και οι 24 καταγεγραμμένοι θάνατοι αφορούν ανθρώπους ηλικίας άνω των 65 ετών, με μέση ηλικία τα 83 χρόνια. Στα περιστατικά με νευρολογικές επιπλοκές, η μέση ηλικία διαμορφώνεται στα 74 έτη, αν και η ηλικιακή διακύμανση είναι μεγάλη, από 13 έως 96 ετών.
- Η πραγματική διασπορά είναι μεγαλύτερη
Ένα κρίσιμο στοιχείο για την ανάγνωση των αριθμών είναι ότι τα καταγεγραμμένα κρούσματα δεν αποτυπώνουν το σύνολο των λοιμώξεων. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, για κάθε σοβαρό περιστατικό εκτιμώνται περίπου 140 ήπιες ή ασυμπτωματικές λοιμώξεις.
Αυτό εξηγεί γιατί η επιδημιολογική επιτήρηση δεν μπορεί να περιορίζεται στις νοσηλείες. Ο ιός κυκλοφορεί ευρύτερα από όσο δείχνουν οι αριθμοί των νοσοκομείων και η έγκαιρη ανίχνευση της κυκλοφορίας του έχει σημασία για τις παρεμβάσεις στις περιοχές όπου αυξάνεται ο κίνδυνος.
Στις 2 Σεπτεμβρίου, 63 ασθενείς παρέμεναν νοσηλευόμενοι, εκ των οποίων 32 σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και 31 σε κλινικές εκτός ΜΕΘ. Άλλοι 182 είχαν λάβει εξιτήριο, ενώ 21 δεν χρειάστηκαν νοσηλεία.
- Από τον Ιούνιο έως την καρδιά της περιόδου
Ο ΕΟΔΥ είχε προειδοποιήσει από τον Ιούλιο για έντονη κυκλοφορία, ιδιαίτερα στην Αττική, ενώ τόνισε ότι ο αριθμός των κρουσμάτων συνήθως αυξάνεται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου.
Η χρονική εξέλιξη έχει επομένως ιδιαίτερη σημασία. Τα στοιχεία μπορούν να αυξηθούν αναδρομικά, καθώς μεσολαβεί χρόνος ανάμεσα στην έναρξη της νόσου, τη διάγνωση και τη δήλωση του περιστατικού.
- Το γεωγραφικό αποτύπωμα και ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης
Κρούσματα έχουν εντοπιστεί σε 69 δήμους, 20 Περιφερειακές Ενότητες και έξι Περιφέρειες, με την Αττική, τη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία να βρίσκονται μεταξύ των περιοχών με καταγεγραμμένη δραστηριότητα. Στην Αττική, τα Σπάτα-Αρτέμιδα και το Μαρκόπουλο Μεσογαίας εμφανίζουν επιβάρυνση στα σοβαρά περιστατικά.
Τα προγράμματα καταπολέμησης των κουνουπιών υλοποιούνται θεσμικά από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις Περιφέρειες, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές. Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων εξαρτάται από τη συνέπεια, τη χρονική στόχευση και την προσαρμογή τους στα δεδομένα κάθε περιοχής.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει επίσης ότι η κυκλοφορία του ιού έχει καταγραφεί διαχρονικά στην Ελλάδα και σε όλες τις Περιφέρειες. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα αντιμετωπίζει τον Δυτικό Νείλο ως επαναλαμβανόμενο, εγκατεστημένο κίνδυνο και όχι ως περιστασιακή εισαγόμενη απειλή.
- Γιατί η πρόληψη παραμένει το βασικό εργαλείο
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων κοινών κουνουπιών, τα οποία προσλαμβάνουν τον ιό κυρίως από πτηνά. Δεν μεταδίδεται με τη συνήθη κοινωνική επαφή από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η πρόληψη παραμένει, συνεπώς, το βασικό διαθέσιμο μέσο. Η μείωση των εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών, οι παρεμβάσεις δημόσιας υγείας και τα ατομικά μέτρα προστασίας αποτελούν τον πυρήνα της αντιμετώπισης. Ο ΕΟΔΥ συνιστά συνέπεια στα μέτρα προστασίας καθ’ όλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών.
Η φετινή εικόνα λειτουργεί έτσι ως προειδοποίηση για τις επόμενες εβδομάδες. Με 290 κρούσματα, 24 θανάτους και αριθμό ασθενών με προσβολή του νευρικού συστήματος, η επιτήρηση και η κινητοποίηση αποτελούν κρίσιμα εργαλεία περιορισμού της επιβάρυνσης.
Συνολικά…
Η φετινή εξέλιξη του ιού του Δυτικού Νείλου δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο υγειονομικό επεισόδιο, αλλά μέρος ενός επαναλαμβανόμενου μοτίβου που έχει πλέον εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Οι 290 καταγεγραμμένες λοιμώξεις και οι 24 θάνατοι αποτυπώνουν μόνο το ορατό τμήμα της διασποράς, καθώς η πλειονότητα των λοιμώξεων παραμένει ασυμπτωματική ή ήπια.
Το κρίσιμο στο επόμενο διάστημα είναι η ταχύτητα αντίδρασης: συνεχής επιδημιολογική παρακολούθηση, στοχευμένες παρεμβάσεις στις περιοχές αυξημένου κινδύνου και αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ ΕΟΔΥ, Περιφερειών και δήμων. Παράλληλα, η ατομική προστασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, ειδικά για τις ευάλωτες ομάδες. Η εξέλιξη της περιόδου θα κριθεί όχι μόνο από τον αριθμό των νέων κρουσμάτων, αλλά και από το πόσο έγκαιρα θα περιοριστούν οι συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση.
——
Πηγή στοιχείων: Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), εβδομαδιαία επιδημιολογική επιτήρηση και ενημερωτικό υλικό για τον ιό του Δυτικού Νείλου, με στοιχεία έως 02.09.2026.
