Σύνοψη: Η αντιπαράθεση για το πρόγραμμα «Έβρος Μετά» αποκτά νέα διάσταση, καθώς το αρχικό στρατηγικό σχέδιο εμφανίζεται με συνολικό προϋπολογισμό 2,949 δισ. ευρώ, ενώ το νέο πρόγραμμα έργων και μελετών για την περίοδο 2025-2030 ανέρχεται σε 312,6 εκατ. ευρώ. Το ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει δραστική συρρίκνωση των δεσμεύσεων. Ωστόσο, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι τα δύο ποσά δεν είναι απολύτως συγκρίσιμα: το μεγαλύτερο περιλαμβάνει και ήδη υφιστάμενα κυβερνητικά προγράμματα ύψους 2,637 δισ. ευρώ. Το πραγματικό πολιτικό και οικονομικό ερώτημα είναι, επομένως, ποιο μέρος των αρχικών παρεμβάσεων παραμένει ενεργό, ποια έργα έχουν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
————-
Αναλυτικά…
Έβρος: Η μάχη των αριθμών κρύβει το πραγματικό στοίχημα της ανασυγκρότησης
Τρία χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2023, η συζήτηση για την επόμενη ημέρα του Έβρου επιστρέφει με έναν αριθμό που προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις: 312,6 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τον προϋπολογισμό του νέου προγράμματος έργων και μελετών «Έβρος Μετά» για την περίοδο 2025-2030, σύμφωνα με την επίσημη πλατφόρμα του σχεδίου.
Το ΠΑΣΟΚ, με κοινή δήλωση των Μανώλη Χριστοδουλάκη και Παναγιώτη Δημόπουλου, υποστηρίζει ότι το αρχικό σχέδιο των περίπου 3 δισ. ευρώ έχει ουσιαστικά συρρικνωθεί κατά 90%, κατηγορώντας την κυβέρνηση για υποχώρηση από τις δεσμεύσεις της.
Η εικόνα, πάντως, χρειάζεται μία κρίσιμη διευκρίνιση.
Έβρος Μετά: Τι λένε πραγματικά οι αριθμοί
Το επίσημο masterplan εμφανίζει συνολικό προϋπολογισμό 2,949 δισ. ευρώ. Από αυτά, όμως, μόλις 312,6 εκατ. ευρώ αφορούν το «Νέο Πρόγραμμα Έργων και Μελετών 2025-2030». Τα υπόλοιπα 2,637 δισ. ευρώ καταγράφονται ως υφιστάμενο κυβερνητικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει δράσεις στήριξης και αποκατάστασης, το σχέδιο ανάπτυξης και τα 19 μέτρα για τον Έβρο.
Αυτό σημαίνει ότι το επιχείρημα περί «90% περικοπής» δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο με μια απλή σύγκριση δύο συνολικών ποσών. Η ουσία βρίσκεται αλλού: ποια έργα πέρασαν από τον σχεδιασμό στη φάση της υλοποίησης και ποια έμειναν εκτός.
Και εκεί βρίσκεται η πραγματική πολιτική δοκιμασία. Το masterplan δεν ήταν μια απλή λίστα υποσχέσεων. Η επίσημη πλατφόρμα το οργανώνει σε πέντε άξονες, από την αγροτική παραγωγή και το περιβάλλον έως τις υποδομές, τις επενδύσεις και το νέο παραγωγικό μοντέλο.
Από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση
Το σχέδιο είχε παρουσιαστεί ως μια διαφορετική προσέγγιση για την περιοχή, με έμφαση στον μακροπρόθεσμο μετασχηματισμό της οικονομίας και όχι αποκλειστικά στην αποκατάσταση των ζημιών. Η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε το 2024 και συνδέθηκε με την προοπτική τροποποίησης του Περιφερειακού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και δημιουργίας ειδικής Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης για τον Έβρο. Σήμερα, το ζητούμενο είναι αν αυτή η στρατηγική συνέχεια παραμένει ζωντανή.
Η αποχώρηση ή η υποβάθμιση μεγάλων έργων θα είχε συνέπειες πολύ πέρα από το ύψος μιας πίστωσης. Ο Έβρος χρειάζεται υποδομές που να μειώνουν το κόστος μετακίνησης και μεταφοράς, να στηρίζουν την παραγωγή και να ενισχύουν τη σύνδεση της περιοχής με τα εθνικά και ευρωπαϊκά δίκτυα.
Ιδίως για τον σιδηρόδρομο, κάθε καθυστέρηση έχει αναπτυξιακό κόστος. Η αναβάθμιση της περιφερειακής συνδεσιμότητας δεν αποτελεί απλώς συγκοινωνιακή παρέμβαση, αλλά παράγοντα προσέλκυσης επενδύσεων και συγκράτησης πληθυσμού.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι η λογοδοσία
Η αντιπαράθεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια σύγκρουση για το ποιος έχει τον μεγαλύτερο αριθμό. Για τους κατοίκους του Έβρου, όμως, μεγαλύτερη σημασία έχει κάτι πολύ πιο πρακτικό: ποιο έργο δημοπρατήθηκε, ποιο συμβασιοποιήθηκε, ποιο χρηματοδοτείται και πότε ολοκληρώνεται.
Αυτό απαιτεί δημόσιο, επικαιροποιημένο πίνακα έργων με προϋπολογισμό, πηγή χρηματοδότησης, στάδιο ωρίμανσης και χρονοδιάγραμμα. Ειδικά όταν εμπλέκονται ευρωπαϊκοί πόροι, η διαφάνεια δεν είναι επικοινωνιακή επιλογή αλλά βασική προϋπόθεση αποτελεσματικής διαχείρισης.
Το ίδιο το «Έβρος Μετά» δημιουργήθηκε με λογική παρακολούθησης και δημόσιας διαβούλευσης, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντικό να υπάρχει καθαρή εικόνα για την πορεία των δεσμεύσεων.
Η πολιτική συζήτηση, επομένως, δεν πρέπει να σταματήσει στο αν τα 3 δισ. έγιναν 300 εκατ. Η σωστή ερώτηση είναι τι απέμεινε από τον αρχικό σχεδιασμό και ποιο μέρος του μπορεί πράγματι να αλλάξει την οικονομική και δημογραφική προοπτική του ακριτικού νομού.
Συνολικά…
Ο Έβρος δεν χρειάζεται άλλη μία διαμάχη αριθμών. Χρειάζεται έναν απολύτως καθαρό χάρτη υλοποίησης. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το ποσό των 312,6 εκατ. ευρώ αφορά το νέο πρόγραμμα έργων και μελετών, ενώ το συνολικό masterplan των 2,949 δισ. ευρώ περιλαμβάνει και ήδη υφιστάμενες κυβερνητικές δράσεις.
Αυτό δεν ακυρώνει τις πολιτικές καταγγελίες, αλλά επιβάλλει ακριβέστερη αξιολόγηση. Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει αναλυτικά ποια έργα συνεχίζονται, ποια εγκαταλείπονται, ποια έχουν εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους.
Για μια περιοχή που δοκιμάστηκε από την πυρκαγιά και αντιμετωπίζει διαχρονικές δημογραφικές και αναπτυξιακές πιέσεις, η επιτυχία της ανασυγκρότησης θα κριθεί τελικά όχι στο ύψος των εξαγγελιών, αλλά στα έργα που θα παραδοθούν.
———–
Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ
Η μεγάλη κοροϊδία του Μαξίμου: 90% λιγότερη προστασία στον Έβρο
Κοινή δήλωση Μανώλη Χριστοδουλάκη, υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Περιβάλλοντος και Παναγιώτη Δημόπουλου, Γραμματέα Τομέα Περιβάλλοντος ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής
Τρία χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2023 στον Έβρο – τη μεγαλύτερη στην ιστορία της χώρας και της Ευρώπης – η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποκαλύπτει το πραγματικό της πρόσωπο.
Το φιλόδοξο master plan «Έβρος Μετά», προϋπολογισμού 3 δισεκατομμυρίων ευρώ με ισχυρή χρηματοδότηση από κοινοτικά κονδύλια, που εκπονήθηκε υπό την ευθύνη του Σταύρου Μπένου, εγκαταλείπεται.
Στη θέση του εμφανίζεται ένα συρρικνωμένο (κατά σχεδόν 90%!) σχέδιο 309 εκατομμυρίων ευρώ.
Κρίσιμα έργα, όπως η ηλεκτροδότηση του σιδηροδρόμου για την οποία είχαν ήδη εξασφαλιστεί ευρωπαϊκοί πόροι, απεντάσσονται.
Ο ίδιος ο Σταύρος Μπένος, δηλώνει δημόσια προσβεβλημένος και «παγιδευμένος». Μιλάει για μελέτη που παρουσιάστηκε κόντρα στη δική του και για σχέδιο που ουσιαστικά ακυρώνεται.
Ρωτάμε την κυβέρνηση:
- Πόσο αξιόπιστες είναι οι εξαγγελίες και οι μεγάλες υποσχέσεις για «ανασυγκρότηση» και «ανάπτυξη του Έβρου» την επαύριον της καταστροφής να μετατρέπονται σε ένα μικρό κλάσμα της αρχικής κλίμακας, ενώ οι κάτοικοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της μεγαλύτερης πυρκαγιάς της Ευρώπης;
- Γιατί έργα με εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μένουν εκτός;
- Πόσο ακόμη θα πληρώνει ο Έβρος την αναντιστοιχία λόγων και έργων;
- Αν το αρχικό master plan ήταν ανεφάρμοστο ή υπερβολικό, γιατί επιλέχθηκε και προωθήθηκε επί χρόνια ως κεντρικό εργαλείο;
- Και αν ήταν ρεαλιστικό, γιατί εγκαταλείπεται τώρα;
Η καταδίκη είναι σαφής: η συστηματική απόκλιση ανάμεσα στις μεγάλες υποσχέσεις την επαύριον της καταστροφής και στην πραγματική κλίμακα των παρεμβάσεων τρία χρόνια μετά υπονομεύει την εμπιστοσύνη. Ο Έβρος δεν χρειάζεται άλλη επικοινωνιακή διαχείριση· χρειάζεται τα έργα και τη χρηματοδότηση που του υποσχέθηκαν. Οτιδήποτε λιγότερο είναι αδικία απέναντι σε μια περιοχή που πλήρωσε ήδη πολύ ακριβά.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν ανασυγκροτεί τον Έβρο. Τον εγκαταλείπει.
Μετατρέπει την τραγωδία σε επικοινωνιακή διαχείριση και τα κοινοτικά κονδύλια σε εργαλείο μικροπολιτικής.
Το ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει απερίφραστα αυτή την πολιτική κοροϊδίας.
Απαιτούμε πλήρη διαφάνεια για το πού κατέληξαν οι δεσμεύσεις των 3 δισεκατομμυρίων, επαναφορά των κρίσιμων έργων που απεντάχθηκαν και ουσιαστικό σχέδιο ανασυγκρότησης αντάξιο των θυσιών των κατοίκων του Έβρου.
Ο ακριτικός Έβρος, με την κρίσιμη εθνική σπουδαιότητα, δεν είναι για λόγια. Είναι για έργα. Και η κυβέρνηση οφείλει επιτέλους να λογοδοτήσει.
