Σύνοψη: Οι δηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα για τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, στο πλαίσιο της κριτικής του στον «Καλλικράτη», προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του δημάρχου Γρηγόρη Κωνσταντέλλου. Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι τρεις δημοτικές κοινότητες δεν διαθέτουν κοινωνική και λειτουργική συνοχή, ενώ έκανε ειδική αναφορά στη Βάρκιζα και στους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Βουλιαγμένη. Ο δήμαρχος απάντησε ότι οι διαφορετικές ταυτότητες των περιοχών δεν αποτελούν πρόβλημα, αλλά στοιχείο που απαιτεί διαφορετικές πολιτικές και στοχευμένες παρεμβάσεις. Παράλληλα υπενθύμισε τις θεσμικές μάχες του Δήμου για τον ΝΟΚ, την προστασία της Βουλιαγμένης, την αντιμετώπιση της υπερδόμησης στη Βούλα και τα μεγάλα έργα υποδομών στη Βάρη, αμφισβητώντας την ακρίβεια της πολιτικής αποτίμησης του Αλέξη Τσίπρα.
————
Αναλυτικά…
Η δημόσια παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση είχε ως στόχο να αναδείξει τα όρια της μεταρρύθμισης του «Καλλικράτη», χρησιμοποιώντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. Ωστόσο, η επιλογή αυτή προκάλεσε την άμεση και ιδιαίτερα αιχμηρή απάντηση του δημάρχου Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, ο οποίος κατηγόρησε τον πρώην πρωθυπουργό ότι διατύπωσε κρίσεις για έναν δήμο χωρίς να γνωρίζει την πραγματική του εικόνα.
Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι οι τρεις κοινότητες του Δήμου 3Β έχουν διαφορετική ιστορική πορεία, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετική αναπτυξιακή φυσιογνωμία, εκτιμώντας ότι η συνένωσή τους αποτελεί παράδειγμα των αδυναμιών του «Καλλικράτη». Παράλληλα ανέφερε ότι η Βουλιαγμένη κινδυνεύει από την υπερδόμηση και ότι η Βάρκιζα μοιάζει να έχει «ξεχαστεί».
Αυτές ακριβώς οι επισημάνσεις αποτέλεσαν το σημείο στο οποίο αντέδρασε ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος.
Ο δήμαρχος δεν αρνήθηκε ότι οι τρεις δημοτικές ενότητες έχουν διαφορετική ιστορία. Αντίθετα, υποστήριξε ότι αυτή ακριβώς η διαφορετικότητα αποτελεί τον λόγο για τον οποίο η δημοτική διοίκηση εφαρμόζει διαφορετικές πολιτικές σε κάθε περιοχή. Όπως σημείωσε, η Βουλιαγμένη απαιτεί συνεχή προστασία του μοναδικού φυσικού της περιβάλλοντος, η Βούλα βρίσκεται καθημερινά αντιμέτωπη με τις πιέσεις της υπερδόμησης, ενώ στη Βάρη προτεραιότητα αποτελούν οι πολεοδομικές εκκρεμότητες και τα μεγάλα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας.
Με αυτόν τον τρόπο ο δήμαρχος επιχείρησε να αντιστρέψει πλήρως το επιχείρημα του πρώην πρωθυπουργού. Εκεί όπου ο Αλέξης Τσίπρας βλέπει έλλειψη συνοχής, ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος βλέπει έναν δήμο που λειτουργεί αναγνωρίζοντας τις διαφορετικές ανάγκες κάθε περιοχής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η αναφορά στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό. Ο δήμαρχος υπενθυμίζει ότι ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης υπήρξε από τους πρώτους που προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά διατάξεων του ΝΟΚ, θεωρώντας ότι ενισχύουν την υπερδόμηση και αλλοιώνουν τον πολεοδομικό χαρακτήρα των πόλεων. Παράλληλα θέτει ένα σαφές πολιτικό ερώτημα προς τον Αλέξη Τσίπρα: ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις έγιναν κατά την περίοδο της διακυβέρνησής του για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων;
Πρόκειται για το ισχυρότερο ίσως σημείο της απάντησης Κωνσταντέλλου, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από τη γενική πολιτική κριτική στη σύγκριση συγκεκριμένων θεσμικών ενεργειών.
Ανάλογη είναι και η αναφορά στη Βάρκιζα. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι έχει ουσιαστικά παραμεριστεί μέσα στον ενιαίο δήμο. Ο δήμαρχος απαντά ότι η σημερινή εικόνα της περιοχής, μετά από εκτεταμένες αναπλάσεις και σημαντικές υποδομές, διαψεύδει αυτή την εκτίμηση και αποτελεί, όπως αναφέρει, σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Αττική.
Στην πραγματικότητα, η αντιπαράθεση ξεπερνά τα όρια του Δήμου 3Β. Αφορά συνολικά τη φιλοσοφία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ο Αλέξης Τσίπρας προσεγγίζει το ζήτημα μέσα από τη δομή των μεγάλων συνενωμένων δήμων και την ανάγκη μεγαλύτερης εγγύτητας προς τον πολίτη. Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος αντιτείνει ότι η επιτυχία ή η αποτυχία ενός δήμου δεν καθορίζεται από τον αριθμό των κοινοτήτων που περιλαμβάνει, αλλά από την αποτελεσματικότητα της διοίκησης, τις θεσμικές παρεμβάσεις και τα μετρήσιμα αποτελέσματα.
Έτσι, η απάντηση του δημάρχου δεν περιορίζεται σε μια πολιτική διαφωνία. Αποτελεί μια συνολική υπεράσπιση του μοντέλου διοίκησης που εφαρμόζεται στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και μια ευθεία αμφισβήτηση της αξιολόγησης που διατύπωσε ο πρώην πρωθυπουργός. Η ουσία της αντιπαράθεσης δεν βρίσκεται στο αν οι τρεις δημοτικές ενότητες είναι διαφορετικές – αυτό αναγνωρίζεται και από τις δύο πλευρές – αλλά στο αν αυτή η διαφορετικότητα αποτελεί αδυναμία του δήμου ή, αντίθετα, πρόκληση που μπορεί να αντιμετωπιστεί με σχέδιο, θεσμική δράση και συνεχή παρουσία της δημοτικής αρχής.
———–
Το απόσπασμα της ομιλίας του κ. Τσίπρα που προκάλεσε την απάντηση του κ. Κωνσταντέλλου:
—[—]—
“Ο Καλλικράτης υπήρξε πράγματι μια σημαντική μεταρρύθμιση για την εποχή του. Δημιούργησε ισχυρότερους δήμους και έδωσε στην τοπική αυτοδιοίκηση νέα χαρακτηριστικά. 15 χρόνια όμως μετά η εμπειρία αυτών των 15 χρόνων μας επιτρέπει να δούμε και τα όρια του Καλλικράτη. Δημιουργήθηκαν δήμοι χωρίς την αναγκαία γεωγραφική λειτουργική και κοινωνική συνοχή. Δήμοι που ενώνουν περιοχές με διαφορετική ιστορική πορεία, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετική αναπτυξιακή φυσιογνωμία. Δήμοι τόσο εκτεταμένοι ώστε πολλές φορές ο πολίτης αισθάνεται ότι η διοίκηση απομακρύνθηκε αντί να έρθει πιο κοντά του. Να σας δώσω παραδείγματα. Στο δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης οι τρεις κοινότητες αυτές δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους ενώ μοιάζει να έχει εξαφανιστεί και μία τέταρτη η Βάρκιζα. Η Βάρη βρίσκεται στους πρόποδες του Υμηττού. Ένας τόπος με αγροτικό παρελθόν και ανάγκες που δεν έχουν σχέση με τον συμπαγή αστικό ιστό της Βούλας που βρίσκεται δίπλα του. Ενώ η βουλιαγμένη, μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους που χρειάζεται ιδιαίτερης προστασίας, κινδυνεύει να απορροφηθεί από το τσιμέντο που την απειλεί, να γίνει ένα τεράστιο ξενοδοχείο πολυτελείας, όπως και η Βάρκιζα που έχει ξεχαστεί.”
———-
Η Απάντηση του Δημάρχου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, Γρηγόρη Κωνσταντέλλου στις δηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα για τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης
Όταν μιλάς για μια πόλη, οφείλεις πρώτα να τη γνωρίζεις
Όταν κάποιος επιλέγει να μιλήσει δημόσια για τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, οφείλει πρώτα να γνωρίζει την πραγματικότητα.
Ο Δήμος μας αποτελείται από τρεις διαφορετικές δημοτικές ενότητες, με διαφορετική ιστορία, διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικές προτεραιότητες. Και η Δημοτική Αρχή δεν τις αντιμετωπίζει με συνθήματα, αλλά με σχέδιο και έργο.
Στη Βουλιαγμένη προστατεύουμε με συνέπεια το μοναδικό φυσικό της περιβάλλον και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της με συγκρούσεις και δικαστικούς αγώνες όπου χρειάζονται.
Στη Βούλα δώσαμε και συνεχίζουμε να δίνουμε τη μεγάλη μάχη απέναντι στην υπερδόμηση. Ήμασταν από τους πρώτους Δήμους που συγκρούστηκαν με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ), έναν κανονισμό που με τις διατάξεις του άνοιξε τον δρόμο για υπερβολικές αυξήσεις στη δόμηση και αλλοίωση της φυσιογνωμίας των πόλεων. Δεν μείναμε στα λόγια: προσφύγαμε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, δώσαμε θεσμική και νομική μάχη για να ανακοπεί η εφαρμογή του και να προστατευτεί το πολεοδομικό ισοζύγιο και η ποιότητα ζωής των κατοίκων μας. Αυτή η μάχη συνεχίζεται καθημερινά, γιατί οι επιπτώσεις του ΝΟΚ δεν είναι θεωρητικές, είναι απολύτως πραγματικές στις γειτονιές μας.
Και εδώ προκύπτει ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: στα πέντε χρόνια που ο κ. Τσίπρας είχε την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας, τι ακριβώς έκανε για να σταματήσει ή να διορθώσει τις καταστροφικές διατάξεις του ΝΟΚ; Ποια ουσιαστική θεσμική παρέμβαση προώθησε για να προστατευτούν οι πόλεις από την υπερδόμηση που σήμερα όλοι επικαλούνται;
Στη Βάρη λύνουμε πολεοδομικές εκκρεμότητες δεκαετιών και υλοποιούμε τα μεγαλύτερα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και υδραυλικών υποδομών που έχει γνωρίσει ποτέ η περιοχή.
Και όσο για τη Βάρκιζα, ίσως ο κ. Τσίπρας θα έπρεπε να την επισκεφθεί πριν μιλήσει γι’ αυτήν. Θα διαπίστωνε ότι πρόκειται για μια περιοχή που έχει αλλάξει ριζικά, με εκτεταμένες αναπλάσεις, σύγχρονες υποδομές και μια εικόνα που αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Αττική.
Η προστασία μιας πόλης δεν επιτυγχάνεται με περιστασιακές επισκέψεις και γενικόλογες διαπιστώσεις. Επιτυγχάνεται με συγκρούσεις όταν χρειάζεται, με θεσμικές παρεμβάσεις, με προσφυγές στη Δικαιοσύνη, με έργα και με αποτελέσματα.
Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ όσων απλώς σχολιάζουν μια πόλη και εκείνων που αγωνίζονται καθημερινά για το μέλλον της.
Συνολικά…
Η αντιπαράθεση μεταξύ Αλέξη Τσίπρα και Γρηγόρη Κωνσταντέλλου δεν περιορίζεται σε μια διαφορετική ανάγνωση του «Καλλικράτη». Αναδεικνύει δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το πώς αξιολογείται ένας δήμος. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η πολιτική κριτική που εστιάζει στη δομή και τη λειτουργία των συνενωμένων δήμων. Από την άλλη, η δημοτική αρχή αντιπαραθέτει συγκεκριμένα έργα, θεσμικές παρεμβάσεις, δικαστικές προσφυγές και πολεοδομικές μάχες ως απάντηση στις γενικές διαπιστώσεις. Η ουσία της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται τελικά σε ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί ένας δήμος να κρίνεται αποκλειστικά από τη διαφορετικότητα των κοινοτήτων του ή οφείλει να αξιολογείται από το κατά πόσο αυτή η διαφορετικότητα μετατρέπεται σε στοχευμένες πολιτικές και απτά αποτελέσματα για τους πολίτες;
