Σύνοψη: Η εμφάνιση ρωγμών σε πολυκατοικίες της Κυψέλης, κατά τη διάρκεια των εργασιών διάνοιξης της Γραμμής 4 του Μετρό, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους κατοίκους και κινητοποίησε άμεσα τη Δικαιοσύνη. Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών διερευνά εάν προκύπτουν ποινικές ευθύνες ή κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια, ενώ παράλληλα ειδικοί μηχανικοί πραγματοποιούν αυτοψίες και τεχνικές αξιολογήσεις.
Η Ελληνικό Μετρό υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει ζήτημα στατικής επάρκειας των κτιρίων, επισημαίνοντας ότι οι εργασίες του μετροπόντικα έχουν διακοπεί προσωρινά έως ότου ολοκληρωθεί η τεχνική διερεύνηση των γεωλογικών συνθηκών. Από την άλλη πλευρά, οι κάτοικοι ζητούν πλήρη διαφάνεια, ανεξάρτητους ελέγχους, δημοσιοποίηση των μετρήσεων και αποκατάσταση κάθε ζημιάς.
Η υπόθεση αναδεικνύει τη δυσκολία εκτέλεσης μεγάλων υπόγειων έργων σε πυκνοδομημένες περιοχές, όπου η παλαιότητα των κτιρίων, οι γεωλογικές ιδιαιτερότητες και η ανάγκη προστασίας της ανθρώπινης ζωής αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους.
——–
Αναλυτικά…
Η εικόνα των ρωγμών σε πολυκατοικίες της Κυψέλης έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους κατοίκους και έχει θέσει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης την πρόοδο της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια έργα που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα, με στόχο να αλλάξει ριζικά τις μετακινήσεις στην πρωτεύουσα, συνδέοντας το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή μέσω μιας νέας υπόγειας γραμμής υψηλής χωρητικότητας.
Η εμφάνιση όμως ρηγματώσεων σε κατοικίες, οι καταγγελίες κατοίκων για έντονες δονήσεις και οι φόβοι για πιθανές καθιζήσεις οδήγησαν την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών σε κατεπείγουσα παρέμβαση. Ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας, Αριστείδης Κορέας, διέταξε προκαταρκτική εξέταση προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχουν διαπραχθεί αξιόποινες πράξεις ή εάν προκύπτει κίνδυνος για τη ζωή και την περιουσία των πολιτών.
Η έρευνα αναμένεται να επικεντρωθεί στις συνθήκες εκτέλεσης του έργου, στην τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών, στις γεωτεχνικές μελέτες, αλλά και στις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν μετά την εμφάνιση των πρώτων προβλημάτων. Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστούν κάτοικοι, μηχανικοί, πραγματογνώμονες, εκπρόσωποι του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, καθώς και στελέχη της αναδόχου εταιρείας και της Ελληνικό Μετρό.
Η αγωνία των κατοίκων
Σύμφωνα με τις καταγγελίες της Επιτροπής Κατοίκων, δεκάδες διαμερίσματα παρουσιάζουν διαφορετικού μεγέθους φθορές. Οι αναφορές κάνουν λόγο για διευρυνόμενες ρωγμές σε τοίχους και οροφές, αποκολλήσεις επιχρισμάτων, δυσκολία στο άνοιγμα και το κλείσιμο κουφωμάτων, καθώς και μικρές παραμορφώσεις που δημιουργούν εύλογο προβληματισμό για την κατάσταση των κτιρίων.
Αρκετοί κάτοικοι περιγράφουν ότι κατά τη διέλευση του μετροπόντικα αισθάνονταν έντονες δονήσεις, παρόμοιες με ασθενή σεισμική δραστηριότητα. Ορισμένοι επέλεξαν προληπτικά να απομακρυνθούν προσωρινά από τις κατοικίες τους μέχρι να ολοκληρωθούν οι πρώτοι τεχνικοί έλεγχοι.
Το κλίμα ανησυχίας ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά την πρόσφατη κατάρρευση παλαιού κτιρίου στα Πετράλωνα, γεγονός που υπενθύμισε ότι μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος της Αθήνας έχει κατασκευαστεί πριν από τη θέσπιση των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών.
Γιατί δημιουργούνται ρωγμές
Οι ειδικοί εξηγούν ότι η διάνοιξη υπόγειων σηράγγων αποτελεί μία ιδιαίτερα σύνθετη τεχνική διαδικασία. Ο μετροπόντικας (Tunnel Boring Machine – TBM) προχωρά σε μεγάλο βάθος αφαιρώντας εδαφικό υλικό και τοποθετώντας ταυτόχρονα προκατασκευασμένους δακτυλίους από οπλισμένο σκυρόδεμα, οι οποίοι σχηματίζουν τη μόνιμη επένδυση της σήραγγας.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες οι καθιζήσεις που προκαλούνται στην επιφάνεια είναι εξαιρετικά μικρές και βρίσκονται εντός αυστηρών ορίων ασφαλείας. Ωστόσο, όταν συναντώνται απρόβλεπτες γεωλογικές συνθήκες, όπως εδάφη με διαφορετική σύσταση, αυξημένη υγρασία ή μεταβαλλόμενα γεωλογικά στρώματα, μπορεί να προκληθούν μεγαλύτερες μετακινήσεις του εδάφους από εκείνες που είχαν προβλεφθεί στις αρχικές μελέτες.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένα κτίριο κινδυνεύει με κατάρρευση. Οι περισσότερες ρωγμές που εμφανίζονται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι μη δομικές, δηλαδή αφορούν επιχρίσματα ή δευτερεύοντα δομικά στοιχεία. Ωστόσο, κάθε περίπτωση απαιτεί εξατομικευμένο έλεγχο από εξειδικευμένους πολιτικούς μηχανικούς, καθώς μόνο μέσω αυτοψίας μπορεί να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ή όχι επίδραση στον φέροντα οργανισμό ενός κτιρίου.
Η θέση της Ελληνικό Μετρό
Η Ελληνικό Μετρό ανακοίνωσε ότι οι εργασίες του TBM έχουν διακοπεί προσωρινά από τις 8 Μαΐου, όταν διαπιστώθηκαν μετακινήσεις εδάφους μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες λόγω ιδιαίτερων γεωλογικών συνθηκών.
Σύμφωνα με την εταιρεία, πραγματοποιήθηκαν άμεσα αυτοψίες από τεχνικά κλιμάκια και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει διαπιστωθεί πρόβλημα στατικής επάρκειας σε κανένα από τα εξεταζόμενα κτίρια.
Παράλληλα, ο ανάδοχος του έργου έχει αναλάβει την αποκατάσταση των ρηγματώσεων που σχετίζονται με τις εργασίες, σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες, ενώ η επανεκκίνηση του μετροπόντικα θα πραγματοποιηθεί μόνο αφού ολοκληρωθούν όλες οι πρόσθετες τεχνικές αξιολογήσεις και επιβεβαιωθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις ασφαλείας.
Η εταιρεία επισημαίνει ακόμη ότι μεγάλα έργα υπόγειων μεταφορών διεθνώς συνοδεύονται από συνεχείς γεωδαιτικές μετρήσεις, παρακολούθηση των μετακινήσεων του εδάφους και ελέγχους στα γειτονικά κτίρια, διαδικασίες που εφαρμόζονται και στην περίπτωση της Γραμμής 4.
Ωστόσο, οι κάτοικοι ζητούν να δοθούν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα όλων των μετρήσεων, προκειμένου να υπάρχει πλήρης διαφάνεια και ανεξάρτητη αξιολόγηση των στοιχείων. Η εμπιστοσύνη, υποστηρίζουν, μπορεί να αποκατασταθεί μόνο μέσα από τη δημόσια ενημέρωση και την τεκμηριωμένη επιστημονική αξιολόγηση κάθε περιστατικού.
Η νομική διάσταση της υπόθεσης
Η κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση που διέταξε η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών αποτελεί το πρώτο στάδιο της διερεύνησης και αποσκοπεί στη συγκέντρωση όλων των διαθέσιμων στοιχείων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η εξακρίβωση του κατά πόσο οι ζημιές που καταγγέλλονται συνδέονται αιτιωδώς με τις εργασίες διάνοιξης της σήραγγας και εάν τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες ασφαλείας κατά την εκτέλεση του έργου.
Στο πλαίσιο της έρευνας αναμένεται να εξεταστούν κάτοικοι, μηχανικοί, στελέχη της Ελληνικό Μετρό, εκπρόσωποι της αναδόχου κοινοπραξίας, πραγματογνώμονες, αλλά και επιστήμονες που πραγματοποίησαν ανεξάρτητους ελέγχους στα κτίρια. Τα πορίσματα των πραγματογνωμοσυνών θα αποτελέσουν κρίσιμο στοιχείο για την πορεία της υπόθεσης.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι φθορές συνδέονται με τις εργασίες του έργου, θα εξεταστεί εάν προκύπτουν αστικές ή ποινικές ευθύνες. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες διατηρούν το δικαίωμα να διεκδικήσουν αποζημιώσεις για τις υλικές ζημιές, αλλά και για κάθε πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση που ενδεχομένως υπέστησαν εξαιτίας της προσωρινής εγκατάλειψης των κατοικιών τους ή της ανάγκης εκπόνησης ιδιωτικών πραγματογνωμοσυνών.
Τα αιτήματα των κατοίκων
Η Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης ζητά σειρά παρεμβάσεων, θεωρώντας ότι μόνο μέσω πλήρους διαφάνειας μπορεί να αποκατασταθεί το αίσθημα ασφάλειας στην περιοχή.
Μεταξύ άλλων διεκδικεί:
- πλήρεις δομοστατικούς ελέγχους σε όλα τα επηρεαζόμενα κτίρια,
- δημοσιοποίηση όλων των γεωδαιτικών και γεωτεχνικών μετρήσεων,
- κάλυψη του κόστους πραγματογνωμοσυνών από την ανάδοχο εταιρεία,
- πλήρη αποκατάσταση όλων των ζημιών,
- συνεχή ενημέρωση των κατοίκων,
- δημιουργία μικτής επιτροπής παρακολούθησης με τη συμμετοχή κατοίκων, μηχανικών και εκπροσώπων της Ελληνικό Μετρό.
Οι κάτοικοι επισημαίνουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο οι ίδιες οι ρωγμές, αλλά κυρίως η αβεβαιότητα που δημιουργείται όταν δεν υπάρχει άμεση και αναλυτική ενημέρωση για την πραγματική κατάσταση των κτιρίων.
Η πρόκληση των παλαιών κτιρίων της Αθήνας
Η υπόθεση της Κυψέλης αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά ολόκληρη την πρωτεύουσα.
Μεγάλο μέρος του οικοδομικού αποθέματος της Αθήνας έχει ανεγερθεί τις δεκαετίες του 1950, του 1960 και του 1970, δηλαδή πριν από την εφαρμογή των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών. Πολλά από αυτά τα κτίρια παρουσιάζουν ήδη φυσιολογικές φθορές λόγω ηλικίας, ελλιπούς συντήρησης ή παλαιότερων σεισμικών καταπονήσεων.
Σε τέτοιες περιπτώσεις ακόμη και μικρές μετακινήσεις του εδάφους είναι δυνατόν να καταστήσουν ορατές προϋπάρχουσες αδυναμίες ή να επιδεινώσουν υπάρχουσες μικρορωγμές.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι ειδικοί αποφεύγουν να συνδέσουν αυτομάτως κάθε ρωγμή με το έργο του Μετρό χωρίς να προηγηθεί λεπτομερής τεχνική αξιολόγηση.
Πώς παρακολουθείται ένα έργο μετροπόντικα
Στα μεγάλα υπόγεια έργα εφαρμόζονται διεθνώς αυστηρά πρωτόκολλα παρακολούθησης.
Πριν ακόμη ξεκινήσει η διάνοιξη πραγματοποιείται αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης των γειτονικών κτιρίων. Ακολουθούν γεωτεχνικές έρευνες, εγκατάσταση οργάνων παρακολούθησης και συνεχείς μετρήσεις καθιζήσεων.
Στη διάρκεια της διάνοιξης καταγράφονται καθημερινά δεδομένα που αφορούν:
- την πίεση στο μέτωπο εκσκαφής,
- τις μετακινήσεις του εδάφους,
- τις καθιζήσεις της επιφάνειας,
- τη συμπεριφορά των παρακείμενων κτιρίων,
- τις δονήσεις που παράγονται κατά την πρόοδο του TBM.
Εάν οποιαδήποτε ένδειξη υπερβεί τα προκαθορισμένα όρια ασφαλείας, οι εργασίες διακόπτονται και επαναξιολογούνται τα τεχνικά δεδομένα.
Αυτό ακριβώς φαίνεται ότι συνέβη και στην περίπτωση της Κυψέλης, όπου η πρόοδος του μετροπόντικα ανεστάλη έως ότου ολοκληρωθούν οι πρόσθετες γεωτεχνικές αναλύσεις.
Ένα έργο εθνικής σημασίας
Η Γραμμή 4 αποτελεί ίσως το σημαντικότερο συγκοινωνιακό έργο που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη στην Ελλάδα.
Η πρώτη φάση της περιλαμβάνει 15 νέους σταθμούς, μήκος περίπου 13 χιλιομέτρων και αναμένεται να εξυπηρετεί εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες ημερησίως, μειώνοντας σημαντικά τη χρήση του αυτοκινήτου και την κυκλοφοριακή επιβάρυνση της Αθήνας.
Η νέα γραμμή θα συνδέσει περιοχές που μέχρι σήμερα δεν εξυπηρετούνται από σταθερή τροχιά, όπως η Κυψέλη, τα Εξάρχεια, το Κολωνάκι και το Γουδή, ενώ θα δημιουργήσει νέους κόμβους μετεπιβίβασης με τις υφιστάμενες γραμμές του Μετρό.
Η σημασία του έργου είναι ιδιαίτερα μεγάλη τόσο για την καθημερινότητα των πολιτών όσο και για την οικονομική ανάπτυξη της πρωτεύουσας.
Ωστόσο, η επιτυχία ενός τόσο σύνθετου έργου δεν κρίνεται μόνο από την ταχύτητα κατασκευής του, αλλά κυρίως από την απόλυτη διασφάλιση της ασφάλειας των κατοίκων και των υποδομών.
Διαφάνεια και εμπιστοσύνη
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Οι κάτοικοι ζητούν σαφείς απαντήσεις και επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία. Η Ελληνικό Μετρό διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα στατικής επάρκειας και ότι κάθε ζημιά θα αποκατασταθεί. Η Δικαιοσύνη ερευνά εάν τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Οι τρεις αυτές παράλληλες διαδικασίες –τεχνική, διοικητική και δικαστική– αναμένεται να καθορίσουν όχι μόνο την εξέλιξη της συγκεκριμένης υπόθεσης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζονται αντίστοιχα ζητήματα σε μελλοντικά μεγάλα έργα υποδομής.
Η κοινωνική αποδοχή ενός δημόσιου έργου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αίσθηση ασφάλειας που εμπνέει στους πολίτες. Για τον λόγο αυτό η έγκαιρη ενημέρωση, η πρόσβαση στα τεχνικά στοιχεία και η αντικειμενική αξιολόγηση των πραγματικών δεδομένων αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επιτυχίας του.
Συνολικά…
Η υπόθεση των ρωγμών στην Κυψέλη υπερβαίνει τα όρια μιας τοπικής διαμάχης. Αναδεικνύει τις προκλήσεις που συνοδεύουν την κατασκευή μεγάλων υπόγειων έργων σε μια πυκνοδομημένη και γερασμένη πόλη όπως η Αθήνα. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη υλοποίησης σύγχρονων υποδομών που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής και θα μειώσουν το κυκλοφοριακό πρόβλημα. Από την άλλη, προέχει η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Η εισαγγελική έρευνα, τα πορίσματα των πραγματογνωμόνων και οι τεχνικές αξιολογήσεις των ανεξάρτητων ειδικών αναμένεται να δώσουν απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα που έχουν τεθεί. Μέχρι τότε, η προσωρινή διακοπή των εργασιών αποτελεί μέτρο πρόληψης που αποσκοπεί στην πλήρη διερεύνηση των αιτιών και στην ασφαλή συνέχιση του έργου.
Το στοίχημα για όλους τους εμπλεκόμενους είναι διπλό: να συνεχιστεί χωρίς εκπτώσεις ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Αθήνα και, ταυτόχρονα, να διασφαλιστεί ότι κάθε πολίτης θα αισθάνεται βέβαιος πως η ασφάλεια του ίδιου και της περιουσίας του αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα.
—————-
Χρονοκατάλογος της υπόθεσης
Από την έναρξη των εργασιών έως την εισαγγελική έρευνα
- 2021 – Η έναρξη ενός έργου-ορόσημο
Ξεκινούν οι εργασίες για την κατασκευή της πρώτης φάσης της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας, ενός έργου που θεωρείται η μεγαλύτερη επέκταση του δικτύου σταθερής τροχιάς των τελευταίων δεκαετιών. Η νέα γραμμή σχεδιάζεται ώστε να συνδέσει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή, διασχίζοντας πυκνοκατοικημένες περιοχές του κεντρικού λεκανοπεδίου.
- 2022-2024 – Η ανάπτυξη των εργοταξίων και η υπόγεια διάνοιξη
Οι εργασίες επεκτείνονται σε πολλά σημεία της Αθήνας, ενώ τίθεται σε λειτουργία ο μετροπόντικας (TBM), το ειδικό μηχάνημα διάνοιξης σηράγγων που αναλαμβάνει τη δημιουργία της υπόγειας διαδρομής.
Η διαδικασία απαιτεί συνεχή παρακολούθηση των γεωλογικών συνθηκών, καθώς η Αθήνα παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις στο υπέδαφος λόγω της φυσικής γεωμορφολογίας και των παλαιών επιχωματώσεων σε ορισμένες περιοχές.
- Άνοιξη 2025 – Πρώτες αναφορές προβλημάτων
Κάτοικοι σε περιοχές όπου εκτελούνται έργα της Γραμμής 4 αρχίζουν να αναφέρουν φαινόμενα που συνδέουν με τις εργασίες, όπως δονήσεις, καθιζήσεις και εμφάνιση προβλημάτων σε ορισμένα κτίρια.
Παράλληλα καταγράφονται περιστατικά με υλικά εργοταξιακής προέλευσης σε δρόμους και ζητήματα που προκαλούν αντιδράσεις σχετικά με την όχληση από τα μεγάλα έργα.
- 8 Μαΐου – Προσωρινή διακοπή λειτουργίας του TBM
Η Ελληνικό Μετρό ανακοινώνει την προσωρινή αναστολή της διάνοιξης, μετά τον εντοπισμό μετακινήσεων εδάφους μεγαλύτερων από τις αρχικά προβλεπόμενες.
Η εταιρεία αποδίδει το γεγονός σε «μη αναμενόμενες γεωλογικές συνθήκες» και ξεκινά τεχνική διερεύνηση πριν από οποιαδήποτε επανεκκίνηση.
- Ιούνιος-Ιούλιος 2026 – Αυξάνονται οι καταγγελίες κατοίκων
Κάτοικοι της Κυψέλης οργανώνονται μέσω επιτροπών και κοινωνικών δικτύων, καταγράφουν ζημιές σε πολυκατοικίες και ζητούν ανεξάρτητους ελέγχους.
Οι αναφορές αφορούν:
- ρωγμές σε τοίχους,
- αποκολλήσεις υλικών,
- προβλήματα σε κουφώματα,
- παραμορφώσεις σε εσωτερικούς χώρους.
- Ιούλιος – Παρέμβαση 2026 της Δικαιοσύνης
Με αφορμή τις δημόσιες καταγγελίες και τα δημοσιεύματα, η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών διατάσσει κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση.
Στόχος είναι να διαπιστωθεί:
- αν υπάρχει κίνδυνος για κατοίκους,
- αν τηρήθηκαν οι τεχνικές διαδικασίες,
- αν προκύπτουν ποινικές ευθύνες.
Επόμενη φάση – Αναμονή τεχνικών πορισμάτων
Η εξέλιξη της υπόθεσης εξαρτάται από:
- τις πραγματογνωμοσύνες,
- τις γεωτεχνικές μετρήσεις,
- τους ελέγχους στα κτίρια,
- την αξιολόγηση των στοιχείων από τις αρμόδιες αρχές.
————————-
Γραμμή 4 Μετρό Αθήνας: Τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά
Το μεγαλύτερο έργο συγκοινωνιακής υποδομής της Αθήνας
- Ονομασία: Γραμμή 4 Μετρό Αθήνας
- Πρώτη φάση: Άλσος Βεΐκου – Γουδή
- Μήκος νέας γραμμής: περίπου 13 χιλιόμετρα
- Νέοι σταθμοί: 15
- Τύπος κατασκευής: Υπόγεια σήραγγα με χρήση μηχανημάτων TBM
- Χρόνος κατασκευής: πολυετές έργο λόγω της πολυπλοκότητας των εργασιών
Περιοχές που εξυπηρετεί:
- Γαλάτσι
- Κυψέλη
- Δικαστήρια
- Αλεξάνδρας
- Εξάρχεια
- Ακαδημία
- Κολωνάκι
- Ευαγγελισμός
- Καισαριανή
- Ιλίσια
- Γουδή
Τι αλλάζει στις μετακινήσεις
Η νέα γραμμή αναμένεται να:
- μειώσει σημαντικά τον χρόνο μετακίνησης σε περιοχές χωρίς άμεση πρόσβαση σε Μετρό,
- αποσυμφορήσει βασικούς οδικούς άξονες,
- περιορίσει την εξάρτηση από το αυτοκίνητο,
- αυξήσει τη χρήση μέσων σταθερής τροχιάς.
Γιατί είναι τεχνικά δύσκολο έργο
Η κατασκευή γίνεται κάτω από μία από τις πιο πυκνοδομημένες περιοχές της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει ότι οι μηχανικοί πρέπει να αντιμετωπίσουν:
- παλαιά κτίρια,
- περιορισμένο διαθέσιμο χώρο,
- σύνθετες γεωλογικές συνθήκες,
- ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης της επιφάνειας.
———————
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
- Τι είναι ο μετροπόντικας (TBM);
Ο TBM (Tunnel Boring Machine) είναι ένα τεράστιο υπόγειο μηχάνημα που ανοίγει σήραγγες χωρίς να απαιτείται εκτεταμένη εκσκαφή στην επιφάνεια.
Στο μπροστινό του τμήμα διαθέτει περιστρεφόμενο κοπτικό δίσκο που διαλύει το έδαφος, ενώ πίσω του τοποθετούνται ειδικά προκατασκευασμένα τμήματα σκυροδέματος που δημιουργούν το τοίχωμα της σήραγγας.
Μπορεί ο μετροπόντικας να προκαλέσει ζημιές σε κτίρια;
Η απάντηση δεν είναι απόλυτη.
Σε κανονικές συνθήκες, οι επιπτώσεις στην επιφάνεια είναι πολύ περιορισμένες. Ωστόσο, όταν υπάρχουν απρόβλεπτες γεωλογικές συνθήκες ή ιδιαίτερα ευαίσθητα κτίρια, μπορεί να εμφανιστούν μετακινήσεις εδάφους που προκαλούν ρωγμές.
Η ύπαρξη ρωγμών όμως δεν σημαίνει αυτόματα κίνδυνο κατάρρευσης.
- Πώς ξεχωρίζουν οι επικίνδυνες από τις μη επικίνδυνες ρωγμές;
Οι μηχανικοί εξετάζουν:
- το σημείο εμφάνισης της ρωγμής,
- το μέγεθός της,
- την κατεύθυνσή της,
- αν συνεχίζει να μεγαλώνει,
- αν επηρεάζει τον φέροντα οργανισμό.
Μια μικρή ρωγμή σε επίχρισμα δεν έχει την ίδια σημασία με μία ρωγμή σε δοκάρι ή υποστύλωμα.
Γιατί ανησυχούν οι κάτοικοι;
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τις υλικές ζημιές. Συνδέεται κυρίως με:
- την ηλικία πολλών κτιρίων,
- την έλλειψη συστηματικών ελέγχων,
- την αβεβαιότητα για την πραγματική έκταση του προβλήματος.
Η πρόσφατη εμπειρία από καταρρεύσεις παλαιών κτιρίων στην Αθήνα έχει αυξήσει την ευαισθησία των πολιτών.
- Γιατί σταμάτησε ο μετροπόντικας;
Η διακοπή έγινε προληπτικά μετά την καταγραφή μετακινήσεων του εδάφους μεγαλύτερων από τις προβλεπόμενες.
Σε μεγάλα έργα υποδομής, η προσωρινή παύση εργασιών αποτελεί συνήθη πρακτική όταν εμφανίζονται μη αναμενόμενες συνθήκες.
- Πότε θα ξαναρχίσουν οι εργασίες;
Η επανεκκίνηση εξαρτάται από την ολοκλήρωση των τεχνικών ελέγχων και την επιβεβαίωση ότι οι παράμετροι ασφαλείας βρίσκονται εντός των επιτρεπτών ορίων.
- Ποιος πληρώνει τις ζημιές;
Εφόσον αποδειχθεί ότι ζημιές προκλήθηκαν από τις εργασίες του έργου, προβλέπεται αποκατάσταση από τον ανάδοχο σύμφωνα με τις συμβατικές υποχρεώσεις και το ισχύον νομικό πλαίσιο.
- Ποιο είναι το μεγάλο στοίχημα της υπόθεσης;
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ολοκλήρωση της Γραμμής 4.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποδειχθεί ότι ένα τόσο σημαντικό έργο μπορεί να προχωρήσει με πλήρη τεχνική ασφάλεια, διαφάνεια και εμπιστοσύνη από την κοινωνία.
